Gary Oldman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gary Oldman
Ilustracja
Gary Oldman w 2011 roku podczas premiery filmu Szpieg
Imię i nazwisko Leonard Gary Oldman
Data i miejsce urodzenia 21 marca 1958
New Cross, Londyn, Wielka Brytania
Zawód aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
Współmałżonek Lesley Manville
(1987–1989)
Uma Thurman
(1990–1992)
Donya Fiorentino
(1997–2001)
Alexandra Edenborough
(od 2008)
Lata aktywności od 1979

Gary Oldman, właśc. Leonard Gary Oldman[1][2][3] (ur. 21 marca 1958[4][5][6] w Londynie[7]) – brytyjski aktor, scenarzysta, reżyser i producent filmowy[8].

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Urodził się w New Cross, w południowym Londynie jako syn Kathleen (z domu Cheriton) i Leonarda Bertrama Oldmana, z zawodu spawacza[9][10]. Został wychowany przez matkę i dwie siostry. Jego ojciec, alkoholik, opuścił rodzinę, kiedy Gary miał siedem lat. W wieku 16 lat Oldman zakończył naukę w szkole średniej i rozpoczął pracę w sklepie z artykułami sportowymi; w czasie wolnym od pracy studiował literaturę, a potem aktorstwo pod kierunkiem Rogera Williamsa.

Kariera[edytuj]

Gary Oldman w 2000 r.

Rozpoczął pracę w Greenwich Young People's Theatre, a po odbyciu nauki w szkole teatralnej, do której mógł uczęszczać dzięki otrzymanemu stypendium, pracował w Citizens Theatre w Glasgow. Później związał się z zespołem z londyńskiego West End i w roku 1985 otrzymał nagrody dla najlepszego aktora i najciekawszej nowej twarzy za rolę w sztuce The Pope's Wedding (Wesele papieża). W tym czasie Oldman wystąpił również w swoim kinowym debiucie Remembrance (1981) oraz w dwóch filmach telewizyjnych, spośród których wyróżnił się w Honest, Decent and True (1985).

Pierwszy przełom nadszedł w jego karierze, kiedy pojawił się jako Sid Vicious w paradokumencie Sid i Nancy (Sid and Nancy, 1986), o tragicznym związku artysty punkrockowego z Nancy Spungen. Kreacja pogrążonego życiowo rockmana, którą stworzył Oldman, zebrała entuzjastyczne krytyki. Zupełnie różna od poprzedniej, rola pisarza, Joe Ortona, w filmie Stephena Frearsa Nadstaw uszu (Prick Up Your Ears, 1987), przyniosła mu nominację do nagrody dla najlepszego aktora, przyznawanej przez Brytyjską Akademię Sztuki Filmowej i Telewizyjnej.

W tym samym roku Oldman przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, by w 1988 roku ukazać się w filmie Nicolasa Roega Trac k29. Jego pierwszą rolą w dużej hollywoodzkiej produkcji była rola podejrzanego o zamach na Kennedy’ego, Lee Harveya Oswalda w filmie Olivera Stone’a JFK (1991); zagrał też tytułową rolę wampira w Drakuli Francisa Forda Coppoli (1992).

Oprócz ról ekscentryków, jak zapuszczający dredy i próbujący udowodnić, że jest rastamanem Drexel Spivey z thrillera Prawdziwy romans (True Romance, 1993), Oldman zagrał również bardziej konwencjonalnych bohaterów, m.in. policjanta Stansfielda w filmie Leon zawodowiec (Léon: The Professional, 1994).

Swoim reżyserskim debiutem uczynił mroczny, na poły autobiograficzny dramat Nic doustnie (Nil by Mouth, 1997) o patologicznej londyńskiej rodzinie robotniczej, który zadedykował ojcu. Do grania ról dziwaków powrócił w Piątym elemencie (The Fifth Element) Luca Bessona (1996). Postać wykreowana w Air Force One zaowocowała kolejnymi nagrodami i nominacjami, podobnie jak rola w Ukrytej prawdzie (The Contender, 2000). Kolejną ciekawą kracją Oldmana była postać Masona Vergera, oszpeconej ofiary psychopatycznego doktora Hannibala Lectera w filmie Ridleya Scotta Hannibal (2001).

Potem zagrał postać Syriusza Blacka w cyklu filmów o Harrym Potterze oraz policjanta Gordona w trzech filmach z serii Batman.

Podkładał głos Wiktorowi Reznowowi w znanych grach wojennnych Call of Duty: World at War oraz Call of Duty: Black Ops.

Życie prywatne[edytuj]

Oldman był czterokrotnie żonaty. W 1987 r. ożenił się z aktorką Lesley Manville, kiedy razem pracowali w Royal Court Theatre. Jednak w 1989 r. niedługo po urodzeniu syna, Alfiego Ronalda B. (ur. 1988 w Londynie), doszło do rozwodu[11]. 1 października 1990 r. poślubił aktorkę Umę Thurman, z którą się rozwiódł dwa lata później – 30 kwietnia 1992. Po długoletnim związku z włoską aktorką i modelką Isabellą Rossellini, 16 lutego 1997 roku ożenił się z Donyą Fiorentino. Para miała dwóch synów – Gullivera Flynna (ur. 20 sierpnia 1997) i Charliego Johna (ur. 11 lutego 1999), nad którymi przyznano później wyłączną opiekę Oldmanowi. 31 grudnia 2008 roku ożenił się po raz czwarty – z 19 lat młodszą piosenkarką jazzową Alexandrą Edenborough, która 9 stycznia 2015 r. w Los Angeles złożyła pozew o rozwód[12]

Swoje poglądy polityczne określa jako libertariańskie[13].

Nagrody i nominacje[edytuj]

OSCAR[edytuj]

  • 2012Szpieg (nominacja) – najlepszy aktor pierwszoplanowy

SATURN[edytuj]

BAFTA[edytuj]

MTV Movie Awards[edytuj]

Złota Palma[edytuj]

Nagroda Emmy[edytuj]

  • 2001Przyjaciele (nominacja) – najlepszy występ gościnny w serialu komediowym

Złota Malina[edytuj]

Filmografia[edytuj]

Filmy fabularne[edytuj]

Seriale telewizyjne[edytuj]

  • 2001: Przyjaciele (Friends) jako Richard Crosby
  • 1999: Tracey bierze na tapetę... (Tracey Takes On...) jako fryzjer
  • 1993: Upadłe anioły (Fallen Angels) jako Pat Keiley
  • 1989: Knots Landing jako Don Ross
  • 1986-1991: Screen Two jako Bex Bissell / Derek Bates / Ian Tyson
  • 1985: Summer Season jako Gary
  • 1984: Morgan's Boy jako Colin
  • 1984: Dramarama jako Ben

Reżyser[edytuj]

  • 1997: Nic doustnie (Nil by Mouth)

Scenarzysta[edytuj]

  • 1997: Nic doustnie (Nil by Mouth)

Operator[edytuj]

  • 2009: Take Flight: Gary Oldman Directs Chutzpah

Producent[edytuj]

  • 2001: Niczyje dziecko (Nobody's Baby)
  • 1997: Nic doustnie (Nil by Mouth)

Producent wykonawczy[edytuj]

  • 2000: Ukryta prawda (The Contender)
  • 1999: Plunkett i Macleane (Plunkett & Macleane)

Przypisy

  1. Gary Oldman (ang.). Biography.com. [dostęp 2015-07-06].
  2. Gary Oldman (ang.). Famous People. [dostęp 2015-07-06].
  3. Gary Oldman Biography (Actor) (ang.). Infoplease. [dostęp 2015-07-06].
  4. Gary Oldman (ang.). LocateTV. [dostęp 2015-07-06].
  5. Gary Oldman (niem.). Moviepilot. [dostęp 2015-07-06].
  6. Gary Oldman (ang.). TV.com. [dostęp 2015-07-06].
  7. Gary Oldman (ang.). Britannica.com. [dostęp 2015-07-06].
  8. Gary Oldman Celebrity (ang.). TVGuide.com. [dostęp 2015-07-06].
  9. Gary Oldman Biography (1958-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2015-07-06].
  10. Gary Leonard Oldman – Genealogy (ang.). Geni. [dostęp 2015-07-06].
  11. The World of Lesley Manville, actress (ang.). London: daily Telegraph. [dostęp 2015-07-06].
  12. Gary Oldman and Alexandra Edenborough to Divorce (ang.). People. [dostęp 2015-07-06].
  13. Nick Gillespie: Legendary Actor Gary Oldman Outs Himself as a 'Libertarian'; Also Upset That He Can't Call Nancy Pelosi the C-Word (ang.). Reason.

Bibliografia[edytuj]