gamma Arietis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mesarthim
γ2,1 Arietis
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Baran
Rektascensja 01h 53m 31,815s[1]
Deklinacja +19° 17′ 37,88″[1]
Paralaksa (π) 0,01988 ± 0,00096[1]
Odległość 164,1 ± 8,3 ly
50,3 ± 2,6 pc
Wielkość obserwowana 3,88[1]m
Ruch własny (RA) 79,20 ± 1,31[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −97,63 ± 0,72[1] mas/rok
Prędkość radialna −0,60 ± 1,78[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy zmienna typu alfa² Canum Venaticorum
Typ widmowy kA0hA3(IV)SiSr+B9.5IV[1]
Masa 2,8 / 2,5 M[2]
Wielkość absolutna 0,37[3]m
Jasność 56 / 43–52[2] L
Okres obrotu 1,609 doby[2]
Temperatura 9200–9800 K / 11 000[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 5 Arietis A/B
2MASS: J01533181+1917381 / J01533181+1917456
Bonner Durchmusterung: BD +18°243 A/B
Boss General Catalogue: GC 2291 / GC 2290
Katalog Henry’ego Drapera: HD 11503 / HD 11502
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 546 / HR 545
SAO Star Catalog: SAO 92681 / SAO 92680
Sharatan, Al Sharatain, CCDM 01546+2048, GCTP 394.00

gamma Arietis (Mesarthim, γ Ari) – czwarta co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Barana (wielkość gwiazdowa: 3,88m), odległa od Słońca o około 164 lat świetlnych.

Nazwa[edytuj]

Gwiazda ta ma tradycyjną nazwę Mesarthim, która pierwotnie wywodziła się z tego samego arabskiego rdzenia co Sheratan (beta Arietis), została jednak zdeformowana w przekładzie i utraciła swoje pierwotne znaczenie[2]. Przypisywano jej także źródłosłów hebrajski[4]. Ze względu na położenie historycznie najbliższe punktu równonocy wiosennej spośród gwiazd Barana, nazywano go także „pierwszą gwiazdą Barana” (precesja osi ziemskiej systematycznie przemieszcza ten punkt)[2][4]. Grupa robocza Międzynarodowej Unii Astronomicznej do spraw uporządkowania nazewnictwa gwiazd zatwierdziła użycie nazwy Mesarthim dla określenia tej gwiazdy[5].

Właściwości fizyczne[edytuj]

Jest to gwiazda podwójna, w skład której wchodzą składniki gamma¹ Arietis (γ Ari B, 4,70m[6]) i gamma² Arietis (γ Ari A, 4,52m[7]). Podwójność gwiazdy została rozpoznana jeszcze w 1664 roku. Obie gwiazdy są białe, widoczna po zachodniej stronie γ¹ świeci trochę słabiej w zakresie widzialnym i przez kontrast była opisywana jako „jasnoszara”[2]. Składnik ten jest gwiazdą ciągu głównego należącą do typu widmowego B9[2] lub A0[6] i mając temperaturę 11 tysięcy kelwinów jest gorętszy niż jego towarzysz, ale więcej energii wypromieniowuje w zakresie ultrafioletu. Gamma² Arietis ma nietypowe widmo, wzbogacone w krzem, stront i chrom[7]. Gwiazda ta ma silne pole magnetyczne, około tysiąc razy silniejsze niż Ziemia. W obszarach podwyższonego natężenia pola magnetycznego dochodzi do separacji pierwiastków, przez co w miarę obrotu gwiazdy zmienia się natężenie ich linii widmowych. To pozwala wyznaczyć okres obrotu, równy 1,609 doby[2].

Gwiazdy te dzieli na niebie odległość 7,5 sekundy kątowej[8], co odpowiada co najmniej 500 jednostkom astronomicznym w przestrzeni; okres orbitalny to co najmniej 5000 lat[2]. W pobliżu (216,8″ od γ Ari A) widoczna jest także słabsza gwiazda oznaczana gamma Arietis C (WDS J01535+1918C; 8,63m), która nie jest związana grawitacyjnie z gamma Arietis AB[8][9][10]. To także jest gwiazda podwójna, ma słabo świecącego towarzysza WDS J01535+1918D (13,6m) odległego o 1,6″[9].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h Gamma Arietis w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h i j Jim Kaler: MESARTHIM (gamma Arietis) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2017-02-04].
  3. Obliczona na podstawie wielkości obserwowanej i paralaksy
  4. a b Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Dover: 1963, s. 82.
  5. Eric Mamajek, Beatriz Garcia, Duane Hamacher, Thierry Montmerle i inni. „Bulletin of the IAU Working Group on Star Names”. 2, s. 9, listopad 2016. Międzynarodowa Unia Astronomiczna. 
  6. a b gamma¹ Arietis w bazie SIMBAD (ang.)
  7. a b gamma² Arietis w bazie SIMBAD (ang.)
  8. a b Mesarthim (ang.). Alcyone ephemeris. [dostęp 2017-02-05].
  9. a b Mason et al.: The Washington Double Star Catalog. VizieR, 2014.
  10. David Dickinson: Object of the Week; Gamma Arietis. 2009-11-23. [dostęp 2017-02-05].