Gleb Panfiłow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gleb Panfiłow w 2010

Gleb Anatoljewicz Panfiłow (ros.Глеб Анатольевич Панфилов, ur. 21 grudnia 1934 w Magnitogorsku) – rosyjski reżyser i scenarzysta filmowy związany z wytwórniami Lenfilm i Mosfilm. Jego twórczość była nagradzana na festiwalach filmowych w Berlinie, Cannes Locarno, Moskwie i Wenecji. Mąż rosyjskiej aktorki Inny Czurikowej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu inżynierskich studiów chemicznych pracował początkowo w wyuczonym zawodzie w zakładach w Swierdłowsku. Pod wpływem Lecą żurawie w reżyserii Michaiła Kałatozowa zaczął interesować się filmem. Konsekwencją tych zainteresowań były pierwsze, nagradzane na konkursach, amatorskie dokumenty jego autorstwa. W 1963 rozpoczął Wyższe Reżyserskie Kursy na Wszechzwiązkowym Państwowym Instytucie Kinematografii w Moskwie.

Po ich ukończeniu wiąże się z wytwórnią Lenfilm dla której zrealizował w 1967 debiutancki film Trzeba przejść przez ogień, pisząc do niego scenariusz wraz z Jewgienijem Gabriłowiczem. Obraz opowiadający o rosyjskiej wojnie domowej zdobył uznanie również poza Związkiem Radzieckim, co zaowocowało Grand Prix na Festiwalu Filmowym w Locarno w 1969. Na tym samym festiwalu nagrodę dla najlepszej aktorki zdobyła występująca w Trzeba przejść przez ogień Inna Czurikowa.

Drugim filmem reżysera był zrealizowany w 1970 Początek, którego scenariusz był również efektem współpracy z Jewgienijem Gabriłowiczem. Obraz opowiadający historię robotnicy wcielającej się w rolę Joanny ďArc na potrzeby realizowanego przez fabrykę filmu, wyróżnił się umiejętnym połączeniem wątków dramatycznych z komediowymi. Walory filmu zostały docenione na XXII Festiwalu Filmowym w Wenecji gdzie przyznano mu nagrodę Srebrnego Lwa. W rolę robotnicy również wcieliła się Inna Czurikowa, która podczas pracy nad filmem została żoną reżysera. Będzie regularnie występować w innych jego obrazach. Stale obecny w filmach Panfiłowa wątek kobiecy znalazł się również w kolejnym filmie Proszę o głos z 1975. Scenariusz, napisany samodzielnie przez reżysera, opowiadał historię kobiety obejmującej stanowisko mera miasta.

W 1979 stworzył Temat, będący komentarzem reżysera na temat ograniczeń nakładanych przez państwową biurokrację, ograniczających kreatywność artystów. Film spotkał się z ostrą reakcją radzieckiej cenzury, która wstrzymała jego dystrybucję do 1986. Obraz zdobył uznanie światowej krytyki, co zaowocowało przyznaniem mu na Festiwalu Filmowym w Berlinie w 1987 nagród: Złotego Niedźwiedzia, nagrody FIPRESCI i nagrody CIDALC.

W 1981 rozpoczął pracę dla wytwórni Mosfilm. Pierwszym filmem zrealizowanym dla niej przez Panfiłowa była Walentyna, ekranizacja sztuki Aleksandra Wampiłowa Zeszłego lata w Czulimsku. Rozpoczęła ona serię adaptacji realizowanych przez reżysera. Kolejną była Wassa Żelazowna z 1983 na podstawie sztuki Maksima Gorkiego Wassa Żeloznowa. Obraz przedstawiający upadek silnej jednostki został nagrodzony Złotym Medalem na XII MFF w Moskwie. W 1989 zekranizował Hamleta Williama Shakespeare'a oraz powieści Maksima Gorkiego. Ekranizacja Matki Gorkiego została nominowana do Złotej Palmy w Cannes i przyniosła reżyserowi nagrodę na tym festiwalu za największy wkład artystyczny. W 2000 Panfiłow wyreżyserował obraz Carska rodzina Romanowych, do którego scenariusz stworzył wraz z Inną Czurikową.

Filmografia (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • 1967 - Trzeba przejść przez ogień (В огне брода нет)
  • 1970 - Początek (Начало)
  • 1975 - Proszę o głos (Прошу слова)
  • 1979 - Temat (Тема)
  • 1981 - Walentyna (Валентина)
  • 1983 - Wassa Żelazowna (Васса Железнова)
  • 1989 - Matka (Мать)
  • 1989 - Hamlet (Гамлет)
  • 2000 - Carska rodzina Romanowych (Романовы. Венценосная семья)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]