Giebło

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 50°28′50″N 19°36′15″E
- błąd 39 m
WD 50°28'51"N, 19°36'12"E
- błąd 39 m
Odległość 70 m
Giebło
wieś
Ilustracja
Kościół św. Jakuba
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat zawierciański
Gmina Ogrodzieniec
Liczba ludności (2008) 482
Strefa numeracyjna 32
Kod pocztowy 42-440
Tablice rejestracyjne SZA
SIMC 0217691
Położenie na mapie gminy Ogrodzieniec
Mapa konturowa gminy Ogrodzieniec, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Giebło”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Giebło”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Giebło”
Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego
Mapa konturowa powiatu zawierciańskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Giebło”
Ziemia50°28′50″N 19°36′15″E/50,480556 19,604167

Giebło – wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec. Liczba mieszkańców ok. 480.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości notowana była w formach Kebel (1325-27), Kepl oraz Kbel (1335-42), Keblo (1394), Gbel (1398), Kbel (1470-80), Gbiel vel Kyeblo (1487), Gebło albo Kiebło (1787), Giebło (1827). Jest to nazwa topograficzna wywodząca się od prasłowiańskiego *kъbъlъ oznaczającego ‘ceber’, w języku staropolskim gbeł czyli ‘duże naczynie na płyny’. Nazwa odnosi się do położenia wsi w dolinie otoczonej wzniesieniami[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Połowa XII w. - budowa kościoła św. Jakuba Apostoła. Według niektórych źródeł miało to miejsce na początku XIII w., a inicjatorem budowy był Ballen kasztelan krakowski. Wymieniana jest również w źródłach data 1315, jednak ze względu na analizę architektoniczno-budowlaną jest to data mało prawdopodobna.

  • 1325 - wieś występowała pod nazwą parafia Kebl lub Kbel i należała do dekanatu irządzkiego. Plebanem był ks. Lucjan
  • 1335 - po rozgraniczeniu dekanatów Giebło przydzielone zostało do dekanatu lelowskiego
  • 1440 - dziedzicem wsi był rycerz Mikołaj herbu Pobóg
  • 1630 - książę Janusz Zbaraski zapisał Giebło przytułkowi starców i kalek w Pilicy
  • XVIII w. - przesklepienie pierwotnego kościoła
  • 1787 - budowa muru otaczającego świątynię
  • 1791 - dokument mówiący o kościele w Gieble, w którym ks. Zaborski wymienia arian. Parafia liczyła wówczas 551 parafian
  • 1818 - lustracja podała, że ludność całej parafii składa się z 694 dusz
  • 1911-12 - nadbudowa i rozbudowa kościoła św. Jakuba Apostoła, wówczas dobudowano zachodnią część nawy, wieżę i zakrystię
  • przed 1939 - dzierżawcami dworku byli Niedzielscy
  • W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
  • lata 90. XX w. - Giebło liczy około 560 mieszkańców
  • 2000 - odkopanie fragmentów kamiennych założeń obronnych z czasów średniowiecza

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół św. Jakuba, fragmenty z pierwszej połowy XIII wieku, przebudowany w 1911 (nr rej. A/567/2019[2])
  • pozostałości średniowiecznego zamku rycerskiego z XIV wieku
  • odnowiony dworek szlachecki
  • piekarnia "Podpłomyk" posiadająca średniowieczne korzenie[potrzebny przypis] (zakład wypiekający słynne w okolicy bułki i chleby)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Rymut: Nazwy miejscowe północnej części dawnego województwa krakowskiego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1967, s. 50.
  2. Wykaz wpisanych obiektów do rejestru zabytków w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 1 listopada 2019 r. (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2019-11-02]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]