George Michael

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
George Michael
Ilustracja
George Michael (1988)
Imię i nazwisko Georgios Kyriacos Panajiotu
Data i miejsce urodzenia 25 czerwca 1963
Londyn
Data i miejsce śmierci 25 grudnia 2016
Goring-on-Thames
Przyczyna śmierci niewydolność serca
Gatunki dance-pop, pop-rock, dance-rock, contemporary pop, contemporary rock
Zawód piosenkarz, kompozytor, muzyk, producent muzyczny
Aktywność 1981–2016
Wydawnictwo Epic Records, Virgin Records, Parlophone, Sony Music, DreamWorks Records
Powiązania Wham!, Aretha Franklin, Band Aid, Elton John, Mary J. Blige, Mutya Buena, Whitney Houston
Współpracownicy
Andrew Ridgeley
Instrument
Fortepian – John Lennon model „Z” Steinway[1]
Zespoły
Wham!, The Executive
Faksymile
Strona internetowa

George Michael, właśc. Geórgios Kyriákos Panajiótu[a][2] (gr. Γεώργιος Κυριάκος Παναγιώτου; ur. 25 czerwca 1963 w Londynie, zm. 25 grudnia 2016 w Goring-on-Thames) – brytyjski piosenkarz, producent muzyczny i kompozytor muzyki pop i soul pochodzenia grecko-cypryjskiego i angielskiego[3].

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w londyńskim East Finchley, w London Borough of Barnet, jako najmłodsze dziecko w rodzinie restauratora Jacka Panosa (oryginalnie Kyriacosa Panayiotou), greckiego imigranta urodzonego na Cyprze[4] oraz angielskiej Żydówki[5] – tancerki Lesley Angold (z domu Harrison, 1937–1997)[6]. Dorastał ze starszymi siostrami – Yodą (ur. 1962) i Melanią (1964-2019[7])[8]. Matka została pochowana na prywatnej parceli w Highgate Cemetery[9].

Większość dzieciństwa spędził w Kingsbury[10], w północno-zachodnim Londynie, gdzie uczęszczał do Kingsbury High School. Gdy był nastolatkiem, jego rodzina przeniosła się do Radlett w Hertfordshire. Tam uczęszczał do Bushey Meads School w sąsiednim mieście Watford, gdzie zaprzyjaźnił się z Andrew Ridgeleyem. Obaj mieli podobne ambicje zrobienia kariery muzycznej[11]. Z innym bliskim przyjacielem, Davidem Austinem, uciekał z lekcji w piątkowe poranki, żeby zarobić na nocne wypady do klubów, grając i śpiewając na stacji londyńskiego metra, m.in. utwory takie jak ’39 grupy Queen.

Kariera muzyczna[edytuj | edytuj kod]

Działalność w zespole Wham![edytuj | edytuj kod]

W 1981, wraz z Andrew Ridgeleyem, założył zespół Wham! Zanim doszło do jego powstania przyjaciele występowali razem w grupie The Executive, grającej muzykę ska. Gdy formacja się rozpadła, Michael i Ridgeley chwytali się przeróżnych zajęć, m.in. pracowali jako kelnerzy w klubie „Club Tropicana” oraz jako bileterzy w północnym Londynie. W zespole Wham! to George Michael grał pierwsze skrzypce, będąc jego głównym wokalistą, kompozytorem, a także, okazjonalnie instrumentalistą i producentem. Andrew Ridgeleyowi przypadła rola specjalisty od wizerunku. Jego wkład w tej dziedzinie miał ogromny wpływ na późniejszą popularność grupy[12]. Zespołowi podczas występów na scenie i w teledyskach towarzyszyły w charakterze wokalistek wspierających Pepsi & Shirlie[13].

W 1982 podpisali kontrakt z niezależną wytwórnią Innervision Records i wydali debiutancki singel „Wham Rap! (Enjoy What You Do)[14]. W tym samym roku Wham! wystąpili w programie telewizyjnym Top Of The Pops, podczas którego wykonali piosenkę „Young Guns (Go For It!)”. Występ ten uważany jest do dziś za jeden z najlepszych w historii zespołu, jak również całego programu. W 1983 nakładem Innervision Records wydali debiutancki album studyjny pt. Fantastic, który przez początkowe dwa tygodnie po wydaniu znajdował się na 1. miejscu brytyjskiej listy najlepiej sprzedających się płyt i singli[15]. Po tym sukcesie zespół rozwiązał umowę z Innervision po czym podpisał kontrakt z firmą Sony Music[12].

W 1984 nakładem należącej do Sony Music wytwórni Epic Records wydali drugi album studyjny pt. Make It Big. Album był promowany m.in. przez single „Wake Me Up Before You Go-Go”, „Freedom” i „Careless Whisper”, które zyskały status międzynarodowych przebojów. Utwór „Careless Whisper” w wydaniu singlowym firmowany był tylko nazwiskiem George’a Michaela, co było podyktowane chęcią zmiany wizerunku[12]. W tym samym roku ukazała się utrzymana w świątecznych klimatach piosenka „Last Christmas”. Początkowo została wydana na podwójnym singlu wraz z utworem „Everything She Wants”, z kolei później, w połowie 1986 dodano ją do tracklisty dwóch albumów Wham!: studyjnego Music from the Edge of Heaven oraz kompilacyjnego The Final. W 1984 roku piosenka dotarła do 2. miejsca brytyjskiej listy przebojów – 1. miejsce przypadło wtedy, również świątecznemu, utworowi „Do They Know It's Christmas?”, stworzonemu przez charytatywny projekt Boba Geldofa i Midge’a Ure Band Aid, w którego współtworzenie George Michael był zresztą zaangażowany. Utwór „Last Christmas” stał się wielkim przebojem, który doczekał się wielu coverów – swoje wersje piosenki nagrali m.in. Cascada, Ashley Tisdale, Crazy Frog, Billie i Alcazar[16].

W kwietniu 1985 zespół rozpoczął międzynarodową trasę koncertową, podczas której odbył 10-dniową wizytę w Chinach. W trakcie trasy zagrali koncert w Pekinie stając się pierwszym, zachodnim zespołem popowym, któremu udało się wystąpić w Państwie Środka. Wizyta grupy w Chinach była poprzedzona trwającymi 18 miesięcy staraniami jej menedżera, który swoje przeżycia z nimi związane opisał później w książce (o podróży zespołu do Chin powstał również film dokumentalny). W lipcu tego samego roku George Michael i Andrew Ridgeley wystąpili osobno podczas koncertu Live Aid[12].

Wiosną 1986 ogłosili zakończenie działalności. Głównym z powodów jego rozpadu były ambicje George’a Michaela, który pragnął tworzyć dla bardziej wymagającej publiczności. Ostatecznie zespół Wham! przestał istnieć po wydaniu albumu Music from the Edge of Heaven oraz zagraniu 28 czerwca 1986 pożegnalnego koncertu „The Final” z udziałem 73-tysięcznej widowni na Stadionie Wembley. Zespół podczas pięciu lat swojego istnienia sprzedał w sumie 20 milionów albumów oraz blisko 15 milionów singli[12].

Kariera solowa[edytuj | edytuj kod]

Rozpoczął solową karierę od wydania przeboju „I Knew You Were Waiting” w duecie z Arethą Franklin. Następnie zaszokował publiczność piosenką i teledyskiem „I Want Your Sex”, promującym pierwszy solowy album, Faith, wydany w 1987. Rozgłośnie radiowe zakazały emitowania utworu przed godz. 22:00, ale to nie przeszkodziło, aby stał się on wielkim przebojem. Płyta Faith zdobyła wiele nagród muzycznych. Krążek całkowicie zerwał z wizerunkiem uśmiechniętego chłopca z zespołu Wham! – Michael pojawia się na okładce z dwudniowym zarostem i w skórzanej kurtce. W 1988 wyruszył w światowe tournée. W 1989 płyta zebrała kolejne nagrody, m.in. American Music Award. W niedługim czasie odebrał Grammy, kolejnym wyróżnieniem była już druga nagroda Ivor Novello Award dla najlepszego kompozytora.

W 1990 wydał album pt. Listen Without Prejudice Vol. 1, promowany przez singel „Freedom! ’90”. Teledysk wzbudził sensację, ponieważ nie występował w nim sam artysta, lecz znane modelki. W tym wideoklipie niszczone są kurtka, gitara i szafa grająca, znaki firmowe George’a Michaela z teledysku „Faith”. W 1991 odebrał kolejną nagrodę Grammy, tym razem za „Freedom! ’90” i rozpoczął trasę koncertową nazwaną Cover to Cover. Podczas koncertu Rock in Rio Michael poznał swoją pierwszą wielką miłość, brazylijskiego projektanta, Anselmo Feleppę, gdy orientacja seksualna George’a była wówczas tajemnicą dla wszystkich, oprócz jego rodziny i przyjaciół.

W 1992 wydał singel „Too Funky” i wziął udział w koncercie The Freddie Mercury Tribute Concert, który miał na celu oddanie hołdu zmarłemu frontmanowi grupy QueenFreddiemu Mercuremu. Wykonał na nim następujące piosenki: „’39”, „Somebody to Love” i „These Are the Days of Our Lives”. Po wzięciu udziału w niniejszym przedsięwzięciu i bardzo dobrym odbiorze gościnnego występu wokalisty przez fanów grupy zaproponowano George'owi Michaelowi przejęcie roli lidera zespołu Queen, jednak nie przyjął on tej propozycji z uwagi na chęć kontynuowania solowej kariery – oraz, jak twierdził – szacunek do dorobku muzycznego, jaki pozostawił po sobie jego przyjaciel, Freddie Mercury. W październiku rozpoczął spór sądowy o wolność artystyczną ze swoją wytwórnią Sony Music. W 1994 przegrał proces z wytwórnią. W tym czasie życiowy partner wokalisty odkrył, że jest nosicielem wirusa HIV i w 1993 umarł na udar mózgu, pozostawiając Michaela w żałobie, w trakcie procesu sądowego, niebędącego w stanie pisać.

W 1996 powrócił do muzyki i wydał jazzowy album pt. Older. Ponownie zmienił wizerunek: nosił bardzo krótkie włosy i brodę. Teksty na płycie wyraźnie odnosił się do Anselmo, ich wspólnego związku i bólu artysty po jego stracie, choć z drugiej strony odmawiał wyraźnej odpowiedzi na to, jaka jest jego orientacja seksualna i kim jest Anselmo, któremu dedykował płytę. Związał się z Amerykaninem Kenny Gossem. Older nie przyniósł tournée. Michael wziął udział w projekcie MTV Unplugged, który według fanów i jego samego jest jednym z najlepszych, jeśli nie najlepszym koncertem, jaki zagrał. Był to również wyjątkowy koncert ze względów osobistych – był to ostatni występ George’a, który oglądała jego matka Leslie Panayiotou, która w lutym 1997 zmarła na raka skóry.

W 1998 został aresztowany w Los Angeles za „czyny lubieżne” w toalecie w Will Rogers Memorial Park w Beverly Hills. Wywołało to światowy skandal, w obliczu którego otwarcie ujawnił, że jest gejem podczas programu w CNN. Kilka miesięcy później wydał singel „Outside”, który był ironiczną odpowiedzią na kontrowersje. „Outside” i „A Moment with You”, żartobliwy utwór dedykowany policjantowi, który go aresztował, ukazały się na dwupłytowym albumie Ladies & Gentleman, będącym zbiorem jego największych przebojów tanecznych i ballad.

W 1999 kontynuował działalność charytatywną. Zagrała koncert Net Aid na stadionie Wembley w Londynie oraz wystąpił w Royal Albert Hall w Londynie na Equality Show dla uczczenia 30. rocznicy wydarzeń w Stonewall. W międzyczasie wydał kolejny, swingująco-jazzowy album studyjny pt. Songs from the Last Century, na którym znalazły się wyłącznie covery, w tym „RoxanneStinga czy „Miss SarajevoU2 oraz piosenek z lat 30., 40. i 50.

George Michael podczas koncertu w Antwerpii, listopad 2006

Kolejne lata Michael spędził w studiu, pracując nad kolejnym albumem. W tym czasie ukazały się zaledwie trzy single. Pierwszym z nich był duet z Whitney HoustonIf I Told You That”, wydany w czerwcu 2000. W marcu 2002 wydał singel „Freeek!”. Piosenka, ze względu na swój tekst i wideoklip (jeden z najdroższych w historii popu), wywołała wiele kontrowersji. Michael jednak wykorzystał mocno erotyzujące przesłanie piosenki w charakterystyczny dla siebie, ironiczny sposób. „Freeek!”, raczej niezrozumiane przez krytykę, miało być satyrą na współczesną, przepełnioną seksem kulturę, szczególnie telewizyjną, oraz internet. W tym samym roku Michael zaangażował się w kontrowersyjną dysputę na temat udziału Wielkiej Brytanii w wojnie w Iraku. W lipcu ukazał się singel „Shoot the Dog”, gdzie sparodiowani zostali brytyjski premier Tony Blair i ówczesny prezydent USA, George W. Bush. Muzyk był często zapraszany do programów telewizyjnych, gdzie próbował przekonać opinię publiczną o bezsensowności tej wojny. Tę misję kontynuował w 2003 roku, wykonując cover piosenki „The Grave” w Top of the Pops oraz śpiewając podczas rozdania nagród MTV w duecie z Ms. Dynamite swój stary przebój „Faith” ze zmienionym, antywojennym tekstem.

W 2004 wydał autorski album studyjny pt. Patience. 1 marca ukazał się w sprzedaży singel promujący płytę, „Amazing”. Płyta pełna jest bardzo osobistych piosenek, będących zapisem głębokich przeżyć i przemyśleń artysty, jak również utworów będących komentarzem do bolączek współczesnego świata. Jednocześnie Michael ogłosił, że po wydaniu następnego albumu ma zamiar wycofać się z show-businessu i publikować swoje utwory w sieci, udostępniając je swoim fanom za darmo lub za dobrowolny datek na cele charytatywne. Fani na całym świecie przyjęli płytę entuzjastycznie. W USA, głównie za sprawą wywiadu w Oprah Winfrey Show, album został okrzyknięty wielkim comebackiem George’a Michaela. Również w swojej ojczyźnie Michael został doceniony – w kwietniu tego roku został uhonorowany przez Akademię Radiową jako najczęściej słuchany artysta w Wielkiej Brytanii.

26 października 2011 odwołał występ w londyńskim Royal Albert Hall z powodu infekcji wirusowej. 21 listopada 2011 w szpitalu w Wiedniu skarżył się na bóle w klatce piersiowej przy hotelu dwie godziny przed jego występem Symphonica Tour. Do 1 grudnia był na oddziale intensywnej opieki medycznej z powodu zapalenia płuc. Stan ten doprowadził do odwołania i odroczenia pozostałych występów w 2011, które zostały zaplanowane głównie w Wielkiej Brytanii[17].

12 sierpnia 2012 wystąpił w ceremonii zamknięcia XXX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Londynie.

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

Koncert 25 Live na torze wyścigów konnych Służewiec w Warszawie, lipiec 2007

Zmarł 25 grudnia 2016 w swojej posiadłości w Goring-on-Thames w hrabstwie Oxfordshire, w wieku 53 lat. Przyczyną śmierci była kardiomiopatia rozstrzeniowa z zapaleniem mięśnia sercowego, stłuszczenie wątroby[18]. Został pochowany 29 marca 2017 na cmentarzu Highgate Cemetery w Londynie[19][20].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Spotykał się m.in. z aktorką Patricią Fernandez (1983–84), aktorką Brooke Shields (1985) i makijażystką Kathy Jeung (1988)[21], z którą wystąpił w teledysku „I Want Your Sex” (1987).

W latach 1991–1993 związany był z pochodzącym z Brazylii projektantem mody Anselmo Feleppą[22][23], którego poznał w 1991 na koncercie rockowym w Rio de Janeiro. Po sześciu miesiącach trwania ich związku Feleppa odkrył, że ma HIV. W 1993 został sparaliżowany w wyniku udaru mózgu, a kilka miesięcy później zmarł. Singiel „Jesus to a Child” George’a Michaela jest hołdem dla Feleppy[24].

W latach 1996–2009 partnerem Michaela był Kenny Goss, przedsiębiorca przemysłu sportowego oraz kolekcjoner sztuki. Przyczyną rozstania pary były coraz częstsze problemy Michaela z narkotykami i konflikty z prawem[25].

W 1998 ujawnił publicznie, że jest homoseksualistą[26][27][28]. W 2006 brytyjski tabloid „News of the World” opublikował zdjęcia wokalisty w parku Hampstead Heath w Londynie (popularne miejsce schadzek gejów) i sugerował, że Michael był tam w celu anonimowego seksu[29].

W 2011 związał się z Fadi Fawazem, znanym jako gejowski model porno Isaac Mazar[30][31][32].

Problemy z prawem[edytuj | edytuj kod]

W 1998 został aresztowany w Los Angeles za „czyny lubieżne” w toalecie w Will Rogers Memorial Park w Beverly Hills.

Był wielokrotnie aresztowany przez policję za posiadanie narkotyków[33][34]. 24 sierpnia 2010 przyznał się do prowadzenia pojazdu pod wpływem narkotyków przed sądem w Highbury w Londynie[35], a 14 września 2010 przez ten sam sąd został skazany na osiem tygodni więzienia[36].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy studyjne
Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Certyfikat
USA
[37]
UK
[38]
AUS
[39]
NZL
[40]
GER
[41]
AUT
[42]
CHE
[43]
FRA
[44]
NLD
[45]
Faith
  • Data: 30 października 1987
  • Wydawca: Epic Records
1 1 3 3 3 3 4 5 1
  • USA: diamentowa płyta[46]
  • CAN: diamentowa płyta[47]
  • UK: 4x platynowa płyta[48]
Listen Without Prejudice Vol. 1
  • Data: 3 września 1990
  • Wydawca: Epic Records
2 1 2 2 7 5 3 2 2
  • UK: 4x platynowa płyta[48]
  • CAN: 2x platynowa płyta[47]
  • USA: 2x platynowa płyta[46]
  • GER: złota płyta[49]
Older
  • Data: 13 maja 1996
  • Wydawca: Virgin Records
6 1 1 1 3 1 2 1 1
  • UK: 6x platynowa płyta[48]
  • CAN: 2x platynowa płyta[47]
  • USA: platynowa płyta[46]
  • GER: platynowa płyta[49]
  • FRA: 2x złota płyta[50]
Songs from the Last Century
  • Data: 6 grudnia 1999
  • Wydawca: Virgin Records
157 2 12 8 4 12 6 7 6
  • UK: 2x platynowa płyta[48]
  • FRA: 2x złota płyta[50]
  • CAN: złota płyta[47]
  • GER: złota płyta[49]
Patience
  • Data: 15 marca 2004
  • Wydawca: Sony Music
12 1 2 2 1 3 2 4 1
  • UK: 2x platynowa płyta[48]
  • GER: platynowa płyta[49]
  • FRA: złota płyta[50]
  • POL: złota płyta[51]
„–” album nie był notowany.
Albumy koncertowe i kompilacje
Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Certyfikat
USA
[37]
UK
[38]
AUS
[39]
NZL
[40]
GER
[41]
AUT
[42]
CHE
[43]
FRA
[44]
NLD
[45]
Ladies & Gentlemen:
The Best of George Michael
  • Data: 9 listopada 1998
  • Wydawca: Sony Music
24 1 2 3 3 2 5 2
  • UK: 8x platynowa płyta[48]
  • USA: 2x platynowa płyta[46]
  • CAN: 2x platynowa płyta[47]
  • GER: platynowa płyta[49]
  • FIN: złota płyta[52]
Twenty Five
  • Data: 11 listopada 2006
  • Wydawca: Sony Music
23 1 9 18 13 19 2 2
  • UK: 2x platynowa płyta[48]
  • POL: 2x platynowa płyta[53]
Symphonica
  • Data: 14 marca 2014
  • Wydawca: Virgin EMI
60 1 11 14 6 7 6 15 2
  • UK: złota płyta[48]
  • POL: złota płyta[54]
„–” album nie był notowany.
Minialbumy
Tytuł Dane dot. albumu Pozycja na liście Certyfikat
USA
[37]
UK
[38]
AUS
[39]
NZL
[40]
GER
[41]
AUT
[42]
CHE
[43]
NLD
[45]
Five Live
  • Data: 19 kwietnia 1993
  • Wydawca: Parlophone
46 1 17 9 8 2 6 2
  • UK: złota płyta[48]
  • GER: złota płyta[49]
The Older EP
  • Data: 1997
  • Wydawca: Virgin
3 29
  • UK: srebrna płyta[48]
„–” album nie był notowany.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Most Expensive Musical Instruments (ang.). Forbes. [dostęp 2008-02-15].
  2. George Michael Biography & History (ang.). AllMusic. [dostęp 2015-11-10].
  3. Obituary: George Michael. BBC News, 25 grudnia 2016. [dostęp 26 grudnia 2016].
  4. George Michael – Star Snapshot (ang.). Femail.com.au. [dostęp 2015-11-09].
  5. British pop star George Michael, who had Jewish roots, dies at 53. JTA.org, 26 grudnia 2016. [dostęp 6 stycznia 2017].
  6. George Michael Explained (ang.). Everything Explained Today. [dostęp 2015-11-10].
  7. George Michael's sister Melanie Panayiotou is found dead on Christmas Day aged 59 (ang.). BBC News. [dostęp 2019-12-29].
  8. George Michael’s family in bedside vigil (ang.). „The Daily Telegraph”. [dostęp 2019-12-29].
  9. George Michael to be 'buried next to beloved mum' in family's private plot. „Daily Mirror”, 27 grudnia 2016. [dostęp 27 grudnia 2016].
  10. George Michael: the superstar who doesn’t take life too seriously (ang.). „The Guardian”. [dostęp 2015-11-10].
  11. Has George Michael lost the plot or just his career? (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2015-11-10].
  12. a b c d e muzyka.wp.pl: Wham! (pol.). W: Artyści [on-line]. muzyka.wp.pl. [dostęp 2016-12-28].
  13. Pepsi & Shirley (ang.). W: Artist [on-line]. allmusic.com. [dostęp 2017-03-31].
  14. Wham! (pol.). rmf.fm. [dostęp 2016-12-27].
  15. WHAM! | Artist. Official Charts. [dostęp 29 grudnia 2012].
  16. „Last Christmas” – historia świątecznego przeboju grupy Wham! (pol.). muzykoblog.blog.onet.pl, 2009-12-20. [dostęp 2016-12-27].
  17. George Michael shelves all 2011 tour dates due to illness (ang.). NME. UK. [dostęp 2016-12-26].
  18. Już wiadomo, dlaczego zmarł George Michael, TVN24.pl [dostęp 2017-03-19].
  19. George Michael laid to rest in Highgate cemetery in London (ang.). „The Guardian”, 30.03.2017. [dostęp 2018-03-11].
  20. George Michael został pochowany w Londynie. Onet.pl. [dostęp 2017-03-30].
  21. George Michael – Who’s Dated Who? (ang.). FamousFix. [dostęp 2019-11-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-02-20)].
  22. Dallach, Christoph und Dürr, Anke (2004-04-05): Mein Unterbewusstsein wollte den Skandal (niem.). „Der Spiegel”. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  23. Gabriela Ruszowska-Meier (2004-04-06): George Michael: Ważne jest w kim się naprawdę – Długo ukrywałem że jestem gejem (pol.). queer.pl. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  24. George Michael, Anselmo Feleppa, Kenny Goss & Fadi Fawaz (ang.). LiveJournal. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  25. Do you really need another £200 meal, porky George? (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  26. George Michael on coming out as gay – Hello! (ang.). Hello!. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  27. George Michael Says Coming Out Didn’t Make His Life Easier (ang.). „People”. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  28. George Michael: Why I had to keep my homosexuality secret (ang.). „The Independent”. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  29. Staff Writer (2006-07-23): Tabloid claims George Michael was cruising on Hampstead Heath (ang.). PinkNews.co.uk. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  30. George Michael Joins The Trend Of Gay Celebs Hanging With Pot-Smoking Porn Stars (ang.). queerty.com. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  31. George Michael’s New Porn Boyfriend (ang.). homorazzi.com. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  32. Thom (2019-11-26): L’ex-acteur porno gay – et dernier «amour» en date de George Michael – balance après n’avoir rien eu en héritage! (fr.). pinktv.fr. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  33. eb, BBC (2008-09-21): George Michael aresztowany za narkotyki (pol.). „Rzeczpospolita”. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  34. George Michael spotted on rare outing with boyfriend Fadi Fawaz in Switzerland (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  35. Singer George Michael admits drug-driving (ang.). bbc.co.uk, 2010-08-24. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  36. GMT (2010-09-14): George Michael jailed for eight weeks for drug driving (ang.). BBC. [dostęp 2019-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-11-26)].
  37. a b c George Michael Billboard Chart (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2015-03-31].
  38. a b c George Michael UK Chart (ang.). www.officialcharts.com. [dostęp 2015-03-31].
  39. a b c George Michael Australian Albums Chart (ang.). www.australian-charts.com. [dostęp 2015-03-31].
  40. a b c George Michael New Zealand Albums Chart (ang.). charts.org.nz. [dostęp 2015-03-31].
  41. a b c George Michael German Chart (niem.). www.officialcharts.de. [dostęp 2015-03-31].
  42. a b c George Michael Austrian Albums Chart (ang.). austriancharts.at. [dostęp 2015-03-31].
  43. a b c George Michael Swiss Albums Chart (niem.). hitparade.ch. [dostęp 2015-03-31].
  44. a b George Michael French Albums Chart (ang.). lescharts.com. [dostęp 2015-03-31].
  45. a b c George Michael Dutch Albums Chart (niderl.). dutchcharts.nl. [dostęp 2015-03-31].
  46. a b c d RIAA: George Michael (ang.). www.riaa.com. [dostęp 2015-03-31].
  47. a b c d e Music Canada: George Michael (ang.). musiccanada.com. [dostęp 2015-03-31].
  48. a b c d e f g h i j BPI: George Michael (ang.). www.bpi.co.uk. [dostęp 2015-03-31].
  49. a b c d e f George Michael Gold-/Platin-Datenbank (niem.). www.musikindustrie.de. [dostęp 2015-03-31].
  50. a b c SNEP: George Michael (fr.). www.snepmusique.com. [dostęp 2015-03-31].
  51. ZPAV: złote płyty 2004 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-03-31].
  52. IFPI FI: George Michael (fiń.). www.ifpi.fi. [dostęp 2015-03-31].
  53. ZPAV: platynowe płyty 2007 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-03-31].
  54. ZPAV: złote płyty 2014 (pol.). bestsellery.zpav.pl. [dostęp 2015-03-31].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niektóre źródła wskazują George Papolucias jako oryginalne nazwisko piosenkarza

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]