Gmina Bródno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bródno
gmina wiejska
1919–1951[1]
Państwo  PRL
Województwo 1919–39: warszawskie
1945–51: warszawskie
Powiat warszawski
Siedziba Targówek
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Gmina Bródno – dawna gmina wiejska istniejąca do 1951[2] w woj. warszawskim. Nazwa gminy pochodzi od Bródna, lecz siedzibą władz gminy był Targówek[3].

8 kwietnia 1916 generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler wydał rozporządzenie włączające do Warszawy 1 kwietnia 1916 z gminy Bródno[4][5][6]:

  • teren forteczny Żerania pomiędzy Wisłą a szosą Kowieńską;
  • wieś i folwark Golędzinów;
  • osada Pelcowizna wraz ze stacją kolejową Praga drogi żelaznej Nadwiślańskiej
  • południowa część folwarku Różopol (od ulicy Kościuszki do ulicy Polowej, wraz z przyległą kolonią włościańską Sarnowicza wsi Żerań;
  • kolonię Ustronie (od toru kolejowego drogi żelaznej Nadwiślańskiej do zachodniej granicy folwarku Aleksandrów);
  • język piaskowy, należący do ław piaskowych folwarku Stefanówka przy szosie fortecznej;
  • osada Nowe Bródno z południowo-zachodnią częścią gruntów pogranicznych;
  • cmentarz św. Wincentego z gruntami dokupionymi przez miasto do powiększenia tego cmentarza oraz cmentarz żydowski;
  • południowa część terenu folwarku Bródno przy drodze Bródzieńskiej do granicy Targówka;
  • południowa część osady Targówek (do granicy Hipsza - do drogi, a dalej do szosy fortecznej od folwarku Elsnerowskiego do jej zakrzywienia w pobliżu dawnego fortu XII);
  • część terenu folwarku Szmulowizna, do drogi szosy fortecznej do ulicy Kawenczyńskiej;
  • cała kolonia Utrata.

W okresie międzywojennym gmina Bródno należała do powiatu warszawskiego w woj. warszawskim. 1 lipca 1924 roku z części obszaru gminy utworzono gminę Marki[7]. 1 kwietnia 1939 roku do gminy Bródno przyłączono gromadę Kozia Górka z gminy Wawer[8].

Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. 15 maja 1951 roku gmina Bródno została zniesiona, a jej obszar włączony do Warszawy, oprócz gromad Brzeziny i Grodzisk, które włączono do gminy Marki[9]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. warszawskiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. Do 14 maja 1951 roku
  3. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  4. Maria Nietyksza, Witold Pruss: Zmiany w układzie przestrzennym Warszawy [w:] Irena Pietrza-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 43, s. 1973.
  5. „Rozporz. Jen.-Gub. Warszawskiego z 8. 4. 1916” w: Dz. rozporz. dla Jen.-Gub. Warszawskiego Nr 29 poz 79 z 1916, i „Rozporz. Nr 259 z 29. 1. 1917” w: Dz. rozporz. Jen.-Gub. Warszawskiego z dnia 10. 2. 1917.
  6. Dziennik Zarządu Miasta Stołecznego Warszawy. 1917 nr 129 (27 X)
  7. Dz.U. z 1924 r. nr 469, poz. 690
  8. Dz.U. z 1939 r. nr 28, poz. 188
  9. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 1951 r. w sprawie zmiany granic miasta stołecznego Warszawy, Dz.U. z 1951 r. nr 27, poz. 199.