Gancarz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gancarz
Ilustracja
Zimowy widok od strony Ponikwi
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Mały, Karpaty
Wysokość 798 m n.p.m.
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gancarz
Gancarz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gancarz
Gancarz
Ziemia49°48′38,1″N 19°25′21,2″E/49,810583 19,422556

Gancarz (798 m) – szczyt we wschodniej części Beskidu Małego. Znajduje się w północno-zachodnim grzbiecie Gronia Jana Pawła II w Beskidzie Małym, pomiędzy Czubą a Czołem. Północne stoki Gancarza opadają do doliny Rzyczanki, natomiast w północno-wschodnim kierunku odchodzi od Gancarza boczny grzbiet oddzielający dolinę Choczenki od doliny Ponikiewki. Mający trzy grzbiety Gancarz wznosi się więc nad trzema miejscowościami i trzema dolinami: Rzyki w dolinie Rzyczanki, Kaczyna w dolinie Choczenki i Ponikiew w dolinie Ponikiewki[1][2].

Aleksy Siemionow, zautor opracowania Ziemia Wadowicka uważa, że nazwa góry pochodzić może od nazwiska Gancarz, bowiem w 1712 r. w Koszarawie mieszkali zarębnicy: Walek Gancarz, Bartek Gancarz, Tomek Gancarz i komornik Szymon Gancarz[3].

Obecnie Gancarz jest całkowicie porośnięty lasem, dawniej jednak był znacznie bardziej bezleśny. Kazimierz Sosnowski w swoim „Przewodniku po Beskidach Zachodnich” pisze, że jego szczyt był doskonałym punktem widokowym i z tego powodu licznie był odwiedzany przez turystów. Uznawany był za wygasły wulkan[3].

W 1900 r. Jakub Sikora, gospodarz wsi Chocznia postawił na Gancarzu drewniany krzyż, który jednak z czasem uległ zbutwieniu. W 1931 roku zastąpiono go metalowym o wysokości 636 cm. Obecnie do krzyża tego raz w roku, z okazji Święta Podwyższenia Krzyża (we wrześniu) mieszkańcy okolicznych miejscowości urządzają religijną pielgrzymkę, a przy krzyżu na polowym ołtarzu odbywa się msza[3]. Wzdłuż szlaku turystycznego ustawione są stacje drogi krzyżowej, a ostatni, stromy odcinek od Czuby na szczyt Gancarza miejscowi nazywają Golgotą. Na północnym stoku dokonano niewielkiej wycinki, dzięki czemu spod krzyża jest widok na położoną w dole miejscowość Kaczyna.

Szlaki turystyczne
szlak turystyczny zielony AndrychówPańska GóraCzubyPrzełęcz BiadasowskaWapienicaPrzykraźń – skrzyżowanie Panienka – Susfatowa GóraPrzełęcz KaczyńskaNarożnikprzełęcz Sosina – Czuba – Gancarz – Czoło – Przełęcz pod Gancarzem – Groń Jana Pawła II[2]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].
  2. a b Beskid Mały. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass. ISBN 978-83-7605-329-5.
  3. a b c Zbigniew Kubień. Gancarz – "Wygasły wulkan" krzyżem zwieńczony. [dostęp 2015-08-15].
Krzyż na Gancarzu
Widok z Gancarza