Gintautas Paluckas
| Data i miejsce urodzenia |
19 sierpnia 1979 |
|---|---|
| Premier Litwy | |
| Okres |
od 12 grudnia 2024 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca |
Rimantas Šadžius (p.o.) |
| Odznaczenia | |
Gintautas Paluckas (ur. 19 sierpnia 1979 w Poniewieżu[1]) – litewski polityk i samorządowiec, zastępca mera Wilna, w latach 2017–2021 i w 2025 przewodniczący Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej (LSDP), poseł na Sejm Republiki Litewskiej, w latach 2024–2025 premier Litwy.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Z wykształcenia informatyk, w 2003 ukończył studia na Uniwersytecie Wileńskim. Zaangażował się w działalność polityczną w ramach Litewskiej Partii Socjaldemokratycznej. Pracował w państwowym funduszu ubezpieczeniowym, w latach 2005–2007 był asystentem europosła Justasa Vincasa Paleckisa, następnie do 2009 dyrektorem administracji rejonu miejskiego Wilno. Później pracował w spółkach prawa handlowego[1]. W 2012 zakończył się jego proces karny, w którym został skazany na karę dwóch lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania za nadużycie władzy przy kontraktowaniu w Wilnie usługi deratyzacyjnej[2].
W 2013 dołączył do zarządu LSDP. W 2015 wybrany do rady miejskiej Wilna, objął stanowisko zastępcy mera tego miasta. Bez powodzenia kandydował do litewskiego parlamentu[3]. W kwietniu 2017 zastąpił Algirdasa Butkevičiusa na stanowisku przewodniczącego socjaldemokratów[4]. W wyborach w 2020 uzyskał mandat deputowanego na Sejm Republiki Litewskiej[5]. W styczniu 2021 ogłosił swoją rezygnację z funkcji przewodniczącego LSDP[6]. W 2024 z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję[7].
Został następnie wysunięty jako kandydat na premiera, gdy liderka LSDP Vilija Blinkevičiūtė zrezygnowała z ubiegania się o tę funkcję[8]. Jego formacja zawarła koalicję ze Związkiem Demokratów „W imię Litwy” oraz Świtem Niemna[9]. 21 listopada 2024 Sejm większością 88 głosów wybrał Gintautasa Paluckasa na urząd premiera[8]. Rozpoczął urzędowanie wraz z całym rządem 12 grudnia 2024 po zatwierdzeniu programu rządowego przez parlament oraz po zaprzysiężeniu członków gabinetu[10][11]. W kwietniu 2025 został wybrany na przewodniczącego socjaldemokratów[12]; funkcję tę objął w kolejnym miesiącu.
W lipcu 2025 kontrowersje wywołało ujawnienie, że nie uiścił w całości odszkodowania dla wileńskiego samorządu zasądzonego w jego postępowaniu karnym zakończonym w 2012[2]. W tym samym miesiącu wątpliwości zaczęły budzić jego powiązania z firmą prowadzoną przez bratową, co stało się przedmiotem postępowania prowadzonego przez litewskie organy antykorupcyjne[13]. 31 lipca Gintautas Paluckas ogłosił swoją rezygnację z urzędu premiera oraz z funkcji przewodniczącego partii[14]. Na czele rządu stał do 4 sierpnia 2025, kiedy to p.o. premiera został Rimantas Šadžius[15].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Żonaty z Ilmą Paluckienė, ma córkę i syna[16].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Medal Rady Bałtyckiej – 2025[17]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 LSDP pirmininkas Gintautas Paluckas. lsdp.lt. [dostęp 2025-01-20]. (lit.).
- 1 2 Premier przeprasza, że nie zapłacił odszkodowania na czas. Twierdzi, że o tym zapomniał. tvp.pl, 22 lipca 2025. [dostęp 2025-07-31].
- ↑ Główna Komisja Wyborcza – Wybory 2016. [dostęp 2025-01-20]. (lit.).
- ↑ Socialdemokratų pirmininko rinkimus laimėjo Gintautas Paluckas. 15min.lt, 22 kwietnia 2017. [dostęp 2025-01-20]. (lit.).
- ↑ Główna Komisja Wyborcza – Wybory 2020. [dostęp 2025-01-20]. (lit.).
- ↑ Paluckas atsistatydino iš LSDP pirmininko pareigų. delfi.lt, 22 stycznia 2021. [dostęp 2025-01-20]. (lit.).
- ↑ Główna Komisja Wyborcza – Wybory 2024. [dostęp 2025-01-20]. (lit.).
- 1 2 Sejm zatwierdził Gintautasa Paluckasa na premiera Litwy. tvp.pl, 21 listopada 2024. [dostęp 2025-01-20].
- ↑ Gintautas Paluckas ogłasza porozumienie w sprawie koalicji rządzącej. tvp.pl, 8 listopada 2024. [dostęp 2025-01-20].
- ↑ Program nowego rządu zatwierdzony. Gintautas Paluckas: To program populistyczny, nie elitarny. tvp.pl, 12 grudnia 2024. [dostęp 2025-01-20].
- ↑ Karolis Broga: New ministers take oaths, officially assume office. delfi.lt, 12 grudnia 2024. [dostęp 2025-01-20]. (ang.).
- ↑ PM Paluckas elected chairman of Lithuania’s Social Democrats. lrt.lt, 28 kwietnia 2025. [dostęp 2025-05-01]. (lit.).
- ↑ Paweł Auguff: Nagła decyzja premiera Litwy. Gintautas Paluckas podał się do dymisji. rmf24.pl, 31 lipca 2025. [dostęp 2025-07-31].
- ↑ Gintautas Paluckas rezygnuje ze stanowiska premiera. tvp.pl, 31 lipca 2025. [dostęp 2025-07-31].
- ↑ Formalna dymisja litewskiego rządu po ustąpieniu premiera. euronews.com, 4 sierpnia 2025. [dostęp 2025-08-05].
- ↑ G.Palucko žmona Ilma parodė retai matomą visą šeimą: per Kalėdas įsiamžino ypatingoje vietoje. 15min.lt, 27 grudnia 2024. [dostęp 2025-01-20]. (lit.).
- ↑ Baltic Assembly Prizes and Medals Award Ceremony 2025. baltasam.org, 14 listopada 2025. [dostęp 2025-11-17]. (ang.).