Sędziszów (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Sędziszów)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 50°35′00″N 20°04′00″E/50,583333 20,066667

Sędziszów
gmina miejsko-wiejska
Herb
Herb gminy
Województwo świętokrzyskie
Powiat jędrzejowski
Burmistrz Wacław Szarek
Powierzchnia 145,65 km²
Liczba sołectw 34
Liczba miejscowości 33
Ludność (2010)
 • liczba ludności
 • gęstość
 • urbanizacja

12 791
88 osób/km²
51,9 %
Strefa numeracyjna 41
Tablice rejestracyjne TJE
Położenie gminy na mapie powiatu
Powiat jedrzejowski gm sedziszow.svg
TERYT 2602063
Urząd gminy
ul. Dworcowa 20
28-340 Sędziszów 
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy
Urząd miejski w Sędziszowie

Sędziszówgmina miejsko-wiejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie kieleckim.

Siedziba gminy to Sędziszów.

Na koniec 2010 r. gminę zamieszkiwało 12 791 osób[1].

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według stanu na 1 stycznia 2011 r. powierzchnia gminy wynosi 145,65 km², z czego miasto Sędziszów zajmuje 7,92 km², zaś obszary wiejskie – 137,73 km²[1].

W 2007 r. 76% obszaru gminy stanowiły użytki rolne, a 15% – użytki leśne[2].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 31 grudnia 2010[3]):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 12 791 100 6478 50,64 6313 49,36
Miasto 6639 51,90 3322 25,97 3317 25,93
Wieś 6152 48,10 3156 24,67 2996 23,42

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Jednostki pomocnicze gminy[edytuj | edytuj kod]

Uchwałami Rady Miejskiej w Sędziszowie[4] zostały powołane 34 jednostki pomocnicze gminy w tym 31 sołectw:

Sołectwa[edytuj | edytuj kod]

Aleksandrów, Białowieża, Boleścice, Borszowice, Bugaj, Krzelów-Czekaj, Czepiec, Gniewięcin, Grązów, Jeżów, Klimontów, Klimontówek, Krzcięcice, Łowinia, Marianów, Mierzyn, Mstyczów, Pawłowice, Piła, Piołunka, Podsadek, Przełaj, Przełaj Czepiecki, Słaboszowice, Sosnowiec, Swaryszów, Szałas, Tarnawa, Wojciechowice, Zielonki

oraz 3 osiedla w mieście Sędziszów:

Osiedla[edytuj | edytuj kod]

Osiedle Sady, Osiedle Na Skarpie, Osiedle Rynek

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Relikty średniowiecznego grodziska[edytuj | edytuj kod]

Badania archeologiczne prowadzano w 1904 r. i w latach 60. XX w. Prace wykopaliskowe z 1980 r. doprowadziły do odkrycia grotów bełtów, gwoździ, fragmentów ceramiki, oraz zwierzęcych kości.

Grodzisko leży na skraju podmokłej doliny potoku Lipka, współcześnie jest to północna część wsi Piła. Pozostałości grodziska, pochodzącego z 2 połowy XIII w., to kopiec ziemny o średnicy 30 m i wysokości 8 m oraz nasyp otaczający resztki fosy. Na szczycie odkryto pozostałości drewnianej budowli.

Sędziszów[edytuj | edytuj kod]

  • Barokowy kościół parafialny pw. Świętego Piotra i Pawła, wzniesiony w latach 1771-1786
  • Był Dworek z XIX w. – oficyna z czasów rodu Dembińskich, część ogrodzenia dworskiego, park, oraz spichlerz i czworak. W miejsce dworku powstał Zakład Opiekuńczo-Leczniczy (ZOL) "Caritas Kielce". Pozostałości ogrodzenia rozebrano.
  • Przydrożna kapliczka – figura Chrystusa z 1650 r.
  • Osiedle Drewniane – budynki dla pracowników kolei wybudowane przez Niemców.
  • Ulica Kolejowa – zabudowa poniemiecka, stylizowana na styl tyrolski.

Krzcięcice[edytuj | edytuj kod]

  • Murowany dwór (wraz z pozostałościami ogrodzenia) z połowy XIX w. Będący w własnością Wandy Zadeckiej.
  • Kościół św. Prokopa wzniesiony w latach 1531-1542. Restaurowany w 1880 r.
  • Dzwonnica drewniana z XVIII w.
  • Drewniany młyn wodny z 1892 r. (obecnie nieczynny).

Krzelów[edytuj | edytuj kod]

  • Dwór z XIX w., zbudowany z wykorzystaniem części dworu z XVIII w., przebudowany w 1889 r. i remontowany w 1974 r. Aktualnie poddany gruntownemu odrestaurowaniu przez właściciela.
  • Zespół budynków folwarcznych w Krzelowie
    • murowana rządcówka z końca XIX w.
    • murowana kancelaria z 1935 r.
    • murowany dom zootechnika z 1935 r.
    • murowana stajnia i wozownia z końca XIX w.
    • murowana obora z ok. 1935 r.
    • murowana owczarnia z początku XIX w.
    • stodoła murowano-drewniana z połowy XIX w.
    • spichlerz z 1850 r.
  • Oficyna dworu w Krzelowie z galeriami
    • Oficyna wschodnia (dawniej kuchnia) wzniesiona przed 1831 r. i przebudowana gruntownie w 1934 r., remontowana w 1974 r.
    • Oficyna zachodnia z 1934 r. z dwiema galeriami
  • Ogrodzenie z bramkami z XIX w.

Łowinia[edytuj | edytuj kod]

Murowany dwór z XIX w.

Mstyczów[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół kościoła parafii Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (ok. 1908)
    • kościół murowany
    • ogrodzenie murowano-żelbetowe
  • Pozostałości zespołu dworskiego z XIX w.
  • Murowany zespół dworskiej cegielni Janinów (ok. 1908)
    • cegielnia
    • dom rządcy (obecnie dom nr 107)
    • młyn zbożowy
    • skład na glinę
    • stajnia

Pawłowice[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół dworski
    • Murowany pałac z końca XIX w. (obecnie Szkoła Podstawowa)
    • Murowana kuchnia z XVIII w. (obecnie Klub Sportowy Olimpia)
    • Pozostałości murowanego ogrodzenia z XIX w.
    • Park z XIX w. (ok. 1900)
    • Drewniany dom (ok. 1880)

Tarnawa[edytuj | edytuj kod]

  • Murowany Kościół św. Marcina z XIX w. (ok. 1856)
  • Murowana kaplica z 1856 r.
  • Pozostałości ogrodzenia, murowano-żelbetowego z II poł. XIX w.
  • Murowana plebania z II poł. XIX w.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Przedszkola[edytuj | edytuj kod]

Przedszkole Samorządowe Nr 1 w Sędziszowie

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Gimnazja[edytuj | edytuj kod]

Szkoły średnie[edytuj | edytuj kod]

Parafie[edytuj | edytuj kod]

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Jędrzejów, Kozłów, Nagłowice, Słupia, Wodzisław, Żarnowiec

Przypisy