Gmach Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gmach Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu
Obiekt zabytkowy nr rej. 173/14 z 26.02.2014
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość POL Radom COA.svg Radom
Adres ul. 25 Czerwca 68
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Walery Sahajdakowski
Kondygnacje 4
Ukończenie budowy 1938
Położenie na mapie Radomia
Mapa lokalizacyjna Radomia
Gmach Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu
Gmach Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gmach Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu
Gmach Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Gmach Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu
Gmach Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu
Ziemia51°24′11,1″N 21°09′52,4″E/51,403083 21,164556

Gmach Dyrekcji Lasów Państwowychzabytkowy budynek znajdujący się w Radomiu przy ulicy 25 Czerwca 68.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Współczesna historia gospodarki leśnej w regionie radomskim oraz na Sandomierszczyźnie sięga 1809 roku. Wówczas gospodarkę leśną nowo powstałego departamentu radomskiego Księstwa Warszawskiego nadzorowała specjalna jednostka urzędowa[1]. Po powstaniu Królestwa Kongresowego utworzono Wydział Dóbr i Lasów Państwowych podlegający sandomierskiej komisji wojewódzkiej (1818). W 1837 roku województwo sandomierskie przemianowano na gubernię sandomierską. W związku z tym funkcję Wydziału Dóbr i Lasów Państwowych przejęła Sekcja Dóbr i Lasów Wydziału Skarbowego urzędu gubernialnego[1]. W 1880 roku ukazem carskim utworzono w Królestwie Kongresowym trzy okręgi leśne, w tym radomski nadzorowany przez Radomski Okręgowy Urząd Leśny. Obejmował on gubernie lubelską, radomską, siedlecką oraz kielecką[1]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości utworzono dziesięć dyrekcji okręgowych lasów państwowych. Radomska Dyrekcja Lasów Państwowych obejmowała województwa lubelskie i kieleckie (1924). W latach 1924–1938 siedzibą urzędu był Pałac Sandomierski[1]. W 1938 roku oddano do użytku nową siedzibę urzędu wzniesioną przy ówczesnej ulicy 1 Maja 68 (obecnie ul. 25 Czerwca). W okresie II wojny światowej budynek zajął niemiecki Urząd Leśny[1][2]. Budynek zajmowany był przez leśników w latach 1945–1975, kiedy zlikwidowano radomską dyrekcję okręgową. Wówczas gmach przejął radomski Komitet Wojewódzki PZPR[1]. Podczas tzw. wydarzeń radomskich w czerwcu 1976 roku budynek został zdobyty, zdemolowany i spalony przez demonstrujących robotników.[1] Mimo, że Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w Radomiu reaktywowano w 1983 roku, budynek pozostawał siedzibą władz partyjnych do 1990 roku, kiedy ostatecznie zwrócono go leśnikom[1]. Od 1992 roku gmach jest siedzibą jednej z siedemnastu Regionalnych Dyrekcji Lasów Państwowych, obejmującej swoim zasięgiem większość Sandomierszczyzny (województwo świętokrzyskie i południowe powiaty województwa mazowieckiego)[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Detale skrzydła północnego

Gmach wzniesiony w 1938 roku według projektu inż. Walerego Sahajdakowskiego pod kierunkiem inż. arch. J.Zabłockiego jest modelowym przykładem architektury modernistycznej, realizowanej w Radomiu w latach trzydziestych XX w.[2][3] Zachował się oryginalny wystrój elewacji, którego ważnym elementem jest umieszczone na elewacji skrzydła północnego oryginalne godło państwowe z okresu II Rzeczypospolitej oraz napis LASY PAŃSTWOWE[2]. W wyniku pożaru wywołanego w czasie protestów robotniczych w 1976 roku nie zachowało się w całości oryginalne wyposażenie wnętrza[2]. Budynek stanowi ważny element historycznej zabudowy ulicy 25 Czerwca[2].

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Od wschodu do gmachu przylega zabytkowy Park Leśniczówka, którego teren należał pierwotnie do Lasów Państwowych. Od północy z obiektem sąsiaduje gmach Zespołu Szkół Muzycznych im. Oskara Kolberga[1][4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j red. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 133
  2. a b c d e Budynek Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu w rejestrze zabytków. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, 2014-00-27.
  3. Siedziba RDLP zabytkiem. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Radomiu, 2014-00-27.
  4. red. W. Kalinowski, Urbanistyka i architektura Radomia, Lublin 1975, s. 195