Gniewkowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Gniewkowo
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Ratusz w Gniewkowie
Herb Flaga
Herb Flaga
Dewiza: Gniewkowo - odkryj na nowo
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

inowrocławski

Gmina

Gniewkowo

Data założenia

X wiek

Prawa miejskie

1268

Burmistrz

Adam Straszyński (2018)

Powierzchnia

9,18 km²

Wysokość

~100 m n.p.m.

Populacja (31.12.2022)
• liczba ludności
• gęstość


6722[1]
732,2 os./km²

Strefa numeracyjna

+48 52

Kod pocztowy

88-140

Tablice rejestracyjne

CIN

Położenie na mapie gminy Gniewkowo
Mapa konturowa gminy Gniewkowo, w centrum znajduje się punkt z opisem „Gniewkowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Gniewkowo”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Gniewkowo”
Położenie na mapie powiatu inowrocławskiego
Mapa konturowa powiatu inowrocławskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Gniewkowo”
Ziemia52°53′42″N 18°24′23″E/52,895000 18,406389
TERC (TERYT)

0407034

SIMC

0928937

Urząd miejski
ul. 17 Stycznia 11
88-140 Gniewkowo
Strona internetowa
BIP

Gniewkowo (niem. Argenau) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gniewkowo. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego. Jest lokalnym ośrodkiem przemysłowym, a także handlowo-usługowym. Według danych GUS z 31 grudnia 2022 r. Gniewkowo liczyło 6722 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Stara pocztówka z Gniewkowa

Gniewkowo leży w południowej części województwa kujawsko-pomorskiego w powiecie inowrocławskim. Obszar miasta obejmuje 918 ha, a zamieszkiwane jest przez 6722 osoby. W pobliżu Gniewkowa znajdują się duże kompleksy leśne. Rzeźba terenu jest płaska. Gniewkowo położone jest na ważnym międzynarodowym szlaku kolejowym (linia kolejowa nr 353: Poznań Wschód - Skandawa).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obelisk upamiętniający powstańca wielkopolskiego poległego w walkach pod Gniewkowem

Niegdyś siedziba kasztelanii i jednego z księstw kujawskich. W mieście znajdował się gród księcia kujawskiego Kazimierza III, zdobyty w 1332 roku przez Krzyżaków, następnie spalony. Na tym miejscu Krzyżacy zbudowali zamek Argenau. Później książęta kujawscy odzyskali Gniewkowo i władali nim do czasów pretendenta do polskiego tronu, księcia Władysława Białego, który sprzedał księstwo królowi Kazimierzowi Wielkiemu w roku 1365, jednakże po śmierci Kazimierza zdobył i spalił zamek w 1375 roku. Od 1379 Gniewkowo było lennem Władysława Opolczyka, a później rodziny Kościeleckich (1457–1599).

W wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej w 1772 miasto zostało włączone do Prus. W 1879 administracja pruska zgermanizowała nazwę miasta na Argenau. Nazwa utrzymała się do 1920 roku, kiedy to miejscowość na mocy traktatu wersalskiego powróciła do Polski.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół śś. Mikołaja i Konstancji

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Kościół poewangelicki Najświętszego Serca Pana Jezusa

W mieście działają następujące kluby sportowe:

Znajduje się tu stadion miejski i boiska „Orlik 2012” oraz hala sportowa Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w Gniewkowie (w budynku Szkoły Podstawowej przy ulicy Toruńskiej 40).

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

  • Przedszkola
    • Przedszkole „Bajkowa Kraina”
    • Niepubliczne przedszkole „Parowozik”
  • Szkoły Podstawowe
    • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Wojska Polskiego
    • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Dreckiego
  • Szkoły Ponadgimnazjalne
    • Branżowa Szkoła I stopnia w Gniewkowie
    • Liceum Ogólnokształcące dla dorosłych w Gniewkowie
  • Samorządowy Zespół Ekonomiczno-Administracyjny Szkół w Gniewkowie

Kościoły[edytuj | edytuj kod]

Dawna synagoga, przyszła siedziba Muzeum Regionalnego
Ratusz w Gniewkowie

Miasto jest siedzibą dekanatu gniewkowskiego.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Instytucje, które mają na celu rozwój kultury to m.in.:

  • ROD „Siła” i „Gniewko” Gniewkowo
  • Towarzystwo Miłośników Gniewkowa
  • Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Rekreacji w Gniewkowie

W mieście działa zespół Gniewkowianie.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W pobliżu Gniewkowa rozciągają się duże obszary leśne wchodzące w skład Puszczy Bydgoskiej, a w pobliskiej Suchatówce znajduje się jezioro „Nowe”. Bazę noclegową oferują gospodarstwa agroturystyczne, funkcjonujące w okolicach jeziora oraz motel "Harasówka" w Gniewkowie.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Gniewkowo (stacja kolejowa).

Przez Gniewkowo przebiega linia kolejowa nr 353. Na dworcu zatrzymują się wszystkie pociągi Regio.

Przez miasto przebiega droga krajowa i wojewódzka:

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Wykres liczby ludności miasta Gniewkowo na przestrzeni ostatnich 30 lat[2].

Struktura demograficzna mieszkańców Gniewkowa wg danych z 31 grudnia 2022[1]

Opis Ogółem Mężczyźni Kobiety
jednostka osób % osób % osób %
populacja 6722 100 3230 48,05 3492 51,95
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
732,2 351,9 380,3
  • Piramida wieku mieszkańców Gniewkowa w 2014 roku[3].


Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się duże zakłady przemysłowe, m.in. Fabryka Świec KCB Interlight oraz zakłady przetwórstwa warzyw Bonduelle. W mieście rozwijają się także handel i usługi. Znajduje się tutaj centrum handlowe "Galeria Gniewkowo"

Urzędy i instytucje[edytuj | edytuj kod]

Urzędy i instytucje:

  • Urząd Miejski
  • Urząd Stanu Cywilnego
  • Nadleśnictwo Gniewkowo

Najdłuższa sztafeta w Polsce[edytuj | edytuj kod]

17 maja 2016 roku, Gniewkowo uczciło 1050 rocznicę Chrztu Polski. Z tej okazji, podczas Dni Miasta, na Rynku Miejskim odbyła się najdłuższa sztafeta w Polsce. Każdy z uczestników miał do pokonania jedno z 3168 okrążeń gniewkowskiego rynku. Niektórzy wystartowali kilkakrotnie. Po przebiegnięciu 305 metrów, zawodnik przekazywał pałeczkę kolejnej osobie z listy startowej. Sztafeta trwała 4 dni i 4 noce. W sztafetę zaangażowali się mieszkańcy całego województwa - przebiegło ponad 3200 osób. Zanim pierwszy zawodnik stanął na linii startu, ówczesny burmistrz Gniewkowa Adam Roszak wciągnął na maszt flagę 966 i rozległ się Hymn Polski. Patronat honorowy przyjęli: Prymas Polski Wojciech Polak i wojewoda Mikołaj Bogdanowicz, którzy również przebiegli jedno z 3168 okrążeń. Na zakończenie sztafety odbył się koncert polskiej wokalistki Urszuli[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c GUS, Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 grudnia 2022 r., stat.gov.pl [dostęp 2023-05-14] (pol.).
  2. GUS - Bank Danych Lokalnych, bdl.stat.gov.pl [dostęp 2023-05-14].
  3. Gniewkowo w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-01-09] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  4. Najdłuższa sztafeta biegowa - Rekord Polski ⋆ BiuroRekordow.pl, biurorekordow.pl [dostęp 2019-02-23] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]