Piszczac (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Piszczac)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Piszczac
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat bialski
TERYT 0601112
Wójt Kamil Kożuchowski
Powierzchnia 169,92 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

7 360[1]
• gęstość 43,2 os./km²
Nr kierunkowy 83
Tablice rejestracyjne LBI
Adres urzędu:
ul. Włodawska 8
21-530 Piszczac
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 20
Położenie na mapie województwa
Lub Bialski Piszczac.png
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Piszczac
Piszczac
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Piszczac
Piszczac
Ziemia51°57′N 23°23′E/51,957500 23,379444
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Piszczac (daw. gmina Połoski) – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie bialskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie bialskopodlaskim.

Siedziba gminy to Piszczac.

30 czerwca 2004[2] gminę zamieszkiwały 7612 osoby.

Historia[edytuj]

Gmina Piszczac powstała za Królestwa Polskiego1 stycznia?/13 stycznia 1870 w powiecie bialskim w guberni siedleckiej w związku z utratą praw miejskich przez miasto Piszczac i przekształceniu jego w wiejską gminę Piszczac w granicach dotychczasowego miasta[3]. Następnie gmina została zniesiona i włączona do gminy Połoski[4]. W 1912 roku gmina weszła w skład nowo utworzonej guberni chełmskiej[5].

Gminę Połoski przemianowano w późniejszych latach na gminę Piszczac, która w okresie międzywojennym weszła w skład woj. lubelskiego. W 1921 roku liczyła 3123 mieszkańców (w tym 1088 w Piszczacu) i składała się z 13 miejscowości: Choroszczynka, Chotyłów kolonia, Chotyłów wieś, Dobrynka, Nowy Dwór, Piszczac folwark, Piszczac kolonia, Piszczac osada miejska, Połoski, Popiel, Trojanów, Wołoszki i Zagorów[6]. Po wojnie gmina zachowała przynależność administracyjną. 1 lipca 1952 roku gmina składała się z 10 gromad: Choroszczynka, Chotylów, Dobrynka, Nowy Dwór, Piszczac kolonia, Piszczac osada, Połoski, Popiel, Trojanów i Zahorów[7].

Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[8]. Gminę reaktywowano 1 stycznia 1973 roku w związku z kolejną reformą administracyjną[9].

Struktura powierzchni[edytuj]

Według danych z roku 2002[10] gmina Piszczac ma obszar 169,92 km², w tym:

  • użytki rolne: 68%
  • użytki leśne: 24%

Gmina stanowi 6,17% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj]

Dane z 30 czerwca 2004[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 7612 100 3842 50,5 3770 49,5
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
44,8 22,6 22,2
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Piszczac w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Piszczac.png

Turystyka[edytuj]

Kościół Świętej Trójcy, dawna cerkiew unicka, a następnie prawosławna w Połoskach

Największą atrakcją turystyczną gminy Piszczac są zabytki podlaskiej architektury sakralnej: XVII-XIX-wieczne cerkwie wznoszone rękoma miejscowych cieśli, w niepowtarzalnym w żadnej innej części Polski stylu. Powstawały one na potrzeby parafii unickich, po likwidacji unickiej diecezji chełmskiej służyły parafiom prawosławnym, zaś w okresie międzywojennym lub po II wojnie światowej w większości zostały zaadaptowane na kościoły rzymskokatolickie. W żadnej innej gminie byłego województwa bialskopodlaskiego nie zachowało się tyle przykładów ludowej architektury unickiej. Z kolei przykładem świeckiej architektury XIX-wiecznej są dwór w Zalutyniu i dworek w Kościeniewiczach. W Dobrynce znajduje się cmentarz z okresu I wojny światowej. Innym walorem turystycznym jest typowo poleski krajobraz – równiny poprzecinanej rzeczkami, z kompleksami lasów i oczkami bagien. Lasy sąsiadujące z Zalutyniem nadają się zarówno do wycieczek pieszych jak, jak i rowerowych. W gminie nie ma bazy turystycznej.

Gospodarka[edytuj]

Podstawową dziedziną gospodarki gminy jest rolnictwo. Na 9698 ha użytków rolnych gospodaruje 1449 gospodarstw indywidualnych (średnia powierzchnia 6,7 ha). Spora część mieszkańców gminy to dwuzawodowcy, pracujący także w "suchym porcie" kolejowym w Małaszewiczach. Część obiektów przeładunkowych tego portu znajduje się na terenie gminy Piszczac, pozostałe w gminie Terespol. Gmina swą perspektywę rozwoju upatruje przede wszystkim w rozwoju wymiany towarowej ze Wschodem. Bliskość granicy oraz obecność magistrali kolejowej Berlin-Moskwa na terenie Gminy planować istotny rozwój usług.

Zabytki na terenie gminy[edytuj]

Transport[edytuj]

Przez terytorium gminy Piszczac przebiega najważniejszy szlak kolejowy Europy – magistrala BerlinMoskwa (stacje kolejowe Chotyłów i Dobrynka). Od strony wschodniej dociera do niej szeroki tor łączący gminę z siecią kolejową Republiki Białoruskiej oraz innych państw byłego ZSRR (teren portu przeładunkowego Małaszewicze). Na terenie gminy nie ma dróg krajowych. Drogi wojewódzkie łączą Piszczac z Białą Podlaską- odległość 22 km, oraz przejściami granicznymi w Terespolu – 25 km, w Kukurykach – 25 km i Sławatyczach – 29 km.

Sołectwa[edytuj]

Chotyłów, Dąbrowica Mała, Dobrynka, Janówka, Kolonia Piszczac I, Kolonia Piszczac II, Kolonia Piszczac III, Kościeniewicze, Nowy Dwór, Ortel Królewski Drugi, Ortel Królewski Pierwszy, Piszczac, Piszczac-Kolonia, Połoski, Połoski Stare, Popiel, Trojanów, Wólka Kościeniewicka, Wyczółki, Zahorów, Zalutyń[11].

Miejscowości bez statusu sołectwa: Borowe, Chmielne, Czworaki, Hulcze, Ogrodniki, Parcela, Piszczac Drugi, Pod Torem, Podpołoski, Połoski Nowe, Puhary A, Ratarków, Wołoszki, Za Torem.

Sąsiednie gminy[edytuj]

Biała Podlaska, Kodeń, Łomazy, Terespol, Tuczna, Zalesie

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Piszczac, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  3. Postanowienie z 12 (24) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, s. 461)
  4. Gmina Połoski w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom VIII (Perepiatycha – Pożajście) z 1887 r.
  5. Ustawa o utworzeniu guberni chełmskiej
  6. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom IV - Województwo Lubelskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  7. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  8. Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  9. Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  10. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  11. Strona gminy, sołectwa