Gniechowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gniechowice
Kościół pw. św. Filomeny
Kościół pw. św. Filomeny
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat wrocławski
Gmina Kąty Wrocławskie
Wysokość ok. 130–145 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 1534
Strefa numeracyjna 71
Kod pocztowy 55-080
Tablice rejestracyjne DWR
SIMC 0874940
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Gniechowice
Gniechowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gniechowice
Gniechowice
Ziemia 50°59′20″N 16°49′52″E/50,988889 16,831111

Gniechowice (niem. Altenrode N.S.[1][2], do 1937 r. Gnichwitz[1]) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

Infrastruktura[edytuj]

Przez Gniechowice przebiega droga krajowa nr 35, z którą krzyżuje się droga wojewódzka nr 346.

Nazwa[edytuj]

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Gnechwitz.[3][4]

Po dojściu do władzy narodowych socjalistów 26 stycznia 1937 r. w miejsce nazwy Gnichwitz wprowadzono całkowicie niemiecką nazwę Yorckschwert, 27 lutego 1937 r. nadano miejscowości nazwę Altenrode (Niederschles.)[1]. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Gniechowice[2].

Historia[edytuj]

W Gniechowicach odnaleziono oznaki osadnictwa z okresu neolitu.

W lutym 1945 r. miejscowość została zajęta przez wojska radzieckie. Po przejęciu władzy przez administrację polską ówczesną ludność wysiedlono do Niemiec.

W latach 1945–1954 miejscowość była siedzibą gminy Gniechowice. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

Parafia w datach[edytuj]

Zestawienie najważniejszych wydarzeń[5]

  • 1299 r. – pierwsze wzmianki o kościele w dokumentach kanonika wrocławskiego Johannesa, proboszczem świątyni był Wilhelm;
  • 1404 r. – zniszczenie kościoła podczas pożaru wsi wywołanego w wyniku zatargu między mieszczanami a książętami Bernardem z Niemodlina i Bolkiem z Opola
  • II połowa XV w. – budowa nowego kościoła, który stoi do dziś
  • 1517-1535 r. – przejęcie kościoła przez protestantów
  • 1642 r. – znaczne uszkodzenie kościoła w czasie pożaru wsi, odbudowa kościoła z wykorzystaniem starych murów
  • 1653 r. – rekatolizowanie kościoła
  • 1677-1679 r. – wzmiankowany, jako kryty gontem z drewniana wieżyczką na sygnaturkę
  • 1706 r. – wzmiankowany, jako kościół bez wieżyczki, sklepione prezbiterium
  • I połowa XVIII w. – kościół zostaje filialną świątynią parafii w Zachowicach
  • 1845 r. – zostaje kościołem parafialnym
  • 1838-1854 r. – remont kościoła, zarówno wewnętrzny jak i zewnętrzny
  • 1872 – 1873r. – budowa wieży i dwóch przybudówek przylegających do niej
  • 1935 – 1936r. -gruntowny remont świątyni

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[6]:

  • zespół pałacowy, z XVIII-XIX w.:
    • pałac - zakupiony przez osobę prywatną nie był remontowany, opuszczony zaczął niszczeć. Na początku XXI w. zakupiony przez kolejnego właściciela, który rozpoczął prace remontowe, ale je przerwał.
    • park, na drugim brzegu rzeki Czarna Woda
  • kościół pw. św. Filomeny, gotycki z XV wieku, otoczony kamiennym murem obronnym, odrestaurowany w połowie XIX wieku; z tego okresu pochodzi neobarokowe wyposażenie.

Przypisy

  1. a b c Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Breslau (niem.). 2006. [dostęp 2012-05-04].
  2. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  5. Parafia w datach. [dostęp 2016-07-28].
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 30.10.2012]. s. 229,230.