Lago di Garda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Garda (jezioro))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lago di Garda
Lago di Garda - widok z Torbole
Lago di Garda - widok z Torbole
Państwo  Włochy
Powierzchnia 370 km²
Wymiary 55 × 4-12 km
Głębokość
• maksymalna

346 m
Wysokość lustra 65 m n.p.m.
Rzeki zasilające Sarca
Rzeki wypływające Mincio, dopływ Padu
Położenie na mapie Alp
Mapa lokalizacyjna Alp
Lago di Garda
Lago di Garda
Ziemia 45°38′N 10°40′E/45,633333 10,666667

Lago di Garda[1][2][3] (niem. Gardasee) – jezioro w północnych Włoszech, największe i najczystsze[potrzebny przypis] jezioro tego kraju. Położone w połowie drogi między Wenecją a Mediolanem, otoczone szczytami Prealpi Gardesane, w pobliżu grup górskich Alpi dell'Adamello e della Presanella, Dolomiti di Brenta, Dolomiti di Fiemme i Prealpi Vicentine. Jezioro leży w granicach 3 prowincji Włoch: Trydent, Werona i Brescia. Do 1918 roku północna część jeziora należała do Austro-Węgier.

Nazwa jeziora pochodzi od miejscowości Garda. Wcześniej - do XII wieku - nosiło ono nazwę Lago Benàco.

Wokół jeziora Garda znajduje się wiele miasteczek turystycznych i kurortów, sprzyja temu łagodny klimat, dzięki któremu podziwiać można tu roślinność śródziemnomorską. Miejscowości wokół jeziora zachwycają zabytkową zabudową (historyczne centra miast, dawne zamki i fortece) oraz dobrze zagospodarowanymi plażami żwirowymi z łagodnym zejściem do jeziora. Północna część jeziora - bardziej górzysta i wietrzna - jest chętnie odwiedzana przez windsurferów. W południowej części jeziora woda jest cieplejsza, znajdują się tam liczne kempingi, parki rozrywki oraz źródła termalne[4].

Północna część jeziora Garda znajduje się w autonomicznym regionie Trentino[5]. Język niemiecki ma tam równoprawny status z językiem włoskim.[potrzebny przypis]

Topografia[edytuj]

Panorama Jeziora, na pierwszym planie Isola del Garda
Lago di Garda, zdjęcie satelitarne

Jezioro jest ułożone południkowo, ma długość około 55 km i szerokość od 4 km w północnej do 12 km w południowej części. Północna część jeziora jest węższa, otoczona górami, z których większość należy do alpejskiego łańcucha Gruppo del Baldo z łańcucha Prealpi Gardesane. Część południowa, szersza, znajduje się na przedpolu gór. Średnia głębokość jeziora wynosi 136 m a największa głębia 346 m.

Wyspy[edytuj]

Na jeziorze jest wiele małych wysepek oraz 5 dużych. Największa z nich to Isola del Garda położona około 200 metrów od przylądka Capo San Fermo znajdującego się po zachodniej stronie jeziora w południowej jego części. Wyspa jest wydłużona równoleżnikowo o wymiarach 1000 na 60 metrów. Na południe od Isola del Garda znajduje się Isola San Biagio, nazywana Wyspą Królików. Pozostałe trzy znaczące wyspy: Isola dell'Olivo, Isola di Sogno i Isola di Trimelone, leżą w północnej części jeziora, w pobliżu wschodniego brzegu.

Rzeki[edytuj]

Jezioro jest zasilane przez szereg rzek z których największą jest rzeka Sarca mająca początek w Val Rendena, a wypływ wód ma miejsce na południu rzeką Mincio, będąca dopływem Padu.

Powstanie jeziora[edytuj]

Wydłużony kształt jeziora oraz jego znaczna długość i głębokość jest typowa dla jeziora polodowcowego, a dokładniej powstałego w wyniku działalności lodowca piedmontowego. Lodowiec ten wypełnił i pogłębił istniejącą dolinę górską (lodowiec dolinny lub alpejski), a następnie wypłynął na przedpole (lodowiec piedmontowy). Ukształtował się on w czasie zlodowacenia w plejstocenie i pogłębił już istniejąca dolinę powstałą na skutek erozji wodnej mającej miejsce przed 5-6 milionami lat.

Fauna i flora[edytuj]

Jezioro zamieszkuje szereg ryb, z których najbardziej znana jest endemiczna Salmo carpio, występująca tylko w kilku jeziorach alpejskich. Innymi powszechnie występującymi gatunkami są: ukleja biała, Salmo trutta, kleń, karp, sieja pospolita, węgorz europejski, miętus pospolity, szczupak pospolity, okoń europejski i lin.

Wokół jeziora z racji łagodnego i sprzyjającego wegetacji klimatu bujnie rośnie roślinność śródziemnomorska. Często można spotkać okazałe cyprysy, oleandry, cedry, oliwki europejskie czy też palmy. W przeszłości chętnie budowano wokół jeziora pomarańczarnie, w których uprawiano różne gatunki cytrusów. W północnej części na zboczach wokół jeziora uprawia się winorośl, a produkcja tworzy lokalną apelację - Denominazione di origine controllata.

Miejscowości nad jeziorem[edytuj]

Widok na południową część jeziora w pobliżu Peschiera del Garda (prawdopodobnie wraz jeziorem Frassino lub rzeką Mincio), w tle góry Brescia. Namalowany w 1533 przez Girolamo dai Libri

Miejscowości nad jeziorem Garda:

Przypisy

  1. Endonim włoski: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 249, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-08-21].
  2. Główny Urząd Geodezji i Kartografii nie podaje polskiego egzonimu: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, s. 369; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-21].
  3. Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, Przedmowa, s. XVIII; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-21].
    Quote-alpha.png
    Niewymienienie danego obiektu jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że Komisja nie zaleca dla niego polskiej nazwy, nawet jeżeli taka spotykana jest w niektórych publikacjach.
  4. Ł.Ł. Ropczyński Ł.Ł., Jezioro Garda, Kierunek Włochy, 9 stycznia 2016.
  5. Ł.Ł. Ropczyński Ł.Ł., Riva del Garda, Kierunek Włochy, 9 stycznia 2016.

Linki zewnętrzne[edytuj]