Gadożer kongijski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gadożer kongijski
Dryotriorchis spectabilis[1]
(Schelegel, 1863)
Gadożer kongijski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina jastrzębiowate
Podrodzina jastrzębie
Rodzaj Dryotriorchis
Shelley, 1874[2]
Gatunek gadożer kongijski
Synonimy
  • Astur spectabilis Schlegel, 1863[3]
  • Dryotriorchis batesi Sharpe, 1904[4]
Podgatunki
  • C. s. spectabilis (Schlegel, 1863)
  • C. s. batesi Sharpe, 1904
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Gadożer kongijski[6] (Dryotriorchis spectabilis) – gatunek ptaka drapieżnego z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Gadożer kongijski występuje w zależności od podgatunku[7]:

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy naukowo opisał w 1863 roku niemiecki ornitolog Hermann Schlegel nadając mu nazwę Astur spectabilis[3]. Holotyp pochodził z St George Elmina na Złotym Wybrzeżu (obecnie Ghana)[3]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Dryotriorchis opisanego w 1874 roku przez George’a Ernesta Shelleya[2].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Dryotriorchis: gr. δρυς drus, δρυος druos „drzewo”; τριορχης triorkhēs „jastrząb, myszołów”, od τρεις treis, τρια tria „trzy”; ορχις orkhis „jądra”[8].
  • spectabilis: łac. spectabilis „znakomity, efektowny”, do spectare „obserwować”, od specere „patrzeć na”[9].
  • batesi: George Latimer Bates (1863–1940), amerykański plantator, ornitolog, kolekcjoner z Gabonu, Kongo Francuskiego i Kamerunu Brytyjskiego w latach 1895–1928[10].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 50–60 cm, rozpiętość skrzydeł 94–106 cm; samica jest średnio tylko o 3% większa od samca[7]. Grzbiet gadożera kongijskiego jest ciemnobrązowy, brzuch i klatka piersiowa - biała z brązowymi plamkami i paskami. Głowa ma odcień jasnobrązowy, urozmaicony ciemnymi smugami wzdłuż policzków i gardła. Oczy są żółto-brązowe, skrzydła ciemne, a ogon jasnobrązowy z sześcioma prostopadłymi, białymi pasami. Wydają odgłosy zbliżone do miauczenia kotów.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Żyją w gęstych, nizinnych lasach, pomiędzy równoleżnikami 9°N a 9°S, głównie na wysokościach od 0 do 900 m n.p.m. Gadożery kongijskie żywią się wężami, jaszczurkami, płazami i małymi ssakami. Okres godowy trwa od października do grudnia w Gabonie i od czerwca do listopada w Demokratycznej Republice Konga.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dryotriorchis spectabilis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b G.E. Shelley. Note on Dryotriorchis, a new genus of harrier eagles from West Africa. „The Ibis”. Third Series. 4, s. 90, 1874 (ang.). 
  3. a b c H. Schlegel. Description de deux espèces inédites d’Autour du sous-genre Herpetotheres. „Nederlandsch Tijdschrift voor de Dierkunde”. 1, s. 131, ryc. 6, 1863 (fr.). 
  4. R.B. Sharpe. On further collections of birds from the Efulen District of Camaroon, West Africa. „The Ibis”. Eighth Series. 4, s. 601, 1904 (ang.). 
  5. BirdLife International 2016, Dryotriorchis spectabilis [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2018-1 [dostęp 2018-08-04] (ang.).
  6. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Circaetini Sundevall, 1836 (wersja: 2018-06-24). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2018-08-04].
  7. a b A.C. Kemp & G.M. Kirwan: Congo Serpent-eagle (Dryotriorchis spectabilis). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2018-08-04]. (ang.)
  8. Jobling 2018 ↓, s. Dryotriorchis.
  9. Jobling 2018 ↓, s. spectabilis.
  10. Jobling 2018 ↓, s. batesi.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Spilornis klossi w bazie The Eagle Directory (ang.). [dostęp 2014-07-23].
  2. J. Ferguson-Lees, David A. Christie: Raptors of the World. Christopher Helm, 2001. ISBN 0-7136-8026-1.
  3. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2018. [dostęp 2018-08-04]. (ang.)