Giebło

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Giebło
Kościół św. Jakuba
Kościół św. Jakuba
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat zawierciański
Gmina Ogrodzieniec
Liczba ludności (2008) 482
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 42-440
Tablice rejestracyjne SZA
SIMC 0217691
Położenie na mapie gminy Ogrodzieniec
Mapa lokalizacyjna gminy Ogrodzieniec
Giebło
Giebło
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Giebło
Giebło
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Giebło
Giebło
Położenie na mapie powiatu zawierciańskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zawierciańskiego
Giebło
Giebło
Ziemia50°28′50″N 19°36′15″E/50,480556 19,604167

Giebło – wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec. Liczba mieszkańców ok. 480.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa miejscowości notowana była w formach Kebel (1325-27), Kepl oraz Kbel (1335-42), Keblo (1394), Gbel (1398), Kbel (1470-80), Gbiel vel Kyeblo (1487), Gebło albo Kiebło (1787), Giebło (1827). Jest to nazwa topograficzna wywodząca się od prasłowiańskiego *kъbъlъ oznaczającego ‘ceber’, w języku staropolskim gbeł czyli ‘duże naczynie na płyny’. Nazwa odnosi się do położenia wsi w dolinie otoczonej wzniesieniami[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Połowa XII w. - budowa kościoła św. Jakuba Apostoła. Według niektórych źródeł miało to miejsce na początku XIII w., a inicjatorem budowy był Ballen kasztelan krakowski. Wymieniana jest również w źródłach data 1315, jednak ze względu na analizę architektoniczno-budowlaną jest to data mało prawdopodobna.

  • 1325 - wieś występowała pod nazwą parafia Kebl lub Kbel i należała do dekanatu irządzkiego. Plebanem był ks. Lucjan
  • 1335 - po rozgraniczeniu dekanatów Giebło przydzielone zostało do dekanatu lelowskiego
  • 1440 - dziedzicem wsi był rycerz Mikołaj herbu Pobóg
  • 1630 - książę Janusz Zbaraski zapisał Giebło przytułkowi starców i kalek w Pilicy
  • XVIII w. - przesklepienie pierwotnego kościoła
  • 1787 - budowa muru otaczającego świątynię
  • 1791 - dokument mówiący o kościele w Gieble, w którym ks. Zaborski wymienia arian. Parafia liczyła wówczas 551 parafian
  • 1818 - lustracja podała, że ludność całej parafii składa się z 694 dusz
  • 1911-12 - nadbudowa i rozbudowa kościoła św. Jakuba Apostoła, wówczas dobudowano zachodnią część nawy, wieżę i zakrystię
  • przed 1939 - dzierżawcami dworku byli Niedzielscy
  • W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
  • lata 90. XX w. - Giebło liczy około 560 mieszkańców
  • 2000 - odkopanie fragmentów kamiennych założeń obronnych z czasów średniowiecza

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół św. Jakuba, fragmenty z pierwszej połowy XIII wieku, przebudowany w 1911 (nr rej. A/567/2019[2])
  • pozostałości średniowiecznego zamku rycerskiego z XIV wieku
  • odnowiony dworek szlachecki
  • piekarnia "Podpłomyk" posiadająca średniowieczne korzenie[potrzebny przypis] (zakład wypiekający słynne w okolicy bułki i chleby)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Rymut: Nazwy miejscowe północnej części dawnego województwa krakowskiego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1967, s. 50.
  2. Wykaz wpisanych obiektów do rejestru zabytków w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 1 listopada 2019 r. (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2019-11-02]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]