Gniechowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gniechowice
Kościół pw. św. Filomeny
Kościół pw. św. Filomeny
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat wrocławski
Gmina Kąty Wrocławskie
Wysokość ok. 130–145 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 1534
Strefa numeracyjna 71
Kod pocztowy 55-080
Tablice rejestracyjne DWR
SIMC 0874940
Położenie na mapie gminy Kąty Wrocławskie
Mapa lokalizacyjna gminy Kąty Wrocławskie
Gniechowice
Gniechowice
Położenie na mapie powiatu wrocławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wrocławskiego
Gniechowice
Gniechowice
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Gniechowice
Gniechowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gniechowice
Gniechowice
Ziemia50°59′20″N 16°49′52″E/50,988889 16,831111

Gniechowice (niem. Gnichwitz[1], ze względu na słowiańskie pochodzenie nazwa ta została zmieniona w okresie nazistowskim, od 1937, na Altenrode N.S.[1][2]) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie.

Infrastruktura[edytuj]

Przez Gniechowice przebiega droga krajowa nr 35, z którą krzyżuje się droga wojewódzka nr 346.

Nazwa[edytuj]

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizownej formie Gnechwitz.[3][4]

Po dojściu do władzy narodowych socjalistów 26 stycznia 1937 r. w miejsce nazwy Gnichwitz wprowadzono całkowicie niemiecką nazwę Yorckschwert, 27 lutego 1937 r. nadano miejscowości nazwę Altenrode (Niederschles.)[1]. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Gniechowice[2].

Historia[edytuj]

W Gniechowicach odnaleziono oznaki osadnictwa z okresu neolitu.

W lutym 1945 r. miejscowość została zajęta przez wojska radzieckie. Po przejęciu władzy przez administrację polską ówczesną ludność wysiedlono do Niemiec.

W latach 1945–1954 miejscowość była siedzibą gminy Gniechowice. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

Parafia w datach[edytuj]

Zestawienie najważniejszych wydarzeń[5]

  • 1299 r. – pierwsze wzmianki o kościele w dokumentach kanonika wrocławskiego Johannesa, proboszczem świątyni był Wilhelm;
  • 1404 r. – zniszczenie kościoła podczas pożaru wsi wywołanego w wyniku zatargu między mieszczanami a książętami Bernardem z Niemodlina i Bolkiem z Opola
  • II połowa XV w. – budowa nowego kościoła, który stoi do dziś
  • 1517-1535 r. – przejęcie kościoła przez protestantów
  • 1642 r. – znaczne uszkodzenie kościoła w czasie pożaru wsi, odbudowa kościoła z wykorzystaniem starych murów
  • 1653 r. – rekatolizowanie kościoła
  • 1677-1679 r. – wzmiankowany, jako kryty gontem z drewniana wieżyczką na sygnaturkę
  • 1706 r. – wzmiankowany, jako kościół bez wieżyczki, sklepione prezbiterium
  • I połowa XVIII w. – kościół zostaje filialną świątynią parafii w Zachowicach
  • 1845 r. – zostaje kościołem parafialnym
  • 1838-1854 r. – remont kościoła, zarówno wewnętrzny jak i zewnętrzny
  • 1872 – 1873r. – budowa wieży i dwóch przybudówek przylegających do niej
  • 1935 – 1936r. -gruntowny remont świątyni

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[6]:

  • zespół pałacowy, z XVIII-XIX w.:
    • pałac - zakupiony przez osobę prywatną nie był remontowany, opuszczony zaczął niszczeć. Na początku XXI w. zakupiony przez kolejnego właściciela, który rozpoczął prace remontowe, ale je przerwał.
    • park, na drugim brzegu rzeki Czarna Woda
  • kościół pw. św. Filomeny, gotycki z XV wieku, otoczony kamiennym murem obronnym, odrestaurowany w połowie XIX wieku; z tego okresu pochodzi neobarokowe wyposażenie.

Przypisy

  1. a b c Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Breslau (niem.). 2006. [dostęp 2012-05-04].
  2. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  3. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  4. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  5. Parafia w datach. [dostęp 2016-07-28].
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 30.10.2012]. s. 229,230.