Gadolinit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gadolinit
Gadolinitas.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny krzemian itru, żelaza i berylu (Y2FeBe2[O/SiO4]2)
Twardość w skali Mohsa 6,5–7
Przełam łuskowy, muszlowy
Łupliwość brak
Układ krystalograficzny jednoskośny
Gęstość minerału 3,96–4,65 g/cm³
Właściwości optyczne
Rysa zielono-szara
Połysk szklisty, tłusty (na powierzchni przełamu)

Gadolinit (daw. iterbit, od miejscowości Ytterby[1]) – minerał należący do gromady krzemianów z grupy minerałów rzadkich. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska fińskiego chemika, Johana Gadolina, który wyizolował z niego tlenek itru i jest uznawany za odkrywcę pierwiastka itru[2][3].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy o pokroju słupkowym, tabliczkowym – najczęściej nieforemne i źle wykształcone. Występuje w skupieniach ziarnistych i zbitych. Jest kruchy, czasami przezroczysty. Oprócz składu podstawowego zawiera wapń, tor, niekiedy uran, cer, neodym, lantan. Bywa promieniotwórczy.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest składnikiem pegmatytów sjenitowych i granitowych. Czasami spotkać go można w żyłach alpejskich przecinających skały metamorficzne. Spotyka się go w towarzystwie fluorytu, allanitu, ksenotymu, monacytu, cyrkonu, uraninitu.

Miejsca występowania: Norwegia, Szwecja, USA, Włochy, Austria, Wielka Brytania, Rosja.

W Polsce – występuje w pegmatytach okolic Szklarskiej Poręby, Jeleniej Góry, Kowar.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Yttrium (ang.). Elementymology & Elements Multidict. [dostęp 2011-07-25].
  2. Johan Gadolin. Undersökning af en svart tung Stenart ifrån Ytterby Stenbrott i Roslagen. „Vetenskaps Academiens Nya Handlingar”. 15, s. 137–155, 1794. 
  3. P.B. Dean, K.I. Dean. Sir Johan Gadolin of Turku: The Grandfather of Gadolinium. „Acad Radiol”. 3 Suppl 2, s. S165–S169, 1996. DOI: 10.1016/S1076-6332(96)80523-X. PMID: 8796552 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]