Gmina Poręba (województwo stalinogrodzkie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy dawnej gminy w powiecie zawierciańskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Poręba (Mrzygłodzka)
gmina wiejska
1919-1954[1]
Państwo  PRL
Województwo 1919-39: kieleckie (II RP)
1945: kieleckie (PRL)
1945-50: śląskie
1950-53: katowickie
1953-54: stalinogrodzkie
Powiat 1919-26: będziński
1927-54: zawierciański
Siedziba Poręba (Mrzygłodzka)
Szczegółowy podział administracyjny (1954)
Liczba gromad 8
brak współrzędnych
Portal Portal Polska

Gmina Poręba (początkowo gmina Poręba Mrzygłodzka[2]) – dawna gmina wiejska, istniejąca do 1954 roku[3] w woj. kieleckim, śląskim, katowickim i stalinogrodzkim. Siedzibą gminy była wieś Poręba[4].

Za Królestwa Polskiego gmina Poręba Mrzygłodzka należała do powiatu będzińskiego (bendińskiego) w guberni piotrkowskiej. 19 maja?/31 maja 1870 do gminy przyłączono pozbawiony praw miejskich Mrzygłód[5].

Na początku okresu międzywojennego gmina Poręba należała do powiatu będzińskiego w woj. kieleckim. 1 stycznia 1927 roku gmina weszła w skład nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego w tymże województwie[6]. Po wojnie gmina przez bardzo krótki czas zachowała przynależność administracyjną, lecz już 18 sierpnia 1945 roku została wraz z całym powiatem zawierciańskim przyłączona do woj. śląskiego[7] (od 6 lipca 1950 roku pod nazwą woj. katowickie[8], a od 9 marca 1953 jako woj. stalinogrodzkie[9]). 1 stycznia 1951 roku część obszaru gminy Poręba (gromadę Nowe Zawiercie) przyłączono do Zawiercia[10].

1 lipca 1952 roku gmina składała się z 8 gromad: Dziechciarze, Krawce, Krzemienda, Marciszów, Niwki, Poręba Mrzygłodzka I, Poręba Mrzygłodzka II i Poręba Mrzygłodzka III[11]. Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[12]. Po reaktywowaniu gmin 1 stycznia 1973 roku gminy Poręba nie przywrócono[13]; w tym dniu Poręba (od 1957 roku osiedle[14]) otrzymała prawa miejskie[15].

Przypisy

  1. Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. kieleckiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. Oboczna pisownia to gmina Poręba-Mrzygłodzka
  3. Do 28 września 1954
  4. Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej - podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933
  5. Postanowienie z 23 stycznia (4 lutego) 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, s. 77)
  6. Dz.U. 1926 nr 125 poz. 727
  7. Dz.U. 1945 nr 27 poz. 167
  8. Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255
  9. Dz.U. 1953 nr 13 poz. 51
  10. Dz.U. 1950 nr 48 poz. 436
  11. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  12. Dz.U. 1954 nr 43 poz. 191
  13. Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312
  14. Dz.U. 1957 nr 8 poz. 31
  15. Dz.U. 1972 nr 50 poz. 327