Gaje Wielkie
49°31′10″N 25°38′39″E/49,519444 25,644167
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Obwód | |||||
| Rejon | |||||
| Hromada | |||||
| Powierzchnia |
6,325 km² | ||||
| Wysokość |
340 m n.p.m. | ||||
| Populacja (2001) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
| Nr kierunkowy |
+380 352 | ||||
| Kod pocztowy |
47722 | ||||
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego  | |||||
Położenie na mapie Ukrainy  | |||||
| 49°31′10″N 25°38′39″E/49,519444 25,644167
| |||||
| Strona internetowa | |||||
Gaje Wielkie (ukr. Великі Гаї, Wełyki Haji) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim. W 2001 roku liczyła 3683 mieszkańców[1], co czyni ją jedną z największych wsi w obwodzie tarnopolskim. Do 1937 w granicach Tarnopola.
We wsi jest 1294 gospodarstw i 40 ulic. Miejscowość leży 4 km na południowy wschód od Tarnopola. Mieszkańcy utrzymują się z pracy w rolnictwie, kilku przedsiębiorstwach, w rzemiośle i usługach. Ozdobą wsi jest kompleks parkowy Gaj Kobzara, w którym znajduje się pomnik Tarasa Szewczenki. W miejscowości znajdują się także szkoła, biblioteka, świetlica, cerkiew greckokatolicka, trzy cmentarze[2] oraz dwa przystanki kolejowe Gaje Wielkie i 1338 km, położone na linii Podwołoczyska – Tarnopol.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwsza wzmianka w dokumentach o Gajach Wielkich pojawia się w 1785 roku[3].
W 1896 roku w Gajach Wielkich urodził się Jakym Seńkiwski, późniejszy duchowny greckokatolicki, męczennik i błogosławiony katolicki[4].
Przed II wojną światową wieś miała mieszany, ukraińsko-polsko-żydowski skład narodowościowy[3][5]. Do 31 maja 1937 Gaje Wielkie były częścią Tarnopola[6][3], potem jako wyodrębniona wieś sołecka należały do gminy Borki Wielkie w powiecie tarnopolskim województwa tarnopolskiego[7].
Od września 1939 roku pod okupacją radziecką, od 1941 roku pod okupacją niemiecką.
W lipcu 1943 r. w miejscowej cerkwi greckokatolickiej odbyły się religijno-nazistowskie uroczystości, na które zjechało się wielu ukraińskich księży. Pod cerkwią dokonano poświęcenia broni przeznaczonej do mordowania Polaków[8].
Po II wojnie światowej tereny wsi przyłączono do ZSRR, do Gajów Wielkich przesiedlono Ukraińców z Polski[9].
W grudniu 1944 oraz 27 marca 1945 roku UPA zabiła w Gajach Wielkich łącznie 78 Polaków[7].
W 1979 roku wieś zgazyfikowano a w 1987 roku poprowadzono linię telefoniczną[3].
Sport
[edytuj | edytuj kod]Sokił-Orion Gaje Wielkie
[edytuj | edytuj kod]Sokił-Orion Gaje Wielkie (ukr. Футбольний клуб «Сокіл-Оріон» (Великі Гаї), Futbolnyj Kłub "Sokił-Orion" (Wełyki Haji)) – ukraiński klub piłkarski z siedzibą we wsi Gaje Wielkie, w obwodzie tarnopolskim, działający od lat 50. XX wieku do 2000.
Klub piłkarski Podilla został założony w miejscowości Gaje Wielkie po zakończeniu Wielkiej wojny ojczyźnianej w latach 50. XX wieku. Zespół występował w rozgrywkach mistrzostw i pucharu obwodu tarnopolskiego. W 1971 w Gajach Wielkich powstała Tarnopolska Międzykołchoźna Ferma Drobiu, po czym klub został przeniesiony pod jej patronat i w 1972 otrzymał nazwę Ptachiwnyk. W 1977 i 1979 zespół zajął 3.miejsce w mistrzostwach obwodu, a w 1979 również zdobył Puchar obwodu, co pozwoliło startować w rozgrywkach Pucharu Ukraińskiej SRR. W 1988 roku klub zmienił nazwę na Sokił. W 1992 roku po uzyskaniu niepodległości przez Ukrainę zespół ponownie zdobył Puchar obwodu. W sezonie 1993/94 debiutował w rozgrywkach Pucharu Ukrainy. W pierwszym meczu 1/64 finału wygrał z Hałyczyną Drohobycz (1:0), ale w drugim meczu 1/32 finału przegrał z Hazowykiem Komarno (1:4)[10]. W sezonie 1993/94 po raz trzeci zdobył puchar obwodu i w następnym sezonie startował znów w Pucharze Ukrainy, przegrywając 0:3 już w pierwszym meczu 1/128 finału z Hazowykiem Komarno[11]. W 1998 klub pozyskał sponsora, firmę Orion, i z nazwą Sokił-Orion zdobył mistrzostwo obwodu tarnopolskiego sezonu 1998/99. W 1999 roku zespół debiutował w Mistrzostwach Ukrainy wśród amatorów, zajmując drugie miejsce w swojej grupie[12] i awansując do etapu drugiego, ale zrezygnował z dalszych rozgrywek. W 2000 jako mistrz obwodu tarnopolskiego z jesieni 1999 ponownie brał udział w Mistrzostwach Ukrainy wśród amatorów, ale zajął ostatnie 4.miejsce w grupie, nie wychodząc na boisko w kilku ostatnich meczach. Potem działalność klubu została całkowicie zawieszona i klub został rozwiązany w 2000 roku.
Barwy klubu: biało-czerwone.
Stadion: Sokił w Gajach Wielkich (1500 widzów).
Sukcesy:
- Puchar Ukrainy:
- 1/32 finału (1x): 1992/93
- Amatorska liha Ukrainy (D4):
- wicemistrz (1x): 1999 (gr.1)
- Mistrzostwa obwodu tarnopolskiego:
- mistrz (2x): 1998/99, 1999 (j)
- wicemistrz (4x): 1992/93, 1993/94, 1995/96, 1997/98
- 3.miejsce (3x): 1977, 1979, 1996/97
- Puchar obwodu tarnopolskiego:
- zdobywca (3x): 1979, 1992, 1993/94
- finalista (1x): 1998/99
- Superpuchar obwodu tarnopolskiego:
- zdobywca (1x): 2000
Więcej informacji:
- Gaje Wielkie w bazie Football Facts (ros.)
Podilla-Ahron Gaje Wielkie
[edytuj | edytuj kod]Podilla-Ahron Gaje Wielkie (ukr. Футбольний клуб «Поділля-Агрон» (Великі Гаї), Futbolnyj Kłub "Podilla-Ahron" (Wełyki Haji)) – ukraiński klub piłkarski z siedzibą we wsi Gaje Wielkie, w obwodzie tarnopolskim, działający w latach 2008–2015.
Ahron Gaje Wielkie
[edytuj | edytuj kod]Ahron Gaje Wielkie (ukr. Футбольний клуб «Агрон» (Великі Гаї), Futbolnyj Kłub "Ahron" (Wełyki Haji)) – ukraiński klub piłkarski z siedzibą we wsi Gaje Wielkie, w obwodzie tarnopolskim, działający od 2016.
Związani z miejscowością
[edytuj | edytuj kod]- Kornel Posacki – nauczyciel, kierownik miejscowej publicznej szkoły powszechnej[13].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ с Великі Гаї, Тернопільська область, Тернопільський район. Офіційний портал Верховної Ради України. [dostęp 2015-03-01]. (ukr.).
- ↑ Інформація про село Великі Гаї Тернопільського району. Oficjalna strona Gajów Wielkich. [dostęp 2015-03-01]. (ukr.).
- ↑ a b c d ВЕЛИКІ ГАЇ В МИНУЛОМУ. Oficjalna strona Gajów Wielkich. [dostęp 2015-03-01]. (ukr.).
- ↑ Блаженний Яким Сеньківський, Ієромонах, ЧСВВ (1896 – 1941). Oficjalna strona Gajów Wielkich. [dostęp 2015-03-01]. (ukr.).
- ↑ Grzegorz Rąkowski: Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej: Podole. books.google.pl. [dostęp 2015-03-01]. (pol.).
- ↑ Tarnopolski Dziennik Wojewódzki. 1937, nr 9, poz. 49
- ↑ a b Henryk Komański, Szczepan Siekierka, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939–1946, wyd. 2, Wrocław: Nortom, 2006, s. 387-388, ISBN 83-89684-61-6, ISBN 978-83-89684-61-5, OCLC 156875487.
- ↑ Henryk Komański, Szczepan Siekierka, „Ludobójstwo... dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946”, Wrocław 2006, ISBN 83-89684-61-6, s. 387.
- ↑ Володимир Кіцак: Депортовані з рідної землі. Oficjalna strona Gajów Wielkich. [dostęp 2015-03-01]. (ukr.).
- ↑ Aleksiej Kobyziew, Кубок Украины - 1992/93 [online], ukranianfootball.narod.ru [dostęp 2025-11-25] (ros.).
- ↑ Aleksiej Kobyziew, Кубок Украины - 1994/95 [online], ukranianfootball.narod.ru [dostęp 2025-11-25] (ros.).
- ↑ Aleksiej Kobyziew, Чемпионат Украины среди аматоров 1999 [online], ukranianfootball.narod.ru [dostęp 2025-11-25] (ros.).
- ↑ Dziennik Urzędowy Rady Szkolnej Krajowej we Lwowie. 2, s. 80, 28 lutego 1938.