Jaśliska (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Jaśliska)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaśliska
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat krośnieński
TERYT 1807102
Wójt Adam Dańczak
Powierzchnia 165,85 km²
Populacja (2016-06-31)
• liczba ludności

2 054[1]
• gęstość 20,8 os./km²
Tablice rejestracyjne RKR
Adres urzędu:
Jaśliska 171
38-485 Jaśliska
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 6
Liczba miejscowości 14
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Jaśliska
Jaśliska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jaśliska
Jaśliska
Ziemia49°27′N 21°48′E/49,442778 21,803611
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska
Rynek w Jaśliskach

Jaśliskagmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim. Siedzibą gminy są Jaśliska.

Historia[edytuj]

Jako zbiorowa gmina wiejska jednostka funkcjonowała wcześniej w latach 1934–1954 i 1973–1976[2] w woj. lwowskim, rzeszowskim i krośnieńskim. Siedzibą władz gminy były Jaśliska.

Do 1934 Jaśliska posiadały prawa miejskie, lecz za II RP funkcjonowały jako wiejska gmina jednostkowa. Gmina zbiorowa Jaśliska została utworzona 1 sierpnia 1934 roku w powiecie sanockim w woj. lwowskim z dotychczasowych jednostkowych gmin wiejskich: Czeremcha, Daliowa, Darów, Jasiel, Jaśliska, Kamionka, Lipowiec, Moszczaniec, Polany Surowiczne, Posada Jaśliska, Rudawka Jaśliska, Surowica, Szklary, Wola Niżna, Wola Wyżna i Zawadka Rymanowska[3].

Po wojnie gmina znalazła się w powiecie sanockim w nowo utworzonym woj. rzeszowskim. Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 16 gromad: Czeremcha, Daliowa, Darów, Jasiel, Jaśliska, Kamionka, Lipowiec, Moszczaniec, Polany Surowiczne, Posada Jaśliska, Rudawka Jaśliska, Surowica, Szklary, Wola Niżna, Wola Wyżna i Zawadka Rymanowska[4]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[5]. Jaśliska stały się siedzibą nowej gromady Jaśliska w powiecie sanockim w woj. rzeszowskim[6]. W związku ze zniesieniem powiatu sanockiego z dniem 1 listopada 1972 roku, gromadę Jaśliska przyłączono do powiatu krośnieńskiego w tymże województwie[7].

Podział państwa na gromady zniesiono 1 stycznia 1973 roku, wprowadzając ponownie gminy. Gmina Jaśliska została reaktywowana w woj. rzeszowskim, lecz tym razem przynależała do powiatu krośnieńskiego[8]. 1 czerwca 1975 roku gmina znalazła się w nowo utworzonym woj. krośnieńskim[9]. 2 lipca 1976 roku gmina została ostatecznie zniesiona, a jej tereny włączono do gmin Dukla i Komańcza[10].

Reaktywacja w 2010[edytuj]

Wniosek o reaktywowanie gminy Jaśliska w 2006 roku spotkał się z negatywną opinią MSWiA, które uznało że dążenie do podziału gmin jest tendencją przeciwną do kierunku polityki państwa, polegającej na utrzymaniu jednostek dużych i silnych, gdyż takie jednostki posiadają większe możliwości budżetowe, większą zdolność absorpcji środków unijnych, a także efektywniej gospodarują środkami publicznymi. Projektowana gmina Jaśliska liczyłaby zaledwie 2077 mieszkańców i byłaby jednostką o słabym potencjale gospodarczym, co miałoby wpływ na jej niewielkie możliwości dochodowe. Także, proponowany podział spowodowałby osłabienie pozycji nowo powstałych gmin Dukla i Jaśliska, zwłaszcza ich zdolności finansowych i inwestycyjnych[11].

31 marca 2008 radni z Dukli podjęli ponowną uchwałę o podziale gminy i utworzeniu z jej części nowej gminy Jaśliska. Wniosek złożony w tym roku oparty był na dokumentach załączonych do wniosku rozstrzygniętego negatywnie dwa lata temu. W tej sytuacji MSWiA uznało, że w przypadku negatywnych rozstrzygnięć zainteresowani wnioskodawcy mogą ponownie wystąpić do ministra właściwego do spraw administracji publicznej, lecz wnioski te muszą być opracowane na nowo. W tej sytuacji wniosek Dukli o utworzeniu nowej gminy Jaśliska pozostał bez rozpatrzenia[12].

Po trzeciej próbie, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2009 roku, gmina została reaktywowana 1 stycznia 2010[13]. Tym razem MSWiA pominęło uwarunkowania ekonomiczne, uzasadniając pozytywną decyzję argumentami socjalnymi i geograficznymi, takimi jak: wola mieszkańców lokalnej społeczności, lokalne więzi społeczne, historyczne i gospodarcze, jednorodność terytorium pod względem osadniczym oraz zwartość zamieszkałego terenu i jego znaczne oddalenie od siedziby dotychczasowej gminy Dukla, co stanowiło znaczne utrudnienie – zwłaszcza w okresie zimowym – ze względu na trudne warunki terenowe (położenie w obszarze górskim)[14]. Na obszar gminy złożyły się następujące wsie wchodzące dotychczas w skład gminy Dukla: Czeremcha, Daliowa, Jaśliska, Lipowiec, Posada Jaśliska, Szklary, Wola Niżna, Wola Wyżna.

W 2017 roku do gminy włączono Darów, Jasiel, Moszczaniec, Polany Surowiczne, Rudawkę Jaśliska i Surowicę z gminy Komańcza.[15]

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców gminy Jaśliska w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Jasliska.png

Sołectwa[edytuj]

Daliowa, Jaśliska, Moszczaniec, Posada Jaśliska, Szklary i Wola Niżna.

Miejscowości niesołeckie[edytuj]

Darów, Czeremcha, Jasiel, Lipowiec, Polany Surowiczne, Rudawka Jaśliska, Surowica, Wola Wyżna.

Sąsiednie gminy[edytuj]

Dukla, Komańcza, Rymanów

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Jasliska, w oparciu o dane GUS.
  2. od 1 sierpnia 1934 do 28 września 1954 oraz od 1 stycznia 1973 do 1 lipca 1976
  3. Dz.U. 1934 nr 69 poz. 649
  4. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  5. Dz.U. 1954 nr 43 poz. 191
  6. Podział administracyjny PRL (1956), Urząd Rady Ministrów, Biuro do Spraw Prezydiów Rad Narodowych
  7. Dz.U. 1972 nr 43 poz. 273
  8. Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312
  9. Dz.U. 1975 nr 17 poz. 19
  10. Dz.U. 1976 nr 24 poz. 143
  11. Uzasadnienie MSWiA (2006)
  12. Pismo MSWiA ws utworzenia gminy Jaśliska
  13. Dz.U. 2009 nr 120 poz. 1000 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lipca 2009 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta
  14. Projekt Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia .... 2009 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i nazw gmin oraz siedzib ich władz, ustalenia granic niektórych miast oraz nadania niektórym miejscowościom statusu miasta (skierowany do uzgodnień międzyresortowych z terminem na zgłaszanie ewentualnych uwag do dnia 14 lipca 2009 r.)
  15. Dz.U. 2016 poz. 1134