Karczmiska (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Karczmiska)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karczmiska
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat opolski (województwo lubelskie)
TERYT 0612032
Wójt Janusz Goliszek (2010)
Powierzchnia 95,21 km²
Populacja (2004)
• liczba ludności

6272
• gęstość 65,9 os./km²
Nr kierunkowy 81
Tablice rejestracyjne LOP
Adres urzędu:
ul. Centralna 17
24-310 Karczmiska Pierwsze
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 18
Liczba miejscowości 20
Położenie na mapie województwa
Lub Opolski Karczmiska.png
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Karczmiska
Karczmiska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Karczmiska
Karczmiska
Ziemia 51°14′N 21°59′E/51,230000 21,988889
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Karczmiskagmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie opolskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie lubelskim.

Siedziba gminy to Karczmiska Pierwsze (od 30 grudnia 1999 do ?? pod nazwą Karczmiska).

Według danych z 30 czerwca 2004[1] gminę zamieszkiwały 6272 osoby.

Karczmiska zwane pierwotnie "Krampą" zostały łącznie z Wietrzną Górą (później Kazimierzem Dolnym), nadane w 1181 roku przez Kazimierza Sprawiedliwego Norbertynkom Zwierzynieckim spod Krakowa i odtąd ciąg własnościowy układał się podobnie jak w Kazimierzu.

Wieś Karczmiska należała do starostwa Kazimierskiego i łącznie z nim w XV wieku była własnością rodziny Ostrowskich. W XVI i do połowy XVII wieku przeszła w posiadanie rodziny Firlejów, po czym kolejno: Lubomirskich, Radziwiłłów, Sanguszków i Sapiehów.

Żaden z tych utytułowanych rodów nie posiadał tu nigdy swojej siedziby rezydencjonalnej. Istniał tu natomiast folwark starościński zamieszkiwany przez kolejnych dzierżawców rekrutujących się spośród średniej szlachty. W skład folwarku wchodził budynek rezydencjonalny oraz drewniane zabudowania folwarczne. Po rozbiorach upadła instytucja starostw, które jako królewszczyzny przeszły na rzecz skarbu państwa.

W 1819 roku Królestwo dokonało transakcji z ks. Anną z Sapiehów Sanguszkową II voto Sewerynową Potocką, która za swoje dobra (Szydłowiec i Orańsko) otrzymała za dopłatą dawne starostwa kazimierskie i wąwolnickie, w tym także Karczmiska.

W 1829 roku dobra te odkupił od niej ks. Adam Czartoryski z pobliskich Puław, któremu jednak rząd carski skonfiskował je w 1832 roku za czynny udział w Powstaniu listopadowym. Później starostwo nabyli Wesselowie. W 1908 roku spadkobiercy sprzedali Karczmiska Romualdowi, Zbigniewowi Strażycowi. W trzy lata później właściciel rozprzedał znaczną część gruntów, z których utworzono 60 kolonii.

W drugiej połowie XIX wieku na terenie gminy miały miejsce wystąpienia chłopów walczących o ziemię i serwituty. W 1861 mieszkańcy Karczmisk odmówili odrabiania pańszczyzny, a w 1903 wniesienia składki szkolnej.

Od 1917 roku majątek prowadzi wdowa po Zbigniewie, a następnie przejmują go dzieci Stanisław Stażyc i jego siostra Janina za Wincentym Radyszkiewiczem. Nowy właściciel mieszkający w pałacyku dokonał rozbudowy dworu Wesslów.

Po wyzwoleniu majątek rozparcelowano na mocy Reformy Rolnej.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[2] gmina Karczmiska ma obszar 95,21 km², w tym:

  • użytki rolne: 72%
  • użytki leśne: 22%

Gmina stanowi 11,84% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 6272 100 3128 49,9 3144 50,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
65,9 32,9 33


Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Bielsko, Chodlik, Głusko Małe, Górki, Jaworce-Mieczysławka, Karczmiska Pierwsze, Karczmiska Drugie, Głusko Duże-Kolonia, Wolica-Kolonia, Uściąż-Kolonia, Noworąblów, Słotwiny, Uściąż, Wolica, Wymysłów, Zaborze, Zagajdzie.

Miejscowość bez statusu sołectwa: Głusko Duże, Zaborze-Kolonia.

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Kazimierz Dolny, Łaziska, Opole Lubelskie, Poniatowa, Wąwolnica, Wilków

Przypisy