Gaiwan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Żółty ceramiczny gaiwan

Gaiwan (chiń. upr.: 盖碗; chiń. trad.: 蓋碗; pinyin: gài​wǎn, gai 蓋 – przykrywka, wan 碗 – miska, czarka) – zestaw do parzenia herbaty wywodzący się z Chin. W jego skład wchodzi czarka z wieczkiem oraz często spodek. Gaiwany mogą występować w różnych formach oraz mogą być wykonane z różnych materiałów (porcelana, kamionka, szkło itp.)[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gaiwan wywodzi się z czasów dynastii Ming, kiedy herbata pita była z naczyń, w których została przygotowana. Pierwszy opisał go wielki mistrz herbaty Lu Yu, jako czarkę odpowiednio dużą żeby pomieścić liście herbaty i napar podczas parzenia, ale dostatecznie małą, żeby mieściła się wygodnie w dłoni. Według niektórych źródeł, gaiwanu używa się już od 1350 roku (18 lat przed nastaniem dynastii Ming). Duży, trzyczęściowy gaiwan ma symbolizować trzy sfery świata: wieczko – niebo, podstawka – ziemię, a czarka - świat ludzi lub samego człowieka[2].

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

  • dwuczęściowe – składające się z czarki i przykrywki. Ich pojemność zwykle nie przekracza około 150 ml,
  • trzyczęściowe – które oprócz czarki i przykrywki, zaopatrzone są dodatkowo w spodek. Zazwyczaj są większe od dwuczęściowych. Czasami pojemnościowo przekraczają 200 ml.
Szklany gaiwan z herbatą kwiatową

Używanie[edytuj | edytuj kod]

Do naczynia sypie się nieco więcej suszu niż w normalnych warunkach, ale przez to konieczne jest skrócenie czasu parzenia[3]. Po zaparzeniu napar zlewa się, a w przypadku mniejszych gaiwanów często pija się prosto z naczynia. Naczynie tradycyjnie powinno być trzymane jedną ręką tak, aby kciuk przytrzymywał wieczko na środku a palce podtrzymywały czarkę/spodek (w zależności od rodzaju gaiwanu). Tak trzymane naczynie przechyla się, aby przelać napar do czarki lub filiżanki[4].

Przypisy

  1. Chinese Brewing Methods: How People Are Making Their Teas In China (ang.). web.archive.org. [dostęp 2017-03-01].
  2. Joanna Bożek: Gaiwan. Symbol nieba, człowieka i ziemi (pol.). czajnikowy.pl. [dostęp 2017-03-01].
  3. Patryk Płuciennik: Gaiwan (pol.). czajnikowy.pl. [dostęp 2017-03-01].
  4. How to Brew Gaiwan Tea (ang.). www.wikihow.com. [dostęp 2017-03-01].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]