Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Ilustracja
Siedziba Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przy ul. Wroniej 53 w Warszawie
Państwo  Polska
Data utworzenia 1 kwietnia 2002
Generalny Dyrektor p.o. Tomasz Żuchowski[1]
Zastępca Agnieszka Krupa (p.o.)
Jacek Gryga
Budżet 582,23 mln zł (bez wydatków na budowę dróg, 2017)[2]
Zatrudnienie 4487 (2017)[3]
Adres
ul. Wronia 53
00-874 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Ziemia52°14′12,8″N 20°59′02,5″E/52,236889 20,984028
Strona internetowa
Rejon Dróg GDDKiA w Toruniu

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (oficjalny skrót GDDKiA) – centralny urząd administracji rządowej w Polsce, obsługujący Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (jako organ), powołany w Ministerstwie Infrastruktury (następnie w Ministerstwie Transportu i Budownictwa oraz w Ministerstwie Transportu) w celu zarządzania drogami krajowymi oraz autostradami i drogami ekspresowymi, a także realizacji budżetu państwa w tym zakresie.

Centralny organ administracji rządowej o nazwie „Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad” utworzono 1 kwietnia 2002 na podstawie art. 4 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw[4], z połączenia:

  • Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych – urzędu państwowego podlegającego Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej, utworzonego 31 stycznia 1986, na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1985 r.[5], z przekształcenia Centralnego Zarządu Dróg Publicznych, działającego od 23 marca 1951 jako jednostki Ministerstwa Transportu Drogowego i Lotniczego, na podstawie uchwały nr 49 Rady Ministrów z dnia 26 lutego 1951 r.[6];
  • Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad.

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad obsługuje i działa pod bezpośrednim kierownictwem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, który jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych[7].

Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad podlega Centrala GDDKiA w Warszawie i 16 oddziałów terenowych, których obszar działania pokrywa się z województwami. Oddziały mają w swej strukturze Rejony Dróg Krajowych zarządzające drogami w terenie. Ponadto w skład Generalnej Dyrekcji wchodzi Zespół ds. Historii Drogownictwa w Szczucinie zajmujący się ochroną zabytków drogownictwa.

Centralny organ administracji rządowej właściwy w sprawach dróg krajowych. Wykonuje zadania zarządcy dróg krajowych oraz realizuje budżet państwa w zakresie dróg krajowych. Do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad należy również:

  • współudział w realizacji polityki transportowej w zakresie dróg,
  • gromadzenie danych i sporządzanie informacji o sieci dróg publicznych,
  • nadzór nad przygotowaniem infrastruktury drogowej na potrzeby obrony państwa,
  • wydawanie zezwoleń na jednorazowy przejazd w określonym czasie i po ustalonej trasie pojazdów nienormatywnych,
  • współpraca z administracjami drogowymi innych państw i organizacjami międzynarodowymi,
  • współpraca z organami samorządu terytorialnego w zakresie rozbudowy i utrzymania infrastruktury drogowej,
  • zarządzanie ruchem na drogach krajowych,
  • ochrona zabytków drogownictwa,
  • wykonywanie zadań związanych z przygotowywaniem i koordynowaniem budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji, autostrad płatnych
  • pobieranie opłat za przejazd zgodnie z przepisami o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym.

W 2009 GDDKiA obchodziła 190. rocznicę powstania Centralnej Administracji Drogowej w Polsce. Początek drogownictwa na ziemiach polskich to powołanie Dyrekcji Jeneralnej Dróg i Mostów Królestwa Polskiego w 1819[8].

Utrzymanie dróg krajowych (odśnieżanie, bieżące naprawy, utrzymanie standardu drogi) w 2013 kosztowało budżet GDDKiA 1,27 mld zł. Część (niemal 1150 km) dróg pod nadzorem Dyrekcji jest utrzymywania przez prywatne firmy, które wyłoniono w przetargach[9].

Dyrektorzy GDDKiA[edytuj | edytuj kod]

  • Dariusz Skowroński (9 lipca 2003[10] − 4 października 2004[10])
  • Edward Gajerski (4 października 2004[10] − 8 grudnia 2005[10])
  • Zbigniew Kotlarek (p. o., 8 grudnia 2005[11] − listopad 2006[12])
  • Zbigniew Kotlarek (listopad 2006[12] − 22 stycznia 2008[10])
  • Janusz Koper (22 stycznia 2008[10] − 8 maja 2008[10])
  • Lech Witecki (p. o., 12 maja 2008[10] − 13 lutego 2014[13])
  • Ewa Tomala-Borucka (p. o., 13 lutego 2014[13] − 23 kwietnia 2015[14])
  • Tomasz Rudnicki (p. o., 23 kwietnia 2015[14] − grudzień 2015)
  • Jacek Bojarowicz (p. o., grudzień 2015[15] − 12 grudnia 2016)
  • Krzysztof Kondraciuk (12 grudnia 2016 − 9 listopada 2017[16])
  • Jacek Gryga (p. o., 9 listopada 2017 − 30 sierpnia 2018)[16]
  • Tomasz Żuchowski (p. o., od 30 sierpnia 2018)[17]

Kierownictwo[18][edytuj | edytuj kod]

  • Tomasz Żuchowski – p.o. Generalnego Dyrektora od 30 sierpnia 2018
  • Jacek Gryga – zastępca od 12 kwietnia 2017 (p.o. Generalnego Dyrektora od 9 listopada 2017 do 30 sierpnia 2018)
  • Agnieszka Krupa – p.o. zastępcy

Budżet, zatrudnienie i wynagrodzenia[edytuj | edytuj kod]

Wydatki Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad są realizowane w części 39 budżetu państwaTransport.

W 2017 wydatki (bez środków na budowę dróg) GDDKiA wyniosły 582,23 mln zł[2]. Przeciętne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 4487 osób, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 6463 zł[3].

W ustawie budżetowej na 2018 wydatki GDDKiA zaplanowano w wysokości 587,03 mln zł[19].

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

W 2010 NIK zarzucił urzędnikom GDDKiA nadużycia uprawnień i zaniedbania, które doprowadziły do znacznych strat Skarbu Państwa w systemie rekompensat za bezpłatne przejazdy autostradami samochodów, które miały opłacone winiety[20].

W sierpniu 2010 ABW zatrzymała dwie osoby z kierownictwa katowickiego oddziału GDDKiA pod zarzutem korupcji trwającej od 1998 do 2007 roku[21][22]. Również w 2010 roku pod zarzutem korupcji i pomocy w zmowie handlowej[23] zatrzymany został dyrektor oddziału warszawskiego[24].

W 2009 roku ABW ustaliła, że kontrolerzy GDDKiA podmieniali próbki asfaltu pobierane do badań, które były jednym z warunków odbioru nowych odcinków drogi od wykonawcy[25]. Proceder odbywał się przy współpracy dyrektora laboratorium oraz dyrektora śląskiego oddziału Dyrekcji[26]. Według GDDKiA patologie miały miejsce do 2009 roku, kiedy pobierano jedynie 700 próbek, w 2013 jest ich ponad 60 tys.[27]

Wykonawcy wielokrotnie zarzucali GDDKiA „niewłaściwe przygotowanie budowy i brak należytej weryfikacji dokumentacji na etapie jej przygotowywania”, co skutkuje wypowiadaniem umów przez wykonawców i opóźnienia w budowach[28][29][30].

W 2014 NIK po kontroli sześciu oddziałów GDDKiA wskazała na liczne nieprawidłowości w łódzkim oddziale: zaniedbania w umowach z wykonawcami, spory kompetencyjne ze służbami ratowniczymi oraz przypadku „oczywistego konfliktu interesów”. m.in. zasiadanie w komisjach przetargowych krewnych wykonawców, przyjmowanie przez pracowników GDDKiA zleceń od firm, które wygrywały przetargi i formalnie były wykonywane „poza godzinami pracy”. a w rzeczywistości niejednokrotnie były realizowane w czasie pracy i przy użyciu samochodów należących do Generalnej Dyrekcji[31].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Tomasz Żuchowski p.o. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. rynekinfrastruktury.pl, 30 sierpnia 2018. [dostęp 2018-08-30].
  2. a b Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. (druk nr 2559). Tom I. sejm.gov.pl, 29 maja 2018. s. 2/66. [dostęp 2018-09-14].
  3. a b Informacja o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa w 2017 r. w części 39 Transport. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, maj 2018. s. 31. [dostęp 2018-09-14].
  4. Dz.U. z 2002 r. nr 25, poz. 253
  5. Dz.U. z 1986 r. nr 1, poz. 2
  6. M.P. z 1951 r. nr 24, poz. 310
  7. Art. 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068)
  8. 190 rocznica Centralnej Administracji Drogowej w Polsce :: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad – Serwis informacyjny, www.gddkia.gov.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  9. Konrad Majszyk, 11.03.2014: Rusza wielkie sprzątanie na polskich drogach. I walka o ogromne pieniądze. Infor PL, 11.03.2014. [dostęp 2014-03-15].
  10. a b c d e f g h Lista osób zajmujących kierownicze stanowiska, odpowiedzialnych za kontrolowaną działalność (pol.). W: Informacja o wynikach kontroli prawidłowości rozliczania opłat za przejazd po drogach krajowych [on-line]. Najwyższa Izba Kontroli, 2011. s. 37. [dostęp 2014-02-17].
  11. Serwis GDDKiA • Archiwum 2005 (pol.). W: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad [on-line]. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. [dostęp 2014-02-13].
  12. a b Kotlarek zrezygnował z funkcji szefa GDDKiA (pol.). GREMI BUSINESS COMMUNICATION Sp. z o.o., 2008-01-22. [dostęp 2014-02-13].
  13. a b Odwołanie L. Witeckiego i powołanie nowego szefa GDDKiA (pol.). edroga.pl, 2014-01-13. [dostęp 2014-02-13].
  14. a b Andrzej Kublik: Kierująca GDDKiA odwołana. Będzie nowy program budowy dróg. gazeta.pl, 2015-04-23. [dostęp 2015-04-23].
  15. Jacek Bojarowicz na czele GDDKiA. wyborcza.biz, 2015-12-03. [dostęp 2015-12-10].
  16. a b Nagła dymisja szefa GDDKiA. Decyzję podjęła premier Beata Szydło. businessinsider.com.pl, 2017-11-09. [dostęp 2017-11-09].
  17. Nowy p.o. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad.
  18. Kierownictwo, gddkia.bip.gov.pl [dostęp 2018-09-05] (pol.).
  19. Ustawa budżetowa na rok 2018 z dnia 11 stycznia 2018 r.. W: Dz. U. poz. 291 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 1 lutego 2018. s. 56. [dostęp 2017-09-14].
  20. Raport: za autostrady przepłaciliśmy 200 mln zł; NIK zawiadamia prokuraturę. Wirtualna Polska, 9 września 2010.
  21. Sąd nie aresztował dyrektora z GDDKiA. 4 sierpnia 2008.
  22. Heniek bierze zbyt oficjalnie. Chyba go wyp***li. TVN24, 2011.
  23. O drogowcu, co tylko pomagał kolegom. Proces menedżerów oskarżonych w zmowie drogowejj. Gazeta Wyborcza, 2014.
  24. Wojciech Surmacz, Violetta Krasnowska – Sałustowicz: Kossak za drogi. Forbes.pl, 2013.
  25. Tak oszukiwali na drogach. I dlatego się teraz rozsypują – WP Finanse, finanse.wp.pl [dostęp 2017-12-02] (pol.).
  26. Autostrady złodziei – WP Finanse, finanse.wp.pl [dostęp 2017-12-02] (pol.).
  27. Autostrady złodziei – WP Finanse, finanse.wp.pl [dostęp 2017-12-02] (pol.).
  28. Zagraniczni ambasadorzy skarżą się w resorcie na GDDKiA. Forsal.pl, 2013.
  29. FCC Construccion wycofuje się z kontraktu na budowę obwodnicy miejscowości Szczuczyn. Forsal.pl, 2013.
  30. Dramatyczny list Alpine Bau do szefa GDDKiA. euroinfrastruktura.pl, 2013.
  31. NIK o utrzymaniu i remontach dróg. Najwyższa Izba Kontroli.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]