Geometryczny środek Polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rynek w Piątku; pomnik symbolizujący środek Polski.

Geometryczny środek Polski, według wielu źródeł – w tym napisu na upamiętniającym go monumencie – znajduje się we wsi Piątek (województwo łódzkie). Definiowany jest zwykle jako punkt leżący w miejscu przecięcia się ortodrom łączących wierzchołki czworokąta opisanego na punktach ekstremalnych obszaru administracyjnego Polski, złożonego z równoleżników i południków, przechodzących przez te punkty. A są to:

  • północny: punkt na wybrzeżu w Jastrzębiej Górze, punkt numer 1145 linii podstawowej – 54°50′11.10″N ; 18°18′01.70″E,
  • południowy: południowo-wschodni stok Opołonka w granicznym paśmie Bieszczadów Zachodnich – 49°00′07.35″N ; 22°51′34.81″E,
  • wschodni: zakole Bugu koło Zosina – 50°52′06.80″N ; 24°08′45.25″E,
  • zachodni: zakole Odry koło Cedyni – 52°50′15.55″N ; 14°07′22.58″E.

Jednakże tak definiowany punkt centralny – przy zastosowaniu elipsoidy GRS80, stosowanej w polskiej geodezji, jako powierzchnia odniesienia – nie wypada na terenie gminy Piątek, lecz w zupełnie innej części województwa łódzkiego: na współrzędnych 52°12′57.36″N oraz 19°08′03.92″E, we wsi Jankowice (gmina Krośniewice, powiat kutnowski). Zaś „geometryczny” środek obszaru administracyjnego Polski, czyli punkt wypadający w połowie kątowej wartości rozciągłości południkowej i równoleżnikowej Polski wypada na współrzędnych 51°55′09.23″N oraz 19°08′03.92″E, we wsi Janów (gmina Dalików, powiat poddębicki). Oba powyższe punkty wypadają w województwie łódzkim.

Najbliższym tradycyjnemu środkowi Polski we wsi Piątek jest środkiem masy (centroid) figury geometrycznej o kształcie i rozmiarach granic administracyjnych Polski. Odpowiada on intuicyjnemu rozumieniu pojęcia środka danego obszaru. Środek ciężkości terytorium administracyjnego Polski wypada faktycznie w gminie Piątek, jednak 6,3 km na północny zachód od centrum miejscowości (wieś Balków, przy granicy z gminą Krzyżanów), na współrzędnych 52°06′51.62″N oraz 19°25′25.22″E.[1] Ze względu na wprowadzone w 2018 korekty granic gmin nadmorskich, obecnie (sierpień 2018) centroid ten znajduje się o 20 metrów na północ (52°06′52.21″N ; 19°25′24.82″E) i docelowo, uwzględniając planowane jeszcze korekty granic gmin nadmorskich, znajdzie się on na terenie sąsiedniej wsi Siemieniczki, w gminie Krzyżanów, powiat kutnowski[2].

Powyższe dane dotyczą jedynie obszaru administracyjnego Polski, czyli obszaru objętego podziałem na jednostki samorządu terytorialnego oraz działki ewidencyjne. Całość terytorium Polski obejmuje bowiem oprócz terytorium lądowego także całość morskich wód wewnętrznych (obszar administracyjny obejmuje – oprócz terytorium lądowego – tylko część morskich wód wewnętrznych; Zalew Szczeciński, Zalew Wiślany, ujścia Świny i Dziwnej, Jezioro (Zatoka) Nowowarpieńskie, część wód przybrzeżnych) oraz całość morskich wód terytorialnych. Geodezyjny środek całości terytorium państwa wypada na współrzędnych 52°11′27.95″N oraz 19°21′19.46″E, we wsi Nowa Wieś w gminie Kutno, powiat kutnowski, województwo łódzkie[2][3][4][5][6][7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Geometryczny środek Polski. Targeo. [dostęp 2013-11-03].
  2. a b Geograficzna rewolucja! Centrum Polski jednak nie w Piątku, a pod Kutnem, kutno.net.pl [dostęp 2018-09-06] (pol.).
  3. Nowa Wieś koło Kutna nowym środkiem Polski (pol.). onet.pl, 2018-10-13. [dostęp 2018-10-14].
  4. Oznaczono nowy geodezyjny środek Polski (pol.). interia.pl, 2018-10-13. [dostęp 2018-10-14].
  5. Łódzkie. Nowa Wieś zamiast Piątku. Naukowcy wyznaczyli nowy środek Polski (pol.). radiozet.pl, 2018-09-07. [dostęp 2018-10-14].
  6. Wyznaczono nowy środek Polski. Mieszkańcy Piątku protestują (pol.). niezalezna.pl, 2018-10-13. [dostęp 2018-10-14].
  7. Naukowcy znaleźli inny geometryczny środek Polski, w Nowej Wsi, www.fakt.pl [dostęp 2018-09-15] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]