Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Państwo  Polska
Data utworzenia 1 kwietnia 2002
Generalny Dyrektor p.o. Jacek Bojarowicz[1]
Budżet 573 mln zł (2015)[2]
Zatrudnienie 4424 (2015)[3]
Adres
ul. Wronia 53
00-874 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad
Ziemia52°14′12,8″N 20°59′02,5″E/52,236889 20,984028
Strona internetowa
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, obwód drogowy w Rymanowie
Rejon Dróg GDDKiA w Toruniu

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad (oficjalny skrót GDDKiA) – centralny urząd administracji rządowej w Polsce, obsługujący Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (jako organ), powołany w Ministerstwie Infrastruktury (następnie w Ministerstwie Transportu i Budownictwa oraz w Ministerstwie Transportu) w celu zarządzania drogami krajowymi oraz autostradami i drogami ekspresowymi, a także realizacji budżetu państwa w tym zakresie.

Centralny organ administracji rządowej o nazwie "Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad" utworzono 1 kwietnia 2002 na podstawie art. 4 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw[4], z połączenia:

  • Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych – urzędu państwowego podlegającego Ministrowi Transportu i Gospodarki Morskiej, utworzonego 31 stycznia 1986, na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1985 r.[5], z przekształcenia Centralnego Zarządu Dróg Publicznych, działającego od 23 marca 1951 jako jednostki Ministerstwa Transportu Drogowego i Lotniczego, na podstawie uchwały nr 49 Rady Ministrów z dnia 26 lutego 1951 r.[6];
  • Agencji Budowy i Eksploatacji Autostrad.

Działalność[edytuj]

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad obsługuje i działa pod bezpośrednim kierownictwem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, który jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach dróg krajowych[7].

Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad podlega Centrala GDDKiA w Warszawie i 16 oddziałów terenowych, których obszar działania pokrywa się z województwami. Oddziały mają w swej strukturze Rejony Dróg Krajowych zarządzające drogami w terenie. Ponadto w skład Generalnej Dyrekcji wchodzi Zespół ds. Historii Drogownictwa w Szczucinie zajmujący się ochroną zabytków drogownictwa.

Centralny organ administracji rządowej właściwy w sprawach dróg krajowych. Wykonuje zadania zarządcy dróg krajowych oraz realizuje budżet państwa w zakresie dróg krajowych. Do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad należy również:

  • współudział w realizacji polityki transportowej w zakresie dróg,
  • gromadzenie danych i sporządzanie informacji o sieci dróg publicznych,
  • nadzór nad przygotowaniem infrastruktury drogowej na potrzeby obrony państwa,
  • wydawanie zezwoleń na jednorazowy przejazd w określonym czasie i po ustalonej trasie pojazdów nienormatywnych,
  • współpraca z administracjami drogowymi innych państw i organizacjami międzynarodowymi,
  • współpraca z organami samorządu terytorialnego w zakresie rozbudowy i utrzymania infrastruktury drogowej,
  • zarządzanie ruchem na drogach krajowych,
  • ochrona zabytków drogownictwa,
  • wykonywanie zadań związanych z przygotowywaniem i koordynowaniem budowy i eksploatacji albo wyłącznie eksploatacji, autostrad płatnych
  • pobieranie opłat za przejazd zgodnie z przepisami o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym.

W 2009 GDDKiA obchodziła 190. rocznicę powstania Centralnej Administracji Drogowej w Polsce. Początek drogownictwa na ziemiach polskich to powołanie Dyrekcji Jeneralnej Dróg i Mostów Królestwa Polskiego w 1819[8].

Utrzymanie dróg krajowych (odśnieżanie, bieżące naprawy, utrzymanie standardu drogi) w 2013 kosztowało budżet GDDKiA 1,27 mld zł. Część (niemal 1150 km) dróg pod nadzorem Dyrekcji jest utrzymywania przez prywatne firmy, które wyłoniono w przetargach[9].

Dyrektorzy GDDKiA[edytuj]

  • Dariusz Skowroński (9 lipca 2003[10] − 4 października 2004[10])
  • Edward Gajerski (4 października 2004[10] − 8 grudnia 2005[10])
  • Zbigniew Kotlarek (p. o., 8 grudnia 2005[11] − listopad 2006[12])
  • Zbigniew Kotlarek (listopad 2006[12] − 22 stycznia 2008[10])
  • Janusz Koper (22 stycznia 2008[10] − 8 maja 2008[10])
  • Lech Witecki (p. o., 12 maja 2008[10] − 13 lutego 2014[13])
  • Ewa Tomala-Borucka (p. o., 13 lutego 2014[13] − 23 kwietnia 2015[14])
  • Tomasz Rudnicki (p. o., 23 kwietnia 2015[14] − grudzień 2015)
  • Jacek Bojarowicz (p. o., grudzień 2015 − nadal[1])

Budżet, zatrudnienie i wynagrodzenia[edytuj]

Wydatki Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad są realizowane w części 39 budżetu państwaTransport.

W 2015 wydatki GDDKiA (bez środków na budowę dróg krajowych) wyniosły 573 mln zł[2], a dochody 71,9 mln zł[15]. Przeciętne zatrudnienie w w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło 4424 osoby, a średnie miesięczne wynagrodzenie brutto 6223 zł[3].

W ustawie budżetowej na 2016 wydatki GDDKiA zaplanowano w wysokości 581,2 mln[16].

Kontrowersje[edytuj]

W 2010 NIK zarzucił urzędnikom GDDKiA nadużycia uprawnień i zaniedbania, które doprowadziły do znacznych strat Skarbu Państwa w systemie rekompensat za bezpłatne przejazdy autostradami samochodów, które miały opłacone winiety[17].

W sierpniu 2010 ABW zatrzymała dwie osoby z kierownictwa katowickiego oddziału GDDKiA pod zarzutem korupcji trwającej od 1998 do 2007 roku[18][19]. Również w 2010 roku pod zarzutem korupcji i pomocy w zmowie handlowej[20] zatrzymany został dyrektor oddziału warszawskiego[21].

W 2009 roku ABW ustaliła, że kontrolerzy GDDKiA podmieniali próbki asfaltu pobierane do badań, które były jednym z warunków odbioru nowych odcinków drogi od wykonawcy[22]. Proceder odbywał się przy współpracy dyrektora laboratorium oraz dyrektora śląskiego oddziału Dyrekcji[23]. Według GDDKiA patologie miały miejsce do 2009 roku, kiedy pobierano jedynie 700 próbek, w 2013 jest ich ponad 60 tys.[24]

Wykonawcy wielokrotnie zarzucali GDDKiA "niewłaściwe przygotowanie budowy i brak należytej weryfikacji dokumentacji na etapie jej przygotowywania", co skutkuje wypowiadaniem umów przez wykonawców i opóźnienia w budowach[25][26][27].

W 2014 NIK po kontroli sześciu oddziałów GDDKiA wskazała na liczne nieprawidłowości w łódzkim oddziale: zaniedbania w umowach z wykonawcami, spory kompetencyjne ze służbami ratowniczymi oraz przypadku "oczywistego konfliktu interesów", m.in. zasiadanie w komisjach przetargowych krewnych wykonawców, przyjmowanie przez pracowników GDDKiA zleceń od firm, które wygrywały przetargi i formalnie były wykonywane "poza godzinami pracy", a w rzeczywistości niejednokrotnie były realizowane w czasie pracy i przy użyciu samochodów należących do Generalnej Dyrekcji.[28]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b Adamczyk: Jacek Bojarowicz na czele GDDKiA. wyborcza.biz, 2015-12-03. [dostęp 2015-12-10].
  2. a b Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. (Druk nr 553). Tom I. sejm.gov.pl, 31 maja 2016. [dostęp 2015-08-15]. s. 2/57.
  3. a b Informacja o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa w 2015 r. w części 39 Transport. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, maj 2016. [dostęp 2016-08-15]. s. 37.
  4. Dz. U. z 2002 r. Nr 25, poz. 253
  5. Dz. U. z 1986 r. Nr 1, poz. 2
  6. Dz. U. z 1951 r. Nr A-24, poz. 310
  7. art. 18 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20070190115 Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115)] (pdf)
  8. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad - Serwis informacyjny :: 190 rocznica Centralnej Administracji Drogowej w Polsce
  9. Konrad Majszyk, 11.03.2014: Rusza wielkie sprzątanie na polskich drogach. I walka o ogromne pieniądze. Infor PL, 11.03.2014. [dostęp 2014-03-15].
  10. a b c d e f g h Lista osób zajmujących kierownicze stanowiska, odpowiedzialnych za kontrolowaną działalność (pol.). W: Informacja o wynikach kontroli prawidłowości rozliczania opłat za przejazd po drogach krajowych [on-line]. Najwyższa Izba Kontroli, 2011. [dostęp 2014-02-17]. s. 37.
  11. Serwis GDDKiA • Archiwum 2005 (pol.). W: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad [on-line]. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. [dostęp 2014-02-13].
  12. a b Kotlarek zrezygnował z funkcji szefa GDDKiA (pol.). GREMI BUSINESS COMMUNICATION Sp. z o.o., 2008-01-22. [dostęp 2014-02-13].
  13. a b Odwołanie L. Witeckiego i powołanie nowego szefa GDDKiA (pol.). edroga.pl, 2014-01-13. [dostęp 2014-02-13].
  14. a b Andrzej Kublik: Kierująca GDDKiA odwołana. Będzie nowy program budowy dróg. gazeta.pl, 2015-04-23. [dostęp 2015-04-23].
  15. Informacja o wynikach kontroli wykonania budżetu państwa w 2015 r. w części 39 Transport. W: Najwyższa Izba Kontroli [on-line]. nik.gov.pl, maj 2016. [dostęp 2016-08-15]. s. 34.
  16. Ustawa budżetowa na rok 2016 z dnia 25 lutego 2016 r.. W: Dz. U. poz. 278 [on-line]. isap.sejm.gov.pl, 4 marca 2016. [dostęp 2016-08-15]. s. 59.
  17. Raport: za autostrady przepłaciliśmy 200 mln zł; NIK zawiadamia prokuraturę. Wirtualna Polska, 9 września 2010.
  18. Sąd nie aresztował dyrektora z GDDKiA. 4 sierpnia 2008.
  19. Heniek bierze zbyt oficjalnie. Chyba go wyp***li. TVN24, 2011.
  20. O drogowcu, co tylko pomagał kolegom. Proces menedżerów oskarżonych w zmowie drogowejj. Gazeta Wyborcza, 2014.
  21. Wojciech Surmacz, Violetta Krasnowska - Sałustowicz: Kossak za drogi. Forbes.pl, 2013.
  22. http://finanse.wp.pl/kat,104126,title,Tak-oszukiwali-na-drogach-I-dlatego-sie-teraz-rozsypuja,wid,15315177,wiadomosc.html#opOpinie
  23. http://finanse.wp.pl/kat,104126,title,Autostrady-zlodziei,wid,15374322,wiadomosc.html
  24. http://finanse.wp.pl/kat,104126,title,Autostrady-zlodziei,wid,15374322,wiadomosc.html
  25. Zagraniczni ambasadorzy skarżą się w resorcie na GDDKiA. Forsal.pl, 2013.
  26. FCC Construccion wycofuje się z kontraktu na budowę obwodnicy miejscowości Szczuczyn. Forsal.pl, 2013.
  27. Dramatyczny list Alpine Bau do szefa GDDKiA. euroinfrastruktura.pl, 2013.
  28. NIK o utrzymaniu i remontach dróg. Najwyższa Izba Kontroli.

Linki zewnętrzne[edytuj]