Gołąbek wyborny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gołąbek wyborny
Gołąbek wyborny: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj Russula
Gatunek gołąbek wyborny
Nazwa systematyczna
Russula vesca Fr
Anteckn. Sver. Ätl. Svamp.: 51 (1836)
Mapa zasięgu
Gołąbek wyborny: zasięg występowania na mapie
Zasięg w Europie
2007-07-28 Russula vesca Fr 30066 cropped.jpg

Gołąbek wyborny (Russula vesca Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r., Alina Skirgiełło opisała w 1991 r. ten gatunek jako gołąbek jadalny[2]. Synonim łacińskiRussula mitis Rea[3]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 4-12 cm. Bladoochrowy, czerwonawy lub brązowoczerwony, często w różowe lub fioletowe plamy, na brzegach najpierw gładki, potem lekko bruzdkowaty. Za młodu półkolisty, potem wypukły, w końcu płaski zwykle z wgłębieniem pośrodku. Skórka matowa, niezupełnie sięgająca do krawędzi kapelusza.

Blaszki

Kruche, łamliwe, młode białe, dojrzałe z rdzawymi plamami na ostrzach, zaokrąglone przy brzegach kapelusza.

Trzon

Cylindryczny, zawężony na dole, pełny, twardy, biały, u podstawy żółtawy lub rdzawoochrowy.

Miąższ

Kruchy, biały, na przekroju zabarwia się miejscami na rdzawobrązowo. Smak nieznaczny, łagodny, przypominający orzechy laskowe. Świeży owocnik pachnie niewyraźnie, stary jak śledzie.

Wysyp zarodników

Biały. Zarodniki o średnicy 6-8 × 5-6 µm, prawie kuliste lub jajowate, lekko ziarniste, bezbarwne.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rośnie od czerwca do października w lasach liściastych i iglastych, pod dębami, bukami, sosnami lub świerkami, przy odpowiedniej pogodzie zawsze w dużych ilościach; wszędzie częsty. Często atakowany przez larwy owadów.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny. Nadaje się do zup i duszenia.

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Czerwony lub różowy kapelusz ma też lekko trujący, o ostrym smaku, gołąbek wymiotny (Russula emetica) i gołąbek buczynowy (Russula mairei). W przeciwieństwie do nich gołąbek wyborny zawsze jest mniej lśniący, a miąższ ściślejszy. Dobrą cechą rozpoznawczą jest skórka kapelusza, której brakuje 1-2 mm do brzegu. Porównaj też z jadalnym gołąbkiem ceglastoczerwonym (Russula velenovskyi).

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-04-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]