Tarnów (gmina wiejska)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gmina Tarnów)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gmina Tarnów
gmina wiejska
Urząd Gminy Tarnów
Urząd Gminy Tarnów
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
TERYT 1216092
Wójt Grzegorz Kozioł (2006)
Powierzchnia 82,7[1] km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

25 695[2]
• gęstość 309 osób/km²[3] os./km²
Nr kierunkowy (+48) 14
Tablice rejestracyjne KTA
Adres urzędu:
ul. Krakowska 19
33-100 Tarnów
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Tarnów
Liczba miejscowości 13
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Gmina Tarnów
Gmina Tarnów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gmina Tarnów
Gmina Tarnów
Ziemia50°01′N 20°59′E/50,012500 20,988333
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Gmina Tarnówgmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie tarnowskim.

Według danych z 30 czerwca 2016 gminę zamieszkiwało 25 695 osób.

Historia[edytuj]

Przed wiekami, jak wynika z badań archeologicznych, prowadzonych m.in. Przez archeologa z Tarnowca, Jerzego Okońskiego, teren obecnej Gminy Tarnów, był miejscem pierwszego osadnictwa w tym rejonie. W Zawadzie odkryto największe w Polsce południowej wczesnośredniowieczne grodzisko, a w Tarnowcu miejsce, na którym pierwotnie znajdowała się osada Tarnów Mały. Z czasem, miasto Tarnów powstało na obecnie zajmowanym terenie. Z terenem gminy graniczy także średniowieczny zamek Leliwitów Tarnowskich, którego ruiny znajdują się na północnych zboczach Góry Św. Marcina. O bogatej historii tej ziemi świadczą jednak nie tylko liczne stanowiska archeologiczne, ale także wspaniałe zabytki, zaskakujące różnorodnością stylów, począwszy od gotyku, przez barok po klasycyzm, co szczególnie przejawia się w architekturze budowli sakralnych.

Zabytki[edytuj]

Najwspanialszym zabytkiem – wręcz architektoniczną perła – jest drewniany kościółek pod wezwaniem Św. Marcina w Zawadzie, zabudowany w XV, a przebudowany w XVI wieku. Parafia Św. Marcina Biskupa w Zawadzie jest starsza od parafii katedralnej w Tarnowie. We wnętrzu świątyni znajduje się wiele cennych zabytków, w tym barokowy ołtarz z XVII-wiecznym obrazem patrona tego miejsca. Najwartościowsze są jednak gotyckie płasko rzeźby oraz krucyfiks z XVI wieku. Dużą wartość przedstawiają także XVI wieczne organy, które bardzo rzadko można spotkać w polskich kościołach. Zabytkowe XVI-wieczne fragmenty posiada także kościół pod wezwaniem Podwyższenia Św. Krzyża w Zbylitowskiej Górze, dzisiaj gruntowanie przebudowany. W Woli Rzędzińskiej i Porębie Radlnej stoją dwa neogotyckie kościoły. Kościół w Porębie fundowali Eustachy i Konstancja księstwo Sanguszkowie. Warto tu wspomnieć, że w kościele w Woli Rzędzińskiej znajdują się wspaniałe organy, często wykorzystywane do koncertów, w których uczestniczyli mieszkańcy gminy oraz goście z Tarnowa i z różnych stron kraju. O tragicznej, wojennej historii gminy Tarnów świadczą cmentarze z I wojny światowej: w Porębie Radlnej, Tarnowcu, Koszycach Małych i Błoniu, z pietyzmem ostatnio odnowione, a także cmentarz pomordowanych w czasie okupacji hitlerowskiej w ,,Buczynie'' w Zbylitowskiej Górze, Polaków i Żydów (ponad 10 tysięcy osób).

Położenie geograficzne[edytuj]

Ukształtowanie terenu gminy jest bardzo zróżnicowane, gdyż jej południowa część znajduje się na obszarze Pogórza Karpackiego, natomiast cześć północna – na obszarze równinnej Kotliny Sandomierskiej. Granicą między tymi regionami geograficznymi są międzynarodowe trakty: droga nr 4 i równoległą do niej trakcja kolejowa, łączące wschodnią i zachodnią granice Polski[4].

Struktura powierzchni[edytuj]

Według danych z roku 2002[5] gmina Tarnów ma obszar 82,81 km², w tym:

  • użytki rolne: 71%
  • użytki leśne: 13%

Gmina stanowi 5,85% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj]

Dane z 30 czerwca 2012[6]:

Opis Ogółem Mężczyźni Kobiety
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 24 680 100 12 202 49,44 12 478 50,56
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
298,03 147,35 150,68
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Tarnów w 2014 roku[2].


Piramida wieku Gmina Tarnow.png

Sołectwa[edytuj]

W Gminie Tarnów jest 14 sołectw. Są to:

Miejscowości[edytuj]

W gminie jest 13 mniejscowości. Są to:

Sąsiednie gminy[edytuj]

Z Gminą Tarnów sąsiadują następujące gminy:

Transport publiczny[edytuj]

Solaris Urbino 12 III na linii 229 (ul. Zgłobicka)
Otokar Kent 290LF na linii 239 (ul. Szujskiego)
Jelcz 120MM/1 na linii 210 (Al. Solidarności)

W Gminie Tarnów jest 11 linii autobusowych obsługiwanych przez Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Tarnowie. Każda miejscowość ma zapewnioną linię do miasta.

numer kierunek trasy autobusu przebieg trasy autobusu kierunek trasy autobusu przebieg trasy autobusu takt długość podstawowej trasy obsługiwane miejscowości
3 Biała kierunek Biała Wojska Polskiego – Starodąbrowska – Słoneczna – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al. Solidarności – Klikowska Osiedle Jasna II kierunek Jasna II Klikowska – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Słoneczna – Starodąbrowska – Wojska Polskiego 30 min 9,4 km Biała
31 Góra Św. Marcina kierunek Góra Świętego Marcina W. Rzędzińska droga do Zaczarnia – Marusarz – Orkana – Słoneczna – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Solidarności – Szujskiego – Szkotnik – Mościckiego – Pułaskiego – Krakowska – Narutowicza – Tuchowska – Zamkowa – Zuchów – Zgody – Podzamcze – Al. Tarnowskich Wola Rzędzińska kierunek Szpital Św. Łukasza Al. Tarnowskich – Podzamcze – Zgody – Zuchów – Zamkowa – Tuchowska – Ziaji – Dąbrowskiego – Konarskiego – Narutowicza – Sikorskiego – Szkotnik – Szujskiego – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Słoneczna – Orkana – Marusarz – W. Rzędzińska droga do Zaczarnia 30 min 9,1 km Wola Rzędzińska
208 Piotrkowice
Piotrkowice p. Łękawkę
Łękawka
Poręba Radlna
Łękawka p. Zawadę
Łękawka p. Zawadę-Radlną
kierunek Piotrkowice Pułaskiego – Krakowska – Narutowicza – Tuchowska – Tarnowska – Nowodworze – Radlna – Poręba Radlna – Łękawka – Piotrkowice Pułaskiego kierunek Pułaskiego Piotrkowice – Łękawka – Poręba Radlna – Radlna – Nowodworze – Tarnowska – Tuchowska – Ziaji – Dąbrowskiego – Konarskiego – Narutowicza – Krakowska – Pułaskiego 40 min 10,7 km Tarnowiec, Nowodworze, Radlna, Poręba Radlna, Łękawka
210 Jodłówka-Wałki
Wałki Górówka
Wałki Górówka przez Jodłówkę
kierunek Jodłówka-Wałki ([Kochanowskiego – SAG – Zakłady Mechaniczne – Kochanowskiego] Kochanowskiego – Krakowska – Sikorskiego)Szkotnik – Szujskiego – Al. Solidarności – Mickiewicza – Starodąbrowska – Lwowska – Orkana – Wola Rzędzińska – (Wałki Górówka) – Jodłówka-Wałki Szkotnik
Kochanowskiego Chyszowska
SAG
kierunek Szkotnik Jodłówka-Wałki – (Wałki Górówka) – Wola Rzędzińska – Orkana – Lwowska – Starodąbrowska – Mickiewicza – Al. Solidarności – Krasińskiego – Mościckiego – Szkotnik (Krasińskiego – Krakowska – Kochanowskiego [Kochanowskiego – SAG – Zakłady Mechaniczne – Kochanowskiego]) 40 min 14,7 km Wola Rzędzińska, Jodłówka-Wałki
222 Wola Ostrębowska kierunek Wola Ostrębowska Marszałka – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al.Solidarności – Krasińskiego – Krakowska – Koszycka – Tarnowska – Główna – Wolska Marszałka kierunek Marszałka Wolska – Zgłobicka – Topolowa – Kędronia – Tarnowska – Koszycka – Krakowska – Sikorksiego – Szkotnik – Szujskiego – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Cegielniana – Dwernickiego – Marszałka 40 min 11,6 km Koszyce Wielkie, Koszyce Małe, Zgłobice
224 Mościce
Zbylitowska Góra
kierunek Mościce Szkotnik – Szujskiego – Krasińskiego – Krakowska – Zbylitowskich – Czarna Droga – Zaciszna – Sienkiewicza – Czerwona – Czerwonych Klonów – Kwiatkowskiego Szkotnik
Szkotnik Obok Zajazdu
Osiedle Jasna II
kierunek Szkotnik Kwiatkowskiego – Czerwonych Klonów – Czerwona – Sienkiewicza – Zaciszna – Czarna Droga – Zbylitowskich – Krakowska – Sikorskiego – Szkotnik (na os. Jasna II : Szkotnik – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Słoneczna – Starodąbrowska – Wojska Polskiego) 35 min 14,2 km Zbylitowska Góra, Zgłobice
225 Kłokowa PKP
Kłokowa p. Zawadę
kierunek Kłokowa Krakowska – Narutowicza – Tuchowska – Tarnowska – (p. Zawadę : Zawadzka) – Tarnowska – Nowodworze – Radlna – Świebodzin Pułaskiego
Pułaskiego przez Zawadę
kierunek Pułaskiego Świebodzin – Radlna – Nowodworze – Tarnowska (p. Zawadę : Zawadzka)- Tuchowska – Ziaji – Dąbrowskiego – Konarskiego – Narutowicza – Krakowska – Pułaskiego 40 min 8,9 km Tarnowiec, Nowodworze, Radlna
227 Zawada kierunek Zawada Krakowska – Narutowicza – Tuchowska – Tarnowska – Zawadzka Pułaskiego kierunek Pułaskiego Zawadzka – Tarnowska – Tuchowska – Ziaji – Dąbrowskiego – Konarskiego – Narutowicza – Krakowska – Pułaskiego 35 min 6,9 km Tarnowiec, Zawada
229 Wola Ostrębowska kierunek Wola Ostrębowska p. Zgłobice Marszałka – M.B. Fatimskiej – Mickiewicza – Al. Solidarności – Krasińskiego – Krakowska – Koszycka – Tarnowska – Kędronia – Topolowa – Zgłobicka – Wolska Marszałka
Szkotnik
Fatimskiej Curie
kierunek Marszałka Wolska – Główna – Tarnowska – Koszycka – Krakowska – Sikorskiego – Szkotnik – Szujskiego – Al. Solidarności – Mickiewicza – M.B. Fatimskiej – Cegielniana – Dwernickiego – Marszałka 40 min 11,2 km Koszyce Wielkie, Koszyce Małe, Zgłobice
239 Błonie
Błonie obok Zajazdu
Błonie p. Zbylitowską Górę
kierunek Błonie Szkotnik – Szujskiego – Krasińskiego – Krakowska – Krakowska – Zgłobicka – Słoneczna – Błonie – Szczepanowice Szkotnik kierunek Szkotnik Szczepanowice – Błonie – Słoneczna – Zgłobicka – Krakowska – Sikorskiego – Szkotnik 45 min 12,2 km Zbylitowska Góra, Zgłobice, Błonie

Uwagi

Przypisy