Gierałtowice (województwo opolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

50°16′26″N 18°5′22″E

- błąd

39 m

WD

50°16'26"N, 18°5'22"E, 50°19'N, 18°8'E

- błąd

39 m

Odległość

0 m

Gierałtowice
wieś
Ilustracja
Kościół parafialny pw. św. św. Szymona i Judy
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

kędzierzyńsko-kozielski

Gmina

Reńska Wieś

Sołectwo

Gierałtowice[1]

Liczba ludności 

337

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-208

Tablice rejestracyjne

OK

SIMC

0502807

Położenie na mapie gminy Reńska Wieś
Mapa konturowa gminy Reńska Wieś, na dole znajduje się punkt z opisem „Gierałtowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Gierałtowice”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Gierałtowice”
Położenie na mapie powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego
Mapa konturowa powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Gierałtowice”
Ziemia50°16′26″N 18°05′22″E/50,273889 18,089444

Gierałtowice (niem. Gerolsdorf[2][3], dodatkowa nazwa w j. niem. Gieraltowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

W miejscowości funkcjonuje m.in. jednostka OSP[4].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

W dokumentach z 1531 r. miejscowość występuje pod nazwą Geraltowitze[5].

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod polską nazwą Gierotowice oraz nazwą niemiecką Gieraltowitz[6]. Wykaz notuje także leżący w pobliżu wsi folwark o nazwie Kopanin[6]. 1 kwietnia 1937 r. w miejsce nazwy Gieraltowitz wprowadzono nazwę Gerolsdorf[2]. 9 września 1947 r. nadano miejscowości polską nazwę Gierałtowice[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze znane wzmianki o miejscowości pochodzą z 1380 roku. Dokumenty z 1418 r. potwierdzają istnienie w tym czasie w miejscowości drewnianego kościoła. W 1484 r. ówczesny właściciel Gierałtowic, Hans Suchowski, sprzedał je Janowi Klemie. W 1556 r. w miejscowości powstała szkoła[4][5].

W 1830 r. w Gierałtowicach znajdowały się m.in. wiatrak, cegielnia i leśniczówka. W 1865 r. w miejscowości znajdowały się m.in. wiatrak i karczma[5].

W 1901 r. wybudowano nowy budynek szkoły[4]. W 1910 roku miejscowość liczyła 1473 mieszkańców z czego 1379 deklarowało język polski, 16 polski i niemiecki oraz 77 niemiecki.

Do głosowania podczas plebiscytu na Górnym Śląsku uprawnionych było w Gierałtowicach 205 osób, z czego 177, ok. 86,3%, stanowili mieszkańcy (w tym 176, ok. 85,9% całości, mieszkańcy urodzeni w miejscowości). Oddano 204 głosy (ok. 99,5% uprawnionych), w tym 204 (100%) ważne; za Niemcami głosowały 134 osoby (ok. 65,7%), a za Polską 70 osób (ok. 34,3%). W obszarze dworskim rozkład głosów prezentował się następująco: uprawnionych było 120 osób, z czego 76, ok. 63,3%, stanowili mieszkańcy (w tym 75, 62,5% całości, mieszkańcy urodzeni w obszarze dworskim). Oddano 118 głosów (ok. 98,3% uprawnionych), w tym 118 (100%) ważnych; za Niemcami głosowało 112 osób (ok. 94,9%), za Polską 6 osób (ok. 5,1%)[7].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

W 1865 r. w miejscowości mieszkało 3 chłopów, 17 zagrodników i 21 chałupników; do 1-salowej szkoły uczęszczało 160 uczniów[5]. Wedle spisu z 1 grudnia 1910 r. w miejscowości mieszkało 289 Polaków, natomiast w dworze – 130[8].

Rok 1830 1855 1861 1880 1925 1933 1939 1945 1946 1960
Liczba mieszkańców 354[a] 425 487[b] 349[c] 351[d] 497[9] 481[10] 381 348 387[e]

(Źródła: [5][2].)

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Katalog zabytków sztuki w Polsce z 1965 r. wymienia[11]:

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Gierałtowicach działa klub piłkarski LZS Gierałtowice, który od sezonu 2005/2006 gra w „B klasie”.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Liczba domów mieszkalnych: 52.
  2. Liczba budynków mieszkalnych: 53; gospodarczych: 55.
  3. Liczba budynków mieszkalnych: 46.
  4. Stan na 16 czerwca; w tym 191 osób (ok. 54,5%) to kobiety. 84 osoby (ok. 23,9%) posługiwały się j. niemieckim, 71 (ok. 20,2%) – j. polskim, a 196 (ok. 55,8%) – oboma językami.
  5. Z zajęć pozarolniczych utrzymywało się 42,2% ogółu. Liczba budynków mieszkalnych: 66.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aleksandra Kapu?ci?ska: BIP - Urząd Gminy Reńska Wieś - Gierałtowice (pol.). Urząd Gminy Reńska Wieś, 2008-01-11. [dostęp 2013-01-18].
  2. a b c Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Cosel (niem.). 2006. [dostęp 2013-01-21].
  3. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 9 września 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1947 r. nr 124, poz. 778).
  4. a b c Reńska Wieś (pol.). [dostęp 2013-01-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-29)].
  5. a b c d e Stefan Popiołek (red.): Ziemia kozielska. Koźle: Komitet obchodów 800 lecia miasta Koźla, 1963, s. 176–177. (pol.)
  6. a b Knie 1830 ↓, s. 178.
  7. Herbert Kunze: Landsmannschaft der Oberschlesier in Karlsruhe (niem.). [dostęp 2013-01-21].
  8. Jan Łangowski (red.), Edmund Osmańczyk (red.): Leksykon Polactwa w Niemczech. Związek Polaków w Niemczech T.z., 1939, s. 227. (pol.)
  9. Stan na 16 czerwca.
  10. Stan na 17 maja.
  11. Tadeusz Chrzanowski (red.), Marian Kornecki (red.): Katalog zabytków sztuki w Polsce. T. VII: Województwo opolskie. Cz. zeszyt 5: Powiat kozielski. Warszawa: Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk – Zespół Inwentaryzacji Zabytków, 1965, s. 9–10. (pol.)
  12. Strona internetowa gminy Reńska Wieś podaje, że kościół wybudowano w latach 1936–1940.
  13. Strona internetowa gminy Reńska Wieś podaje, że kościół został przebudowany w 1550 roku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]