Glutamina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Glutamina
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C5H10N2O3
Masa molowa 146,14 g/mol
Wygląd bezbarwne igły[1]
Identyfikacja
Numer CAS 56-85-9
6899-04-3 (racemat)
PubChem 5961[2]
DrugBank DB00130[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC A16 AA03

Glutamina (łac. Levoglutamidum; skróty: Gln lub Q; skróty "Glx" lub "Z" oznaczają "kwas glutaminowy lub glutamina") – organiczny związek chemiczny z grupy α-aminokwasów[1], amid kwasu glutaminowego. Występuje w postaci dwóch enancjomerów. Naturalny enancjomer L (kwas (2S)-2,5-diamino-5-oksopentanowy) jest jednym z 20 podstawowych aminokwasów kodowanych przez geny, wchodzącym w skład wielu białek roślinnych i zwierzęcych.

Glutamina jest genetycznie kodowana przez kodony RNA CAA lub CAG. Jak wiele innych aminokwasów glutamina jest niezbędna organizmom żywym jako składnik białek. Glutamina odgrywa też kluczową rolę w metabolizmie azotu. Toksyczny amoniak powstający w przemianach aminokwasów w różnych tkankach jest asymilowany przez jego reakcję z kwasem glutaminowym, prowadzącym do powstania glutaminy. Enzym, który kontroluje tę reakcję jest nazywany syntetazą glutaminową. Glutamina stanowi rodzaj magazynu amoniaku, który jest "odzyskiwany" poprzez przekształcenie tego aminokwasu z powrotem do kwasu. Proces ten jest częścią biochemicznych cykli syntetycznych wielu związków azotowych, odbywających się w organizmach żywych. M.in. glutamina uczestniczy w syntezie puryn, pirymidyn oraz wielu aminokwasów.

Ze względu na to, że glutamina jest syntezowana w organizmach żywych z kwasu glutaminowego nie jest ona aminokwasem egzogennym i nie musi być obecna w pożywieniu.

Sugerowano też, że osoby z chorobami układu immunologicznego (np. AIDS), mają zwiększone zapotrzebowanie na glutaminę i dlatego spadek stężenia tego aminokwasu w organizmie może być pierwszym symptomem tego rodzaju chorób[potrzebny przypis].  L-glutamina stanowi ponad 60% wszystkich aminokwasów budujących mięśnie człowieka. Jednym z największych jego rezerwuarów są mięśnie szkieletowe[7].

W niekorzystnych warunkach dla organizmu (stres, choroba, wysiłek fizyczny), gwałtownie wzrasta zapotrzebowanie na L-glutaminę, co zmniejsza jej zapasów Organizm produkuje pewne ilości tego aminokwasu, lecz w warunkach dużego deficytu zaczyna pozyskiwać L-glutaminę m.in. z mięśni szkieletowych w wyniku reakcji katabolicznych[8].

Suplement diety[edytuj]

Wysokie stężenie glutaminy wspomaga proces regeneracji zasobów glikogenu. Stymuluje ona enzymy odpowiedzialne za proces glukoneogenezy[7][8].

L-glutamina stanowi główne paliwo dla komórek układu immunologicznego, a także jest składnikiem antyoksydantuglutationu.[8]

Przypisy

  1. a b c Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 151. ISBN 8371832400.
  2. Glutamina – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. a b Glutamina (DB00130) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  4. a b c d Glutamina (ang.). [martwy link] The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron. [dostęp 2012-09-07].
  5. a b Glutamina (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-09-07].
  6. Glutamina. Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) dla Polski.
  7. a b Trec NutritionT. N. Sp. Trec NutritionT. N., Glutamina – aminokwas nr 1, www.trecnutrition.com [dostęp 2016-04-22].
  8. a b c Glutamina: aspectos bioquímicos, metabólicos, moleculares e suplementação, bases.bireme.br [dostęp 2016-04-22].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.