Gabriel Bażyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gabriel Bażyński
Herb
Achinger
Rodzina Bażyńscy
Data śmierci 15 czerwca 1474
Ojciec Piotr Bażyński

Gabriel Bażyński (Gabriel von Baysen) herbu Achinger pol. Wiewiórka[1] (zm. 15 czerwca 1474) – szlachcic pruski. Od 1454 był wojewodą chełmińskim.

Był zwolennikiem wcielenia ziem zakonu krzyżackiego do Korony. Działał w Związku Pruskim. Był bratem Aleksandra, Jana i Ścibora.

Był sygnatariuszem aktu pokoju toruńskiego 1466 roku[2].

Wizerunek pieczęci Gabriela Bażyńskiego

Wojewoda elbląski i chełmiński, współorganizator i jeden z czołowych przywódców Związku Pruskiego, rzecznik zjednoczenia Pomorza z Polską. Był synem Piotra, sędziego ziemskiego w Dąbrównie, właściciela dóbr w okolicach Ostródy (Elgnowo). Należał do współzałożycieli Związku Pruskiego. Podpisał jego dokument erekcyjny w Kwidzynie (14 III 1440). Reprezentował Związek Pruski podczas zjazdu z legatem papieskim w Elblągu (5 I 1452). W roku 1452 udał się wraz z Abuntiusem Winterem, w poselstwie do Polski, by poznać stanowisko polskich polityków w sprawach pruskich. Wracając z Wiednia, gdzie przebywał i jeździł jako delegat Związku do cesarza, w1453r., został napadnięty i raniony, prawdopodobnie, przez krzyżackich zbirów[potrzebny przypis]. Po raz trzeci posłował do Polski w roku 1454 m.in. jako członek delegacji do króla Kazimierza Jagiellończyka. Po roku 1454 brał udział w rokowaniach z zaciężnymi, a w 1456 stłumił bunt stronników Zakonu w Toruniu. Po wybuchu powstania przeciwko Krzyżakom (1454), w imieniu króla Polski zarządza Prusami. W wojnie trzynastoletniej nie brał czynnego udziału, ale odegrał znaczną rolę jako zręczny dyplomata i polityk, organizator prac finansowych w Prusach i wierny stronnik króla polskiego. Sprzedał nawet swoje dobra Sztembark w powiecie Sztum, a pieniądze pożyczył Związkowcom. Jako rzecznik zjednoczenia Pomorza z Polską, cieszył się dużym zaufaniem króla, który obdarzył Bażyńskiego wieloma godnościami. Oprócz sprawowanych funkcji wojewody w Elblągu i Chemie (1455-1474), był starostą dzierzgońskim, papowskim, radzyńskim, kowalewskim i golubskim. Według cytowanego źródła Gabriel Bażyński zmarł w roku 1475, miesiąc nieznany.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Karol Górski, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 1. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1935, s. 376. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ​ISBN 83-04-03484-0
  2. Volumina Legum, t. I, Petersburg 1859, s. 101.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Oracki: Słownik biograficzny Warmii, Prus Książęcych i Ziemi Malborskiej od połowy XV do końca XVIII wieku. T. 1. Olsztyn: Wydawnictwo „Pojezierze”, 1984, s. 169. ISBN 83-7002-174-3.