Geastrum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy rodzaju grzyba. Zobacz też: rodzaj rośliny.
Gwiazdosz
Ilustracja
Gwiazdosz długoszyjkowy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gwiazdoszowce
Rodzina gwiazdoszowate
Rodzaj gwiazdosz
Nazwa systematyczna
Geastrum Pers.
Neues Mag. Bot. 1: 85 (1794)
Typ nomenklatoryczny
Geastrum pectinatum Pers.
Gwiazdosz brodawkowaty
Gwiazdosz potrójny

Geastrum Pers. (gwiazdosz) – rodzaj grzybów należący do rodziny gwiazdoszowatych (Geastraceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Geastraceae, Geastrales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Synonimy naukowe: Anthropomorphus Seger, (1745) Astrocitum Raf., Med. Repos., Astrycum Raf., Coilomyces Berk. & M.A. Curtis, Geaster P. Micheli, Geaster P. Micheli ex Fr., Geasteropsis Hollós, Glycydiderma Paulet, Plecostoma Desv., Trichaster Czern[2].

Nazwę polską podał Feliks Teodorowicz w 1939 r., dawniej w polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były jako promiennik, promieniak, gwiazda i geaster[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Saprotrofy rosnące na ziemi. Owocniki początkowo niepozorne, kuliste lub spłaszczone. Okrywa zewnętrzna pęka na cztery lub więcej płatków, które rozchylając się tworzą gwiaździste owocniki. Okrywa wewnętrzna jest kulista, siedząca lub wzniesiona na niewielkiej nóżce, znajduje się w niej masa zarodników. Zarodniki wydostają się przez otwór w szczycie. Wysyp zarodników brązowy, czarnobrązowy. Zarodniki okrągławe, brodawkowato-kolczaste, bez pory rostkowej[4].

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on wszystkie gatunki występujące w Polsce i niektóre inne. Uwzględniono tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie[5]. Nazwy polskie według checklist Władysława Wojewody[3] (z wyjątkiem g. baryłkowatego[6] i g. czarnogłowego[7].

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie rodzime gatunki z tego rodzaju objęte są w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. s. 612. ISBN 83-7404-513-2.
  5. Index Fungorum (gatunki) (ang.). [dostęp 2013-10-20].
  6. Komisja do spraw polskiego nazewnictwa grzybów. [dostęp 2017-08-28].
  7. W. Jezierska, W. Rudnicka. 1991. Lycoperdales, Sclerodermatales, Tulostomales, Nidulariales, Phallales, Podaxales. In: A. Skirgiełło (ed.) Mycota. 23. PAN, Instytut Botaniki, Kraków