Gmina Łabędy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łabędy
gmina wiejska
1945-1954[1]
Herb
Herb
Państwo  PRL
Województwo 1945-46: śląskie[1]
1946-50: śląskie
1950-53: katowickie
1953-54: stalinogrodzkie
Powiat gliwicki
Siedziba Łabędy
Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad 5
brak współrzędnych
Portal Portal Polska
Śluza Łabędy na Kanale Gliwickim w Łabędach

Gmina Łabędy – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1954[2] w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim), katowickim i stalinogrodzkim (dzisiejsze woj. śląskie). Siedzibą władz gminy były Łabędy, które od 1 stycznia 1954 stanowiły odrębną gminę miejską[3] (od 31 grudnia 1964 dzielnica Gliwic[4]).

Gmina zbiorowa Łabędy powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945[5]) w powiecie gliwickim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk Opolski[6][7]), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiego[7][8], a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do woj. śląskiego (śląsko-dąbrowskiego)[9][10].

Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z 6 gromad: Łabędy, Czechowice, Dzierżno, Gliwice Stare (później Stare Gliwice), Ligota Łabędzka i Rzeczyce[11]. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie[12], a 9 marca 1953 kolejno na stalinogrodzkie[13]. 1 kwietnia 1951 część obszaru gminy Łabędy (gromadę Stare Gliwice) przyłączono do Gliwic[14].

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 5 gromad: Czechowice, Dzierżno, Ligota Kradziejowska, Łabędy i Rzeczyce[15]. 1 stycznia 1954 z gminy wyłączono jej siedzibę Łabędy, którym nadano prawa miejskie[3]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[16].

Jednostki nie przywrócono 1 stycznia 1973 wraz z kolejną reformą reaktywującą gminy[17]. Obecnie Ligota Łabędzka i Rzeczyce należą do gminy Rudziniec, Czechowice i Łabędy są dzielnicami Gliwic, a Dzierżno jest dzielnicą Pyskowic.

Przypisy

  1. a b Od 1945 pod administracją wojewody śląskiego; od 1946 jednostka administracyjna woj. śląskiego
  2. Od 1 grudnia 1945 do 28 września 1954
  3. a b Dz.U. z 1953 r. Nr 47, poz. 232
  4. Dz.U. z 1964 r. Nr 21, poz. 136
  5. Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.)
  6. Utworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów
  7. a b Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005, s. 43-44.
  8. Dokumentu podstawy prawnej nie odnaleziono
  9. Dz.U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177
  10. Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz.U. z 1944 r. Nr 5, poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1944 r. Nr 14, poz. 74)
  11. Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (według stanu z dnia 1 stycznia 1946). Katowice, Wrocław: Instytut Śląski, 1947.
  12. Dz.U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
  13. Dz.U. z 1953 r. Nr 13, poz. 51
  14. Dz.U. z 1951 r. Nr 18, poz. 147
  15. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  16. Dz.U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  17. Dz.U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312