Gołąb białobrzuchy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gołąb białobrzuchy
Columba leuconota[1]
Vigors, 1831
Gołąb białobrzuchy
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina gołębie
Rodzaj Columba
Gatunek gołąb białobrzuchy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Gołąb białobrzuchy[3] (Columba leuconota) – gatunek średniego ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wymiary[4][edytuj | edytuj kod]

Długość całego ciała: 31,7–34,6 cm (samiec), 31,5–32,8 cm (samica)

Skrzydło: 22,8–24 cm (samiec), 22,9–23,5 cm (samica)

Ogon: 10,2–12,2 cm

Dziób: 1,7–1,9 cm

Skok: 2,8–3 cm

Waga: 255–307 g[5]

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Głowa ciemnoszara, wyraźnie kontrastująca z białym upierzeniem na szyi. Górna część grzbietu i małych pokryw skrzydłowych oraz barkówki bladoszare z brązowym odcieniem[5]. Pokrywy pierwszego rzędu prawie czarne. Średnie pokrywy skrzydłowe z intensywnie brązowymi smugami. Niższe partie małych pokryw skrzydłowych jasnoszare. Pierwszo- i drugorzędowe lotki szare z szerokim czarnobrązowym pasem ciągnącym się w stronę końcówek piór oraz wzdłuż ich brzegów. Lotki trzeciego rzędu szarawe, u podstawy brązowe.

Kuper bardzo ciemny, prawie czarny. Ogon czarny z białą obrączką w kształcie litery V, biegnącą od podstawy środkowych do zewnętrznych piór ogona. Od spodu ciało kremowobiałe poza ciemnoszarym gardłem i jasnoszarymi bokami ciała oraz pokrywami podogonowymi. Spodnia część ogona pokryta takim samym wzorem jak wierzchnia, ale z szarą barwą zamiast czarnej. Tęczówka żółta. Skóra przy oczodołach czarna. Dziób ciemny z brązowawą lub prawie czarną woskówką. Nogi czerwone z czarnymi pazurami.

Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego - samica jest zazwyczaj nieznacznie mniejsza od samca, jej skrzydła mogą być nieco bardziej brązowawe, a znaczenia na pokrywach skrzydłowych mniej wyraziste.

Młode osobniki jaśniejsze, mają szare i brązowe pióra o bladych brzegach. Części ciała, które u dojrzałych ptaków są kremowobiałe, u młodych mają płowożółty lub szarawy odcień. Nogi w całości czarne, a tęczówki ciemne[4]. Pierzenie młodych trwa 40–45 dni[6].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Zazwyczaj przebywa na wysokościach w przedziale 3000–5000 m (w zimie niżej - od 1500 m, gdzie jest cieplej[5]). Spotykany na wychodniach skalnych, urwiskach i w okolicach spadzistych wąwozów[4], również w jaskiniach i na polach uprawnych[2].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Podgatunek nominatywny spotykany często od Pamiru w południowo-zachodnim Tadżykistanie, na wschód wzdłuż południowej strony Himalajów, w północno-wschodnim Afganistanie, północno-zachodnim Pakistanie, Kaszmirze, Nepalu i Sikkimie[4]. Dla C. l. gradaria zob. Podgatunki.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Gołąb białobrzuchy spożywa jagody, pączki oraz kiełki[6][4]. Żywi się nasionami ziół, cebulkami rdestu i krokusów, niewielkimi korzonkami oraz ziarnem[5].

Tryb życia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

W czasie lata spotykany w parach lub w małych stadach, w zimie może zbierać się w grupy liczące ok. 150 lub więcej osobników, często łącząc się wówczas z gołębiem górskim. Poszukuje pożywienia na trawiastych zboczach, wokół płatów topniejącego śniegu lub na polach uprawnych w pobliżu górskich siedzib ludzkich. Dzięki swojemu ubarwieniu jest słabo widoczny na skalistym tle, również z małych odległości[4].

Głos: opisywany jako dźwięk podobny do czkawki, po którym następuje podwójne kuck-kuck i powtórzenie pierwszego odgłosu[4].

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Okres gotowy[edytuj | edytuj kod]

Toki: samiec może pochylać głowę i podnosić tylną część ciała, co przypomina nieco ukłon. Ponadto wykonuje pokazowy lot, gdzie skrzydła są szeroko rozkładane, a następnie uderzają o siebie[4].

Habitat: miejsca trudno dostępne, np. jaskinie, półki i szczeliny skalne. Często gniazduje w koloniach[6][4].

Gniazdo: lekka konstrukcja wykonana z gałązek[4], splątanej trawy i pojedynczych piór[5]. Już istniejące gniazda mogą być wykorzystywane w kolejnych latach[6].

Okres lęgowy[edytuj | edytuj kod]

Jaja: samica znosi od jednego do trzech jaj między majem a lipcem[4]. W ciągu roku wyprowadzany jest jeden lęg[6].

Wysiadywanie: trwa 17–19 dni[4][6].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniane podgatunki[7][8]
C. l. leuconota (Vigors, 1831) Podgatunek nominatywny. Góry Ałajskie (południowy Kirgistan), na południe przez Pamir do Himalajów (od zachodniego Afganistanu do Sikkimu).
C. l. gradaria (E. J. O. Hartert, 1916) Góry wschodniego Tybetu, od wschodu Qinghai do Junnan, Bhutan, północna Mjanma[2][6][9]. Podobny do podgatunku nominatywnego, ale ciemne smugi na pokrywach skrzydłowych i lotkach trzeciorzędowych są mniejsze i mniej wyraziste. Skrzydło osiąga długość 24–25,8 cm[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Columba leuconota, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c BirdLife International 2016, Columba leuconota [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2018-1 [dostęp 2018-07-13] (ang.).
  3. P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Columbinae Leach, 1820 - gołębie (wersja: 2017-12-14). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2018-07-13].
  4. a b c d e f g h i j k l m David Gibbs, Pigeons and Doves: A Guide to the Pigeons and Doves of the World, A&C Black, 30 czerwca 2010, ISBN 978-1-4081-3556-3 [dostęp 2018-07-09] (ang.).
  5. a b c d e Snow Pigeon (Columba leuconota), www.hbw.com [dostęp 2018-07-09] (ang.).
  6. a b c d e f g Snow Pigeon (Columba leuconota) – Planet of Birds, www.planetofbirds.com [dostęp 2018-07-09] (ang.).
  7. ADW: Columba leuconota: CLASSIFICATION, animaldiversity.org [dostęp 2018-07-09] (ang.).
  8. World Birds Taxonomic List: Genera and species with citations (ang.). www.zoonomen.net. [dostęp 2018-07-09].
  9. iGoTerra, iGoTerra.com [dostęp 2018-07-09].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]