Gilles de Rais

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gilles de Rais
Ilustracja
Gilles de Rais pędzla Féron’a (1835)
Herb
Rodzina Montmorency-Laval
Data i miejsce urodzenia prawdopodobnie ok. września 1405
Champtocé-sur-Loire, Francja
Data i miejsce śmierci 26 października 1440
Nantes
Ojciec Guy z Montmorency-Laval
Matka Maria z Craon

Gilles de Rais (ur. prawd. we wrześniu 1405 w Champtocé-sur-Loire, zm. 26 października 1440 w Nantes) – francuski arystokrata, żołnierz i bohater narodowy. Został skazany za torturowanie, gwałty i zamordowanie 30 dzieci, choć liczba ofiar w rzeczywistości mogła sięgnąć dwóch setek.

Życiorys[edytuj]

Początki kariery[edytuj]

Ojcem Gilles’a de Rais był Guy z Montmorency-Laval, który wżenił się w majątek de Rais, poślubiając Marię z Craon, córkę Jana z Rais. Gilles odziedziczył ziemie Rais, które później stały się księstwem Retz. Był inteligentnym dzieckiem, władającym płynnie łaciną.

De Rais stanął po stronie sił Monforta, księcia Bretanii, przeciwko konkurującemu rodowi prowadzonemu przez Oliviera z Blois, hrabiego Penthievre, który wziął Jana VI, księcia Bretanii, w niewolę. De Rais pomagał w jego ucieczce, za co został hojnie nagrodzony w postaci nadań ziemskich, które bretoński parlament zamienił na nagrodę pieniężną.

Dwór delfina, wojna stuletnia[edytuj]

Po śmierci rodziców ok. 1415 roku znalazł się pod opieką swego ojca chrzestnego, Jana z Craon, polityka i bandyty. W 1420 roku znalazł się na dworze delfina Karola Walezjusza, nieukoronowanego następcy tronu Francji. Jan z Craon usiłował ożenić Gilles’a de Rais z dziedziczką Joanną z Paynol, co mu się nie udało. Potem próbował zeswatać de Rais z Beatrice z Rohan, bratanicą księcia Bretanii, ponownie nieskutecznie. Ostatecznie powiększył ziemie Rais poprzez małżeństwo z Katarzyną z Thouars, panią na Bretanii, Vendei i Poitou, którą w tym celu porwano.

Od 1427 do 1435 roku de Rais służył jako dowódca w królewskim wojsku, włączając w to służbę pod Joanną d’Arc w kampanii w 1429 roku. Mimo świadectw kilku popularnych autorów, którzy wyolbrzymiali jego znaczenie w późniejszych kampaniach, zostało udowodnione na podstawie ocalałych ksiąg rachunkowych, że dowodził niewielkim oddziałem osobistym, składającym się z dwudziestu pięciu zbrojnych i jedenastu łuczników i był raczej jednym z wielu pomniejszych dowódców niż wodzem. Nie służył również Joannie d’Arc jako osobisty ochroniarz (ta funkcja przypadła Janowi z Aulon). Największym osiągnięciem Gilles’a de Rais było znalezienie się pośród trzech wyróżnionych ceremonialnym tytułem marszałka (fr. maréchal) ustępujących pozycją jedynie królewskim konstablom (fr. connétable). Tytuł ten nadano mu podczas koronacji Karola VII 17 lipca 1429 roku.

Stan spoczynku, proces karny[edytuj]

W 1435 roku de Rais odszedł ze służby wojskowej, by skupić się na swych majątkach. Promował teatralne przedstawienia i przepuszczał odziedziczony majątek. W tym czasie, zgodnie z późniejszymi zeznaniami jego i pozostałych współwinnych, zaczął eksperymentować z okultyzmem pod przewodnictwem Francesca Prelatiego, który wmówił de Rais, że może odzyskać majątek, który roztrwonił, poświęcając dzieci demonowi zwanemu „Barron”.

15 maja 1440 roku de Rais porwał księdza Jana le Ferron, który wtedy przebywał w kościele St. Etienne de Mermorte. Biskup z Nantes wszczął śledztwo, podczas którego odkrył zbrodnie popełnione przez de Rais. 29 lipca biskup ogłosił swe odkrycie i w efekcie uzyskał poparcie księcia Bretanii, uprzedniego sojusznika Gilles’a de Rais. Podjęto działania. 24 sierpnia królewscy żołnierze, pod dowództwem Artura Richemont, uwolnili Jana le Ferron. Samego de Rais aresztowano razem ze współtowarzyszami 15 września, po świeckim dochodzeniu, potwierdzającym wcześniejsze doniesienia biskupa z Nantes. De Rais był sądzony zarówno przez sąd świecki jak i duchowny pod zarzutami morderstwa, sodomii i herezji. Były to najcięższe możliwe oskarżenia tamtych czasów.

W zapisach zeznań, zawierających opowieści rodziców wielu zaginionych dzieci, jak również graficznych opisach morderstw dokonywanych przez Gilles’a de Rais dostarczonych przez jego współtowarzyszy, znajdowały się rzeczy tak szokujące, że sędziowie zażądali, by najbardziej gorszące fragmenty zostały usunięte. De Rais został posądzony o zwabianie młodych chłopców do swojego majątku, gdzie ich gwałcił, torturował i ranił, często masturbując się, siedząc na umierającej ofierze. Dokładnie nie wiadomo, ile osób zostało zamordowanych przez de Rais, ponieważ większość ciał została spalona lub zakopana. Przyjmuje się, że było od 80 do 200 ofiar. Sugestie o 600 ofiarach są prawdopodobnie przesadzone. Ofiary miały od 8 do 16 lat i były obu płci. Choć de Rais wolał chłopców, zadowalał się młodymi dziewczętami, jeżeli jego słudzy nie byli w stanie zdobyć dzieci płci męskiej.

Obszerne zeznania świadków przekonały sędziów o słuszności postawionych zarzutów. De Rais przyznał się dobrowolnie do przestępstw 21 października, w związku z czym sąd odwołał planowane tortury. 23 października sąd świecki skazał współwinnych towarzyszy Gilles’a de Rais, Henriet i Poitou. 25 października sąd kościelny nałożył na niego ekskomunikę. Tego samego dnia skazał go sąd świecki. Ekskomunika została z niego zdjęta po okazaniu skruchy i przyznano mu prawo do spowiedzi. Sąd świecki podtrzymał swój wyrok. De Rais, Henriet i Poitou zostali straceni w Nantes 26 października 1440 roku.

Ocena działalności[edytuj]

Choć niektórzy autorzy sugerują, że de Rais został okrzyknięty mordercą i heretykiem przez Kościół rzymskokatolicki w następstwie spisku mającego na celu przejęcie jego ziem, historycy podważają tę teorię, wskazując na fakt, że Kościół nie przejął ziem de Rais po jego straceniu – przypadły one księciu Bretanii, który potem rozdzielił te ziemie między swoich możnych, np. hrabiego Richemont. Ponadto de Rais został skazany przez oba sądy – kościelny i świecki – w oparciu o liczne dowody, takie jak zeznania naocznych świadków opisujących morderstwa w najdrobniejszych szczegółach i zeznania rodziców zaginionych dzieci z wiosek położonych w pobliżu majątku Gilles’a de Rais. Taki spisek wymagałby zaangażowania licznych świadków i szerokiej współpracy dostojników kościelnych z urzędnikami świeckimi. Większość historyków postrzega księcia Bretanii jako osobę niemogącą brać udziału w takim spisku, mimo zysków, ze względu na to, że bardzo długo pozostawał sojusznikiem i zwierzchnikiem de Rais, który zaakceptował zarzuty dopiero po przeprowadzeniu dwóch śledztw ujawniających wskazujące na jego winę dowody.

Gilles de Rais jest najobszerniej opisanym i pierwszym znanym historycznie przypadkiem wampiryzmu seksualnego.

Gilles w kulturze[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Summary and Analysis Scene II (ang.). cliffsnotes.com. [dostęp 2015-10-26].
  2. Sophia Martelli: Classics Corner: Là-Bas by JK Huysmans | Books | The Guardian (ang.). theguardian.com, 24 maja 2009. [dostęp 2015-10-26].
  3. Melissa Panek: The Postmodern Mythology of Michel Tournier. Cambridge Scholars Publishing, 2012, s. 37. ISBN 9781443838740. [dostęp 26 października 2015].
  4. Patrick Crowley: Pierre Michon: The Afterlife of Names. Peter Lang, 2007, s. 44. ISBN 9783039107445. [dostęp 26 października 2015].
  5. Andrew J. Mitchell, Jason Kemp Winfree: The Obsessions of Georges Bataille: Community and Communication. SUNY Press, 2009, s. 149. ISBN 9781438428239. [dostęp 26 października 2015].
  6. Catherine's Quest by Juliette Benzoni - FictionDB (ang.). fictiondb.com. [dostęp 2015-10-26].
  7. Catherine,il suffit,d'un amour (ang.). catherinedemontsalvy.ch. [dostęp 2015-10-26].
  8. "... dziecinne i wzniosłe, głupie i rozumne". Z przemian tematu dziecka w literaturze Młodej Polski. - WA248_70638_P-I-2524_wrobel-dziecinne.pdf. rcin.org.pl. [dostęp 2015-10-26]. s. 59.
  9. Fleur-de-Lys : Rzecz osnuta na tle życia Gilles'a de Rais, para i marszałka Francji w XV w. / Amelia Hertzówna. - Dialog : miesięcznik Związku Literatów Polskich - Tom 46, Numer 5-6 (2001) - Biblioteka Nauki - Yadda. yadda.icm.edu.pl. [dostęp 2015-10-26].
  10. Channing Freeman: Review: Cradle of Filth - Godspeed on the Devil's Thunder | Sputnikmusic (ang.). sputnikmusic.com, 27 października 2008. [dostęp 2015-10-26].
  11. Ancient Rites The Diabolic Serenades (CD Album)- Spirit of Metal Webzine (pl). spirit-of-metal.com, 1 listopada 1994. [dostęp 2015-10-26].
  12. DLS Reviews - Renegades (1991) (ang.). dlsreviews.com. [dostęp 2015-10-26].
  13. Ervin Reffner: The Esoteric Codex: The Alchemists. Lulu.com, s. 210. ISBN 9781312989313. [dostęp 26 października 2015].
  14. Ciaran Conliffe: Gilles de Rais, the monster of Brittany - HeadStuff (ang.). headstuff.org, 25 sierpnia 2014. [dostęp 2015-10-26].
  15. Gabriel Leonard Kamiński: http://www.ksiazka.net.pl/?id=49&tx_ttnews[tt_news]=1126&cHash=939cd3e759 Jacek Komuda - Imię Bestii. ksiazka.net.pl, 2 stycznia 2006. [dostępu 2015-10-26].
  16. Frank Sanello: Reel V. Real: How Hollywood Turns Fact into Fiction. Taylor Trade Publishing, 2002, s. 28. ISBN 9781461709336. [dostęp 26 października 2015].