Gerard Denhoff (syn)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Gerarda Denhoffa, wojewody pomorskiego. Zobacz też: inne postacie o tym imieniu i nazwisku.
Gerard Denhoff
Ilustracja
Herb
Denhoff
Rodzina Denhoffowie
Data i miejsce urodzenia ok. 1598 lub 15 stycznia 1590
Malbork
Data i miejsce śmierci 23 grudnia 1648
Malbork
Ojciec Gerard Denhoff
Matka Małgorzata von Zweiffeln
Żona

1. Katarzyna Opalińska (1°-v. Dymitr Wejher)
2. Sybilla Małgorzata z dyn. Piastów, c. Jana Chrystiana, ks. brzeskego

Gerard Denhoff (ok. 1598-1648) – wojewoda pomorski w latach 1643-1648, kasztelan gdański w latach 1642-1643, podskarbi ziem pruskich w latach 1643-1648, dowódca woj­skowy i dyplomata, zaufany Władysława IV, marszałek dworu królowej Ludwiki Marii, starosta malborski, kościerzyński, feliń­ski i lucyński[1].

Biografia[edytuj]

Pochodził z rodziny Denhoffów, należącej do niemieckiej szlachty inflanckiej. Syn wojewody dorpackiego Gerarda, brat Ernesta Magnusa, Kaspra oraz poległego pod Cecorą - Hieronima (Hermana). Ojciec Władysława, wojewody pomorskiego (1677-1683). Przez całe życie pozostał gorliwym kalwinistą.

Był dworzaninem królewicza Władysława[2].

Dowódca piechoty niemieckiej 1621, kasztelan gdański 1642 r., wojewoda pomorski i podskarbi ziem pruskich (1643), marszałek dworu królowej (1645), starosta kościerski, skarszewski, adzelski, feliński, lucyński, lignowski, ekonom malborski.

W latach 1624-25 brał udział w wojnie ze Szwecją na Pomorzu i wsławił się jako do­wódca obrony Torunia w 1629 r. Został doradcą królewskim do spraw morskich. Jako poseł Władysława IV przebywał w Kopen­hadze. W 1635 r. został członkiem i przewodniczącym Komisji Okrętów Królewskich, przyczyniając się do odbudowy i rozwoju polskiej floty. Wraz z Jerzym Ossolińskim opracował projekt pobierania ceł morskich. W 1645 r. prowadził rokowania w Paryżu w sprawie małżeństwa Władysława IV Wazy z Ludwiką Marią.

Gerard Denhoff został pochowany w Elblągu.

Varia[edytuj]

Według anegdoty Gerard Denhoff, który słabo mówił po polsku, jako marszałek dworu królowej zwrócił się raz do tłoczącej się szlachty:

Nie łaźcie, Waszmoście, na królową. Król JM się o to gniewa, kiedy Waszmoście łazicie na królową[3].

Przypisy

  1. Przegląd Powszechny, Nr 1, rok 1884, s. 31
  2. Marcin Broniarczyk, Wykształcenie świeckich senatorów w Koronie za Władysława IV, w: Kwartalnik Historyczny, rocznik CXIX, 2012, 2, s. 275.
  3. Władysław Czapliński: Władysław IV i jego czasy. Warszawa: 1972, s. 290-291.