Gawłuszowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gawłuszowice
Herb
Herb
Kościół w Gawłuszowicach
Kościół w Gawłuszowicach
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat mielecki
Gmina Gawłuszowice
Liczba ludności (2011) 501[1][2]
Strefa numeracyjna 17
Kod pocztowy 39-307
Tablice rejestracyjne RMI
SIMC 0645576
Położenie na mapie gminy Gawłuszowice
Mapa lokalizacyjna gminy Gawłuszowice
Gawłuszowice
Gawłuszowice
Położenie na mapie powiatu mieleckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu mieleckiego
Gawłuszowice
Gawłuszowice
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Gawłuszowice
Gawłuszowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gawłuszowice
Gawłuszowice
Ziemia50°24′53″N 21°23′00″E/50,414722 21,383333
Strona internetowa miejscowości

Gawłuszowice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, siedziba gminy Gawłuszowice[3][4]}.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu mieleckiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego[5]. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie rzeszowskim.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Gawłuszowice leżą nad rzeką Wisłoką, w zachodniej części Kotliny Sandomierskiej, w pradolinie Wisły. Od zachodu sąsiadują z Ostrówkiem, od południa z Kliszowem, zaś od wschodu i północy z Wolą Zdakowską. Pod względem klimatycznym, glebowym, botanicznym i biologicznym obszar Gawłuszowic posiada naturalne walory Kotliny Sandomierskiej i jest położony między trzema formacjami geologicznymi: Płaskowyżem Tarnowskim, Płaskowyżem Kolbuszowskim oraz Pradoliną Podkarpacką. Miejscowość zaliczana jest do sandomiersko-lubelskiego okręgu glebowego. Krajobraz jest charakterystyczny dla dolin nadwiślańskich.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1215 roku[6] i jest to jedna z najstarszych wzmianek dotyczących wsi powiatu mieleckiego. Dla porównania pierwsze wzmianki o Borowej pochodzą z 1257, Mielcu z 1229, Chorzelowie z 1326, zaś Tuszowie Narodowym dopiero z 1470. Jest wielce prawdopodobne, że władający Małopolską w dobie rozbicia dzielnicowego Leszek Biały podarował ja klasztorowi klarysek. Późniejsze dzieje osady nie są bliżej znane. Od pierwszej połowy XVII wieku wieś z okolicznymi miejscowościami znajdowała się w posiadaniu rodziny Ossolińskich herbu Topór. W 1629 roku właścicielem wsi położonej w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Krzysztof Ossoliński[7].

W 2010 r. w 600 lecie Bitwy pod Grunwaldem została odsłonięta olbrzymia płaskorzeźba (10,2x4,7 m.), kopia obrazu Matejki wykonana przez Jana Papina. Zakupił ją dla Gawłuszowic Tadeusz Rucki[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Placówki użyteczności publicznej[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Gawłuszowic działają Szkoła Podstawowa im. Władysława Jasińskiego oraz Publiczne Gimnazjum, budynki obu szkół są połączone. Do szkół uczęszczają dzieci i młodzież z całej gminy. Poza tym w Gawłuszowicach znajdują się przychodnia, apteka, bank spółdzielczy, poczta, biblioteki szkolna i publiczna oraz inne punkty usługowo-handlowe.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi swą siedzibę ma rzymskokatolicka parafia pw. św. Wojciecha.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-02-21].
  3. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Dobra ziemskie Ossolińskich w pierwszej połowie XVII wieku, w: Folwark-wieś-latyfundium. Gospodarstwo wiejskie w Rzeczypospolitej w XVI-XVIII wieku, red. J. Muszyńska, Sz. Kazusek, J. Pielas, Kielce 2009, s. 103.
  6. Opis parafii na stronie diecezji sandomierskiej. [dostęp 2015-09-20].
  7. Własność ziemska w powiecie sandomierskim w roku 1629, w:Przegląd Nauk Historycznych 2012, r. XI, Nr 2, s. 49.
  8. Polska Niezwykła

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]