Gepard

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy kota. Zobacz też: Gepard (ujednoznacznienie).
Gepard
Acinonyx[1]
Brookes, 1828[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – gepard grzywiasty (A. jubatus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd kotokształtne
Rodzina kotowate
Podrodzina koty
Rodzaj gepard
Typ nomenklatoryczny

Acinonyx venator Brookes, 1828 (= Felis jubata Schreber, 1775)

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Gepard[10] (Acinonyx) – rodzaj drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w rodzinie kotowatych (Felidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w Afryce i południowo-zachodniej Azji[11].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 121–145 cm, długość ogona 63–76 cm, wysokość w kłębie 79–94 mm; masa ciała samców 39–89 kg (średnio 54 kg), samic 36–48 kg (średnio 43 kg) (dotyczy gatunku występującego współcześnie)[11].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Acinonyx (Acinomyx): gr. ακαινα akaina „cierń, kolec”, od ακις akis, ακιδος akidos „punkt”; ονυξ onux, ονυχος onukhos „pazur”[12].
  • Cynailurus (Cynaelurus): gr. κυων kuōn, κυνος kunos „pies”; αιλουρος ailouros „kot”[13]. Gatunek typowy: Felis jubata Schreber, 1775.
  • Guepardus (Guepar, Gueparda): fr. guepard „polujący lampart”, prawdopodobnie od fr. guet „obserwator” i łac. pardus „pantera, lampart”[14]. Gatunek typowy: nie podany.
  • Cynofelis: gr. κυων kuōn, κυνος kunos „pies”; rodzaj Felis Linnaeus, 1758, (kot)[15]. Gatunek typowy: Felis jubata Schreber, 1775.
  • Paracinonyx: gr. παρα para „blisko, obok”[16]; rodzaj Acinonyx Brookes, 1828. Gatunek typowy: Acinonyx rex Pocock, 1927 (= Felis jubata Schreber, 1775).

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek[11][10][17]:

oraz wymarłe:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Cynailurus Wagler, 1830
  2. a b Niepoprawna póżźniejsza pisownia Guepardus Duvernoy, 1834.
  3. Niepoprawna późniejsza pisownia Acinonyx Brookes, 1828.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Acinonyx, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. J. Brookes: A catalogue of the Anatomical and Zoological Museum of Joshua Brookes. Cz. 16. London: Richard Taylor, 1828, s. 33. (ang.)
  3. J.A. Wagler: Natürliches System der Amphibien mit vorangehender Classification der Säugethiere und Vögel: ein Beitrag zur vergleichenden Zoologie. München: In der J. G. Cotta’schen Buchhandlung, 1830, s. 30. (niem.)
  4. G.L. Duvernoy. Notice critique sur les espèces de grands chats nommées, par Hermann: Felis chalybeate et guttata. „L’Institut Journal des Academies et Societes Scientifiques de la France et de l’Etranger”. 2 (51), s. 10, 1834. Paris (fr.). 
  5. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1841, s. xxix, 63. (niem.)
  6. R.-P. Lesson: Nouveau tableau du règne animal: mammifères. Paris: A. Bertrand, 1842, s. 48. (fr.)
  7. P. Boitard: Le Jardin des plantes: description et murs des mammifères de la Ménagerie et du Muséum d’histoire naturelle. Paris: J.J. Dubochet et Ce, Éditeurs, 1842, s. 234. (fr.)
  8. J.E. Gray: List of the specimens of Mammalia in the collection of the British Museum. London: The Trustees, 1843, s. 46. (ang.)
  9. M. Kretzoi. Materialien zur phylogenetischen Klassifikation der Aeluroïdeen. „Xe Congrès International de Zoologie”. 10 (2), s. 1293–1355, 1929 (niem.). 
  10. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 134. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  11. a b c M.E. & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  12. Palmer 1904 ↓, s. 74.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 208.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 302.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 211.
  16. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Wyd. 1. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 161. (ang.)
  17. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Acinonyx. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-03-08].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904 (ang.).