Alphecca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gemma (gwiazda))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alphecca A/B
α Coronae Borealis1,2
Zarys konstelacji z wskazaną gwiazdą Alphecca
Zarys konstelacji z wskazaną gwiazdą Alphecca
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Korona Północna
Rektascensja 15h 34m 41,268s
Deklinacja +26° 42′ 52,89″
Paralaksa (π) 0,04346 ± 0,00028 [1]
Odległość 75,05 ± 0,49 ly
23,01 ± 0,14 pc
Wielkość obserwowana +2,24[1]m
Ruch własny (RA) 120,27 ± 0,19[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −89,58 ± 0,20[1] mas/rok
Prędkość radialna 1,7 ± 0,9[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy gwiazda zmienna zaćmieniowa
Typ widmowy A1 IV[1] / G5V
Masa 2,7 / 0,92 M[2]
Wielkość absolutna +0,18 / +5,0m
Jasność 67 L
Temperatura 9750 K / 5400 K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 5 CrB
2MASS: J15344125+2642529
Bonner Durchmusterung: BD +27°2512
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 578
Boss General Catalogue: GC 20947
Katalog Gliesego: GJ 9524
Katalog Henry’ego Drapera: HD 139006
Katalog Hipparcosa: HIP 76267
Katalog Jasnych Gwiazd: HR 5793
SAO Star Catalog: SAO 83893
Gemma, Alphekka, Gnosia, Ashtaroth, The Jewel, Gnosia Stella Coronae, GCTP 3519.00

Alphecca (alfa Coronae Borealis, Gemma) – najjaśniejsza gwiazda konstelacji Korony Północnej, odległa od Układu Słonecznego o około 75-80 lat świetlnych. Należy do tzw. Gromady Wielkiej Niedźwiedzicy – luźnej gromady otwartej zawierającej m.in. pięć jasnych gwiazd Wielkiej Niedźwiedzicy (oraz, według niektórych źródeł, także Syriusza).

Nazwa[edytuj]

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Alphecca, wywodzi się od arabskiego نير الفكّة Al Nāʽir al Fakkah, oznaczającego „jasną [gwiazdę] naczynia”[3], bądź „pękniętego pierścienia”[2]. Inna nazwa tej gwiazdy, Gemma, oznacza „klejnot” i odnosi się do centralnego położenia tej jasnej gwiazdy w koronie[2]. Jeszcze inna nazwa, Gnosia (Stella Coronae), występuje w „GeorgikachWergiliusza[3]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna powołała specjalną grupę roboczą dla uporządkowania nazewnictwa gwiazd; w jej pierwszym biuletynie jako rekomendowana nazwa dla tej gwiazdy wymieniona jest Alphecca[4].

Właściwości fizyczne[edytuj]

Jest to gwiazda podwójna. Alphecca jest gwiazdą zmienną zaćmieniową, podobną do Algola (β Persei). Jej jasność waha się od +2,16 do +2,30m w okresie równym 17,36 doby.

  • alfa Coronae Borealis A to gwiazda trzykrotnie masywniejsza, 2,7-krotnie większa i sześćdziesięciokrotnie jaśniejsza od Słońca. Temperatura jej powierzchni to 9750 K. Rotuje z prędkością ok. 133 km/s. Jest to biały podolbrzym[1].
  • alfa Coronae Borealis B to gwiazda o masie 0,9 masy Słońca, o takich samych rozmiarach jak ono. Jasność tego składnika to 70% jasności naszej Dziennej Gwiazdy. Temperatura jej powierzchni to 5400 K.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g Alphecca w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c Jim Kaler: ALPHECCA or GEMMA (Alpha Coronae Borealis) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2016-10-02].
  3. a b Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Dover: 1963, s. 207.
  4. Eric Mamajek, Beatriz Garcia, Duane Hamacher, Thierry Montmerle i inni. „Bulletin of the IAU Working Group on Star Names”. 1, s. 6, lipiec 2016. Międzynarodowa Unia Astronomiczna.