Georg Bender

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Georg Bender
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 21 grudnia 1848
Kaliningrad, Królestwo Prus
Data i miejsce śmierci 4 lutego 1924
Wrocław
burmistrz Torunia
Okres od 1888
do 1891
nadburmistrz Wrocławia
Okres od 1 kwietnia 1891
do 30 września 1912
Przynależność polityczna Partia Postępu
Poprzednik Ferdinand Friedensburg
Następca Paul Matting

Georg Bender (ur. 21 grudnia 1848 koło Królewca, zm. 4 lutego 1924 we Wrocławiu) – niemiecki polityk, burmistrz Torunia w latach 1880–1891, nadburmistrz Wrocławia w latach 1891–1912.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Prawnik z wykształcenia, studiował w rodzinnym mieście oraz na uniwersytecie w Jenie. Brał udział w wojnie francusko-pruskiej jako oficer[potrzebny przypis]. W latach 1878-1880 był sędzią w sądzie powiatowym w Olecku, w tym samym okresie radnym i syndykiem w Toruniu. Tu też w latach 1880-1888 pełnił obowiązki drugiego burmistrza, po czym został wybrany nadburmistrzem[1]. Prowadził tam także amatorskie badania historii miasta, m.in. ustalił, który dom był własnością ojca Mikołaja Kopernika. Wydał książkę Heimat und Volkstum der Familie Koppernigk w której twierdził, iż Kopernik był Niemcem[2], a teorie o jego polskim pochodzeniu przypisał próbie zagarnięcia go przez Polaków, którzy według Bendera "nie dali ludzkości żadnego wielkiego uczonego"[3]. Na podstawie jego publikacji uznano, że tam urodził się słynny astronom i do dziś w tej kamienicy znajduje się Muzeum Mikołaja Kopernika.

W 1891 wybrano go nadburmistrzem Wrocławia, a od 1900 był także naczelnikiem miejskiej policji budowlanej. Jako burmistrz wielkiego miasta został członkiem Izby Panów. Był również zastępcą przewodniczącego Sejmiku Prowincjonalnego (Provinziallandtag) Prowincji Śląsk i zastępcą przewodniczącego Śląskiego Towarzystwa Kultury Ojczystej (Schlesische Gesellschaft für vaterländische Kultur).

W czasie jego kadencji we Wrocławiu doszło do wielkiej ekspansji terytorialnej miasta i prosperity inwestycyjnej oraz gospodarczej. Zbudowano też szereg osiedli mieszkaniowych, parków miejskich, gmachów użyteczności publicznej, powstała sieć tramwajowa. Był inicjatorem budowy Hali Stulecia. Rozwój ilustruje fakt, iż w pierwszym roku jego kadencji we Wrocławiu na powierzchni ok. 3 tys. ha żyło 340 tys. mieszkańców, a budżet gminy wynosił 14 mln marek rocznie. W ostatnim roku burmistrzowania Bendera było 540 tys. wrocławian, terytorium Wrocławia zajmowało ok. 5 tys. ha[4], a budżet sięgał 45 mln marek.

W 1899 został doktorem honoris causa z dziedziny filozofii Uniwersytetu Wrocławskiego, później doktorem h.c. z medycyny i doktorem honoris causa Politechniki Wrocławskiej, a w 1912 został honorowym obywatelem miasta Wrocławia.

Pochowany na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu. Jego imieniem do 1945 nazywany był plac Georg-Bender-Platz we Wrocławiu (obecny plac Staszica). Istnieje Wzgórze Bendera.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]