Gmina Czersk (województwo warszawskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy dawnej gminy. Zobacz też: gmina Czersk - współczesna gmina w woj. pomorskim.
Czersk
gmina wiejska
1919-1954[1]
Herb
Herb
Państwo  PRL
Województwo 1919-39: warszawskie
1945-54: warszawskie
Powiat 1919-52: grójecki
1952-54: piaseczyński
Siedziba Czersk
Góra Kalwaria
Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad 16
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Gmina Czersk (początkowo gmina Machcin) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. warszawskim. Siedzibą władz gminy przed II wojną światową był Czersk[2], a po wojnie miasto Góra Kalwaria (odrębna gmina miejska)[3][4].

Gmina powstała za Królestwa Polskiego w guberni warszawskiej w powiecie górnokalwaryjskim z obszaru dotychczasowej gminy Machcin pomiędzy 1870 a 1877[5]. W związku ze zniesieniem powiatu górnokalwaryjskiego w 1879 gminę przyłączono do powiatu grójeckiego w tejże guberni[6].

W okresie powojennym gmina Czersk należała do powiatu grójeckiego w woj. warszawskim. 1 lipca 1952 gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu piaseczyńskiego w tymże województwie[7]. Równocześnie z części obszaru gminy Czersk[8] utworzono nową gminę Rososz a część gromad[9] przyłączono do gminy Drwalew[10].

Po tych zmianach gmina składała się (według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku) z 16 gromad: Aleksandrów, Borki, Brzumin, Buczynów, Coniew, Czaplin, Czersk, Dębówka, Karolina, Kępa Radwankowska, Królewski Las, Linin, Ostrówik, Pęcław, Podgóra i Wincentów[11].

Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[12]. Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Czersk nie przywrócono a jej dawny obszar wszedł głównie w skład gminy Góra Kalwaria[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. warszawskiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  3. Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
  4. Podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej: Praca zespołowa pod redakcją prof. Stanisława Srokowskiego. Warszawa: Biblioteka Samorządowca Nr 77, 1948
  5. Skorowidz Królestwa Polskiego czyli Spis alfabetyczny miast, wsi, folwarków, kolonii i wszystkich nomenklatur w guberniach Królestwa Polskiego, z wykazaniem: gubernii, powiatu, gminy, parafii, sądu pokoju lub gminnego, oraz najbliższej stacyi pocztowej, wraz z oddzielnym spisem gmin podług najświeższej ich liczby i nazwy ułożony, wykazujący: odległość każdej danej gminy od miasta powiatowego i sądu swojego gminnego; czy i jakie znajdują się w gminie zakłady fabryczne lub przemysłowe, szkoły itp. oraz ludność każdej gminy, obejmujący także podział sądownictwa krajowego świeżo urządzonego. T. 2
  6. Powiat górno-kalwaryjski (1866-1879) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  7. Dz.U. z 1952 r. Nr 27, poz. 185
  8. gromady: Adamów, Barcice, Dobięcin, Gaj-Żelechowski, Grabina, Janina, Jurandów, Kozłów, Ludwików, Machcin, Marynin, Podosowa, Potycz, Roszosz, Rososzka, Staniszewice, Zadębie, Zalesie, Żelazna, Żelechów i Żelechów Nowy (oraz gromada Borowe z gminy Konary)
  9. gromady: Bory Sułkowskie, Chynów, Grobice, Jakubowizna, Michalików, Nowe Grobice, Sułkowice, Wenszelówka, Widok i Wola Chynowska
  10. Dz.U. z 1952 r. Nr 26, poz. 179
  11. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  12. Dz.U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  13. Dz.U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312