Gmina Czarnowąsy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Czarnowąsy
gmina wiejska
1945-1954 i 1973-74[1]
Państwo  PRL
Województwo 1945-46: śląskie[1]
1946-50: śląskie
1950-54: opolskie
1973-74: opolskie
Powiat opolski
Siedziba Czarnowąsy
Powierzchnia (1974) 49,82[2] km²
Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad 5
brak współrzędnych
Portal Portal Polska
Kościół w Czarnowąsach

Gmina Czarnowąsy – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1945-1954 i 1973-1974[3] w woj. śląskim i woj. opolskim (dzisiejsze woj. opolskie). Siedzibą władz gminy były Czarnowąsy.

Gmina zbiorowa Czarnowąsy powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945[4]) w powiecie opolskim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk Opolski[5][6]), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiego[6][7], a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do woj. śląskiego (śląsko-dąbrowskiego)[8][9].

Według stanu z 1 stycznia 1946 gmina składała się z 5 gromad: Czarnowąsy, Borki, Krzanowice, Świerkle i Wróblin[10]. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie; równocześnie gmina Czarnowąsy wraz z całym powiatem opolskim weszła w skład nowo utworzonego woj. opolskiego[11].

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 5 gromad: Borki, Czarnowąsy, Krzanowice, Świerkle i Wróblin[12]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[13].

Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w tymże powiecie i województwie; w skład gminy weszły obszary 8 sołectw: Borki, Czarnowąsy, Gosławice, Kępa, Krzanowice, Luboszyce, Świerkle i Wróblin[14][15].

1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) woj. opolskiego[16].

1 października 1974 roku z gminy Czarnowąsy wyłączono część obszaru wsi Gosławice, którą przyłączono do Opola[17].

1 stycznia 1975 gmina została zniesiona, a jej obszar przyłączony do gmin Dobrzeń Wielki (Borki, Czarnowąsy, Świerkle, Wróblin i Krzanowice) i Łubniany (Kępa i Luboszyce)[18][19].

Przypisy

  1. a b Od 1945 pod administracją wojewody śląskiego; od 1946 jednostka administracyjna woj. śląskiego
  2. Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych, stan w dniu 1 I 1974. GUS, 1974
  3. Od 1 grudnia 1945 do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 31 grudnia 1974
  4. Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.)
  5. Utworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów
  6. a b Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005, s. 43-44.
  7. Dokumentu podstawy prawnej nie odnaleziono
  8. Dz.U. 1946 nr 28 poz. 177
  9. Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz.U. 1944 nr 5 poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz.U. 1944 nr 14 poz. 74)
  10. Podział administracyjny województwa śląsko-dąbrowskiego wraz ze skorowidzem gmin i gromad (stan z dnia 1 stycznia 1946), Wydawnictwa Instytutu Śląskiego, 1947
  11. Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255
  12. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  13. Dz.U. 1954 nr 43 poz. 191
  14. Uchwała Nr XVIII/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie opolskim (Dz. Urz. WRN w Opolu z 11 grudnia 1972 r. Nr 14, poz. 167)
  15. Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312
  16. Dz.U. 1975 nr 17 poz. 92
  17. Dz.U. 1974 nr 31 poz. 185
  18. Uchwała Nr IV/19/74 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 28 października 1974 r. w sprawie zmiany granic i zniesienia niektórych gmin w powiecie opolskim (Dz. Urz. WRN w Opolu z 9 listopada 1974 r. Nr 10, poz. 108)
  19. T. Folsztyn: Podziały administracyjne Śląska Opolskiego w latach 1973-2004; Archiwum Państwowe w Opolu