Gmina Kawęczyn (województwo lubelskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy gminy dawnej. Zobacz też: gmina Kawęczyn – współczesna gmina w woj. wielkopolskim.
Kawęczyn
gmina wiejska
1919-1954[1]
Państwo  PRL
Województwo 1919-39: lubelskie (II RP)
1945-54: lubelskie
Powiat 1919-39: janowski
1945: janowski
1945-54: kraśnicki
Siedziba Kawęczyn
Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad 21
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Gmina Kawęczyn – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku[2] w woj. lubelskim. Siedzibą gminy był Kawęczyn[3].

Gmina Kawęczyn powstała pod koniec XIX wieku w Królestwie Polskim, w powiecie janowskim guberni lubelskiej z obszaru dotychczasowej gminy Zofianka[4][5][6][7].

W 1919 gmina weszła w skład woj. lubelskiego. Do 1933 ustrój gminy Kawęczyn kształtowało zmodyfikowane prawo zaborcze[8].

Według stanu na 30 września 1921 gmina Kawęczyn obejmowała miejscowości Andrzejów, Biała-Nowa Osada, Biała Ordynacka, Biała Poduchowna, Bilsko-Laski, Borownica, Cegielnia Stara, Cząszcz, Flisy, Gierłachy, Godziszów, Jonaki, Kawęczyn, Kawęczyn-Nowa Osada, Krzemień, Łążek-Bąki, Łążek Ordynacki, Majdan-Zofianka Górna, Momoty Jakubowe, Momoty-Nowa Osada, Obrówka, Pikule, Rataj Ordynacki, Rataj Poduchowny, Ruda, Szklarnia, Wólka Ratajska, Zofianka Dolna i Zofianka Górna. Gmina liczyła 11.639 mieszkańców[9].

Podczas okupacji gmina należała do dystryktu lubelskiego (w Generalnym Gubernatorstwie). Po wyzwoleniu powołano do życia Radę Narodową w Kawęczynie na mocy statutu z dnia 1 stycznia 1944 roku[10]. 9 sierpnia 1945 roku zniesiono powiat janowski a z jego obszaru utworzono powiat kraśnicki[11].

Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina Kawęczyn składała się z 21 gromad: Andrzejów, Biała Ordynacka cz. I, Biała Ordynacka cz. II, Biała Poduchowna, Flisy, Godziszów cz. I, Godziszów cz. II, Godziszów cz. III, Kawęczyn, Kawęczyn Nowa Osada, Krzemień cz. I, Krzemień cz. II, Łążek Ordynacki, Pikule, Rataj Ordynacki, Rataj Poduchowny, Ruda, Szklarnia, Wólka Ratajska, Zofianka Dolna i Zofianka Górna[12][13].

Gmina Kawęczyn została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[14]. Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Kawęczyn nie przywrócono. Jej tereny wchodzą obecnie w skład gmin Godziszów, Janów Lubelski i Dzwola powiatu janowskiego.

Zobacz też: gmina Kawęczyn, gmina Nowy Kawęczyn

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. lubelskiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. do 28 września 1954 roku
  3. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  4. Postanowienie z 17 (29) września 1866, ogłoszone 5 (17) stycznia 1867 (Dziennik Praw, rok 1866, tom 66, nr 219, str. 279)
  5. Postanowienie z 29 grudnia 1867 (10 stycznia 1868), ogłoszone 8 (20) lutego 1868 (Dziennik Praw, rok 1868, tom 67, nr 228, str. 359)
  6. Powiat janowski w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom IV - Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  8. Akta gminy Kawęczyn - Archiwum Państwowe w Lublinie Oddział w Kraśniku
  9. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Tom IV. Województwo lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924, s.36
  10. Dz.U. z 1944 r. nr 14, poz. 74
  11. Dz.U. z 1945 r. nr 26, poz. 159
  12. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  13. Dz. Urz. WRN w Lublinie, Nr 3, poz. 7, 1953
  14. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191