Gołąbek zebrowany

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gołąbek zebrowany
Geopelia striata[1]
(Linnaeus, 1766)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd gołębiowe
Rodzina gołębiowate
Podrodzina gołębie
Rodzaj Geopelia
Gatunek gołąbek zebrowany
Synonimy
  • Columba striata Linnaeus, 1766
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Gołąbek zebrowany[3] (Geopelia striata) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae), zamieszkujący Azję Południowo-Wschodnią[4].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Takson opisany po raz pierwszy w roku 1766 przez Linneusza w pracy Systema Naturae jako Columba striata[5][6]. Blisko spokrewniony z gołąbkiem łuskowanym (G. placida) i gołąbkiem falistym (G. maugeus); niekiedy łączono je w jeden gatunek, choć wyraźnie różnią się głosem[4]. Nie wyróżnia się podgatunków[4][7].

Etymologia nazwy naukowej[edytuj | edytuj kod]

Geopelia: gr. γεω- geō- „ziemny-”, od γη „ziemia”, „grunt”; πελεια peleia „gołąb”

striataː łac. striatus „pręgowany”, „prążkowany”, od striare „bruzdkować”, od stria „bruzdka”, „zmarszczka”[8]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny[edytuj | edytuj kod]

Upierzenie czoła jasnoszare, przechodzące w ciemniejsze na czubku głowy i nad oczami. Kark brązowy. Szyja płowobrązowa, z czarnymi zakończeniami tworzącymi wzór prążków. Pióra na bokach piersi szarawe, w centrum różowawe i przechodzące w płową żółć na brzuchu. Pokrywy skrzydłowe oliwkowobrązowe, na spodzie kasztanowate z prążkami. Większe pokrywy skrzydłowe z szarością po zewnętrznej stronie. Lotki pierwszorzędowe ciemnobrązowe, drugorzędowe brązowe z jasnymi zakończeniami, a trzeciorzędowe brązowawe z ciemnymi paskami. Upierzenie ciała w górnej części jasnoszare, niżej oliwkowobrązowe z czarnymi końcówkami. Kuper szarobrązowy. Pokrywy ogonowe szarobrązowe. Centralne pióra ogona zielonobrązowe i ciemniejsze na końcach, pozostałe pióra czarne z białymi brzegami i krótsze od tych w środkowej części. Spód ogona biały. Skóra przy oczodołach niebieskawa lub zielona. Tęczówka szaroniebieska. Dziób szarobrązowy, z niebieskawą podstawą. Barwa nóg od różowej do fioletowej. Dymorfizm płciowy nieznaczny – różowy obszar na piersi samicy jest prążkowany i węższy niż w przypadku samca[9][10].

Wymiary i masa ciała[edytuj | edytuj kod]

  • długość ciałaː 205–216 mm (samiec), 206–209 mm (samica)
  • długość skrzydłaː 98–104 mm (samiec), 98–101 mm (samica)
  • długość ogonaː 90–100 mm
  • długość skokuː 18–20 mm
  • długość dziobaː13–15 mm
  • masa ciałaː 56 g[9]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Suche, otwarte obszary lesiste z zakrzewieniami. Gołąbek zebrowany występuje zazwyczaj na wysokościach co najmniej do 2000 m n.p.m. Spotykany również w pobliżu miejskich i wiejskich osiedli ludzkich, na terenach uprawnych i w parkach[4][9][10].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Południowo-wschodnia Azja. Gatunek zamieszkuje Bali, Jawę, Lombok, Malezję, Mjanmę, Singapur, Sumatrę i Tajlandię. Introdukowany na Ambon, Borneo, Filipiny, Hawaje, Selayar, Seszele, Sulawesi, Tahiti, Wyspę Świętej Heleny i do północnego Laosu[4][9].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Gołąbek zebrowany poszukuje pokarmu na ziemi. Żywi się przede wszystkim nasionami traw i roślinami zielnymi. Ponadto zjada zboża uprawne i okazjonalnie małe bezkręgowce[4][9].

Tryb życia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Przebywa na ogół w parach lub małych grupach. Większe stada spotykane w miejscach żerowania. We wczesnych godzinach porannych widywany na poboczach. Raczej ufny i pozwala na zbliżenie się, ale spłoszony natychmiast zrywa się z ziemi i ląduje na drzewie. Lot szybki, lekko falowany, z momentami gwałtownego uderzania skrzydłami[9].

Głos[edytuj | edytuj kod]

Nierówny śpiew o wysokiej tonacji, rozpoczynający się odgłosem zapisywanym jako crooodle, po którym następuje seria sześciu do ośmiu energicznych, szybkich zawołań croo. Znane również trzysylabowe zawołanie opisywane jako kok-kurr-kurr[4][9][11].

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Okres godowy[edytuj | edytuj kod]

Tokiː gołąbek zebrowany nachyla przednią część ciała do ziemi, rozkłada pióra ogona i częściowo rozpościera skrzydła. W locie pokazowym samiec podlatuje ku górze ze słyszalnym uderzaniem skrzydeł, a następnie zlatuje lotem ślizgowym[9].

Gniazdoː platforma z gałązek umieszczona na wysokości do czterech metrów nad ziemią, na drzewach lub zakrzewieniach[9].

Okres lęgowy[edytuj | edytuj kod]

Jajaː dwa w lęgu, białe[9]. Na podstawie lęgów wyprowadzonych w niewoli wiadomo, że średnie wymiary jaja to 17,21 na 22,65 mm, natomiast jego masa to średnio 4,5 g[12].

Wysiadywanieː w różnych miesiącach w zależności od zamieszkiwanej części świata oraz warunków. Na Półwyspie Malajskim lęgi zauważone w początkowych miesiącach roku, na Filipinach od połowy lutego do końca maja, a na Borneo w październiku[4][9]. Jaja wysiadywane na zmianę przez samca i samicę[11].

Pisklętaː karmione przez obu rodziców ptasim mleczkiem. Po dziesięciu dniach od wyklucia młode zaczynają poruszać skrzydłami, a po piętnastu rozpoczyna się ich pierzenie[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Geopelia striata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Geopelia striata. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Columbinae Leach, 1820 - gołębie (Wersja: 2019-07-21). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-29].
  4. a b c d e f g h Baptista, L.F., Trail, P.W., Horblit, H.M. & Kirwan, G.M.: Zebra Dove (Geopelia striata). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-29].
  5. Zoonomen Avtax Frames Layout Page, www.zoonomen.net [dostęp 2020-01-04].
  6. Carl von Linné, Caroli a Linné ... Systema naturae : per regna tria natura, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis /, wyd. Ed. 12, reformata, t. 1, pt. 1 (Regnum animale) (1766), Holmiae :: Impensis direct. Laurentii Salvii, 1766 [dostęp 2020-01-04].
  7. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Pigeons (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-29].
  8. Key to Scientific Names in Ornithology - HBW Alive, www.hbw.com [dostęp 2020-01-04].
  9. a b c d e f g h i j k Cox i inni, Pigeons and doves : a guide to the pigeons and doves of the world, New Haven: Yale University Press, 2001, ISBN 0-300-07886-2 [dostęp 2020-03-17].
  10. a b Malaysia Biodiversity Information System (MyBIS) – Geopelia striata.
  11. a b c Y.C. Wee, L.K. Wang, BREEDING BEHAVIOUR OF THE ZEBRA DOVE, GEOPELIA STRIATA (LINNAEUS, 1766), 10 września 2008.
  12. Sompong Vanigasumbun, Yupaporn Surapanpitak, Breeding of zebra dove (Geopelia striata) in Captivity, Kasetsart University Knowledge Repository, 1995 [dostęp 2020-04-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]