Godzilla kontra Gigan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Godzilla kontra Gigan
地球攻撃命令 ゴジラ対ガイガン
Gatunek science fiction
Data premiery Japonia12 marca 1972
Polska styczeń 1978
Kraj produkcji  Japonia
Język japoński
Czas trwania 89 minut
Reżyseria Jun Fukuda
Scenariusz Shinichi Sekizawa, Takeshi Shimura
Główne role Hiroshi Ishikawa
Tomoko Umeda
Minoru Takashima
Toshiaki Nishizawa
Zan Fujita
Yuriko Hishimi
Muzyka Akira Ifukube
Kunio Miyauchi
Susumu Ishikawa
Zdjęcia Kiyoshi Hasegawa
Scenografia Yoshifumi Honda
Montaż Yoshio Tamura
Produkcja Tomoyuki Tanaka
Wytwórnia Tōhō
Dystrybucja Japonia Tōhō
Polska Zjednoczenie Rozpowszechniania Filmów
Przychody brutto 300 000 000 ¥
Poprzednik Godzilla kontra Hedora
Kontynuacja Godzilla kontra Megalon

Godzilla kontra Gigan (jap. 地球攻撃命令 ゴジラ対ガイガン Chikyū kōgeki meirei Gojira tai Gaigan)japoński film typu kaijū z 1972 roku. Dwunasty film z serii o Godzilli.

Fabuła[edytuj | edytuj kod]

Gengo Kotaka bezskutecznie stara sprzedać swoją mangę dla dzieci. Jego narzeczona, Tomoko proponuje mu, by podjął się pracy dla powstającego parku rozrywki firmy World's Children's Land. Główną atrakcja ma być Godzilla Tower, wieża widokowa o wyglądzie Godzilli. Sekretarz firmy, Kubota mówi Gengo, że jego firma planuje wprowadzić wieczny, pokój na świecie. Ostatecznie Gengo dostaje pracę jako projektant.

Następnego dnia Gengo udaje się do biura firmy, by dostarczyć projekty. Z budynku, gdzie mieści się biuro z którego wybiega młoda dziewczyna ścigana przez Kubotę i jego podwładnych. Gengo dostrzega, że wypuściła z rąk taśmę magnetofonową. Czeka go kolejne zdziwienie, gdy odkrywa, że prezes firmy – Fumio Sudō ma dopiero siedemnaście lat. Jednak Gengo przekonuje go ponadprzeciętna inteligencja. Wkrótce Kubota informuje prezesa Sudō o ucieczce dziewczyny i wykradzeniu cennej dla nich taśmy. Gengo sugeruje, że jest szpiegiem przemysłowym. Prezes Sudo jest zdania, że to wróg pokoju na świecie.

Po wyjściu z firmy Gengo zostaje napadnięty przez ową dziewczynę i towarzyszącego jej hipisa, prosząc by ten oddał taśmę. Niedługo potem oboje przedstawiają się jako Machiko Shima i Shōsaku Takasugi. Machiko wyjaśnia, że jej brat Takeshi pracujący w World's Children's Land jako technik komputerowy zniknął. Zaś gdy zaniepokojona przyszła do firmy, został odprawiona z kwitkiem. Wkrótce odkryła dziennik Takeshiego, który potwierdził jej złe przeczucie co do jego pracodawców.

Takeshi jest przetrzymywany wbrew własnej woli w Godzilla Tower. Prezes Sudō i Kubota odkrywają, że skradziona im taśma jest odtwarzana. Odtwarzają ją Gengo, Machiko i Shōsaku nie mogąc zrozumieć o co chodzi. Na Wyspie Potworów Godzilla i Anguirus słyszą sygnał taśmy i domyślają, że się dzieje coś złego. Godzilla wysyła Anguirusa, by to sprawdził. Gengo pod pozorem przyniesienia dodatkowych projektów robi przeszpiegi na placu budowy.

Nabierając coraz większych podejrzeń, Gengo, Machiko i Shōsaku zaczynają analizować działalność dziecięcego centrum. Odkrywają, że to organizacja z siedzibą w Szwajcarii czerpiąca fundusze z prywatnych dotacji. Odkrywają też, że prezes Sudō i Kubota pochodzą ze wsi Yamanoshi. Gengo i Shōsaku docierają do ich rodzinnego domu prezesa Sudō. Ku ich zaskoczeniu jego matka oznajmia im, że mija dziś rocznica śmierci jej syna. Jeszcze większych podejrzeń nabierają, kiedy mnich mówi im, że Fumio nigdy nie był prezesem i zamiast być geniuszem, był głupkiem. Dowiadują się także, że Kubota był nauczycielem od angielskiego Fumio i obaj zginęli podczas górskiej wspinaczki.

Wkrótce Anguirus dociera do zatoki Sagami, jednak Japońskie Siły Samoobrony interpretują jego intencje jako atak i artylerią przepędzają go. Nocą Gengo dociera do Godzilla Tower celem dalszych poszukiwań Takeshiego. Gdy go odnajduje, zostaje nakryty przez Kubotę. Gengo szybko go spławia mówiąc, że chciał poznać jego opinię o projektach. Kubota mówi by, przyszedł jutrzejszego dnia i daje mu paczkę papierosów. Gengo dzieli się z informacjami z Machiko i Shōsaku. Nagle nachodzi ich Kubota ze swoimi ludźmi. W papierosach były nadajniki i teraz bohaterom grozi śmierć. Z opresji ratuje ich Tomoko i dzięki jej znajomości karate przepędza intruzów.

Godzilla i Anguirus wyruszają z Wyspy Potworów. Wiedząc o tym Kubota i prezes Sudō wysyłają sygnał z Godzilla Tower do przestrzeni kosmicznej, który odbierają kontrolowani przez nich Król Ghidora i Gigan. Gengo, Tomoko, Machiko i Shōsaku po spławieniu przez policję decydują sami uwolnić Takeshiego. Gengo i Tomoko zostają złapani przez Kubotę, prezesa Sudō i ich pomagierów. Mówią bohaterom, że tak naprawdę są karaluchami, które pochodzą planety Nebula M, która wymarła w wyniku skażenia prze rasę podobną do ludzkiej i używają martwych ludzi jako przebrania. Kosmici wyjaśniają, że chcą przejąć Ziemię z powodu odpowiadających tu warunków i zając miejsce ludzi. Z kolei Ghidora i Gigan przybywają na Ziemię i zaczynają atakować Tokio. Wkrótce Godzilla i Anguirus docierają na miejsce i zaczynają walczyć z kosmicznymi potworami.

Machiko i Shōsaku wysyłają balonem linę, przez którą uciekają Gengo, Machiko i Tomoko i przechytrzają kosmitów z Nebula M, by ci myśleli, że nie żyją. Bitwa potworów przenosi się pod Godzilla Tower, która służy jako działo laserowe przeciw Godzilli. Kosmici liczą na śmierć Godzilli, bo wtedy będą mogli zrealizować plany o podboju Ziemi. Wojskowi mówią Gengo i Takeshiemu, że nic nie mogą zrobić z Ghidorą i Giganem broniących Godzilla Tower, jednak proponują im plan na zniszczenie bazy kosmitów. Wkrótce zostają podłożone silne materiały wybuchowe i Godzilla Tower zostaje zniszczona zabijając kosmitów z Nebula M.

Gigan i Ghidora są pozbawieni kontroli, jednak kontynuują walkę z Godzilla i Anguirusem. Po dość brutalnej bitwie kosmiczne potwory uciekają w popłochu, a Godzilla i Anguirus żegnani przez bohaterów odpływają z powrotem na Wyspę Potworów.

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Przygotowania[edytuj | edytuj kod]

Po złym przyjęciu Godzilla kontra Hedora przez producenta serii Tomoyukiego Tanaki, ten zlecił nakręcenie Junowi Fukudzie „normalniejszy film” z serii[1].

Tanaka szukał jednocześnie pomysłu na przywrócenie dawnej popularności Godzilli. Jedną z koncepcji była koprodukcja z Tsuburaya Productions świętująca dziesięciolecie wytwórni Godzilla vs. Redmoon[2]. Widząc sukces wznowienia Inwazji potworów na bloku kinowym dla dzieci Toho Champion Festival zdecydował na przywrócenie Króla Ghidory jako antagonisty w następnym filmie[2].

Scenariusz[edytuj | edytuj kod]

Zlecono napisanie scenariusza do filmu Godzilla vs. The Space Monsters: Earth Defense Order, w którym kosmiczny mózg imieniem Miko miał podbić Ziemię za pomocą kosmicznych potworów – Ghidory, Gigana i Megalona (który pojawił się potem jako główny antagonista w filmie Godzilla kontra Megalon). Zaś po stronie Godzilli i Anguirusa broniących świat przed najeźdźcami z kosmosu miał pomóc Majin Tuol, inkański bożek w formie kamienia, inspirowany Majinem z trylogii filmowej Daimajin z 1966 roku[3].

Potem scenariusz przerobiono na Return of King Ghidorah, gdzie Godzilla, Rodan i Varan mieli stoczyć bój Ghidorą, Giganem i nowym potworem – Mogu. Jednakże budżet filmu był dość niski i nie stać było Tōhō na stworzenie kostiumów do Mogu i Gigana oraz nowych dla Rodana i Varana. W sierpniu 1971 roku Shinichi Sekizawa zmienił tytuł z Earth Destruction Directive: Godzilla vs. King Ghidorah na Earth Destruction Directive: Godzilla vs. Gigan[4].

W tamtym czasie Godzilla stracił pierwotną role atomowego zagrożenia i służył jako narzędzie marketingowe, co pozwalało marce na przetrwanie. Film stał się kierowany do coraz młodszej publiki, jako że Godzilla był bardzo popularny u japońskich dzieci[1].

Preprodukcja[edytuj | edytuj kod]

Za projekt Gigana odpowiadał ilustrator Shōnen Magazine Takayoshi Mizuki, na podst. pomysłów Teruyoshiego Nakano[5]. Japońskie imię Gigana, Gaigan, pochodzi od pseudonimu aktora Yujiro Ishihary miły facet (jap. ナ イ ス ガ イ naisu gai), w połączeniu ze słowem oznaczającym gęś (jap. gan); oba miały wpływ na projekt Gigana odpowiednio w jego wizjerze i kształcie ciała[6]. Początkowo jedna z rąk Gigana miała mieć kiścień[4].

Casting[edytuj | edytuj kod]

Ostatni film, w którym Haruo Nakajima zagrał Godzillę[7]. Powodami były brak chęci grania po śmierci Eijiego Tsuburayi i masowe zwolnienia spowodowane fatalną kondycją finansową japońskiego przemysłu filmowego. Po tym filmie i Tidal Wave z 1973 roku odszedł z aktorstwa i pracował w kręgielni[7].

Realizacja[edytuj | edytuj kod]

W tamtym czasie kryzys naftowy uderzył w japoński przemysł filmowy i Tōhō zmuszone było do poważnych cięć w budżecie. Większość scen bitewnych i walk z potworami zostały uzupełnione fragmentami z poprzednich filmów kaijū, co odbiło się na jakości filmu[1]. W tej chwili nie było już wystarczającej liczby ludzi w dziale efektów specjalnych, aby poprawnie latające makiety potworów. Z tego powodu zrezygnowano z udziału Rodana, Varana i Mogu[2].

Film jest znany ze scen, gdzie Godzilla i Anguirus rozmawiają ze sobą. W japońskiej wersji posługują się komiksowymi dymkami. W angielskiej wersji językowej, zleconej przez Tōhō, Godzilla i Anguirus mówią ludzkimi głosami[7]. Głosu Godzilli użyczył Ted Thomas[8].

Był to pierwszy film, w którym Godzilla krwawi[9].

Efekty specjalne[edytuj | edytuj kod]

Reżyser efektów specjalnych, Teruyoshi Nakano wpadł na pomysł, aby Gigan miał trzecie oko oparte na filozofii buddyjskiego i z którego miał strzelać laserem. Umiejętność była także prezentowana na materiałach promocyjnych. Jednak w samym filmie, jak i w następnym Godzilla kontra Megalon Gigan nie ma laserowego wzroku, jako że Nakano uznał, że taka umiejętność pasuje bardziej do superbohatera czy człowieka niż złego potwora[10]. Z tych samych powodów usunięto u Gigana możliwość ziania ogniem.

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

Tanaka celem dalszych oszczędności zamiast stworzenia nowej ścieżki muzycznej, zlecił Fukudzie wykorzystanie muzyki Akiry Ifukube z jego wcześniejszych filmów. Motyw przewodni wzięto z The Birth of Japan Island prezentowanego na Expo ’70[1]. Jedyną nową muzyką do filmu była piosenka Godzilla March skomponowana przez Kunio Miyauchiego i śpiewana przez Susumu Ishikawę.

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Premiera kinowa[edytuj | edytuj kod]

Godzilla kontra Gigan miał premierę 12 marca 1972 roku w ramach Toho Champion Festival[11].

Recenzje[edytuj | edytuj kod]

Film wprawdzie odniósł większe zyski niż Godzilla kontra Hedora, jednak spotkał się z krytyką za słabe tempo, niekonsekwentny ton i zbytnie poleganie na materiałach archiwalnych. Aczkolwiek nowy kaijū – Gigan spotkał się z uznaniem u fanów i pojawiał się w mediach związanych z Godzillą, a jego popularność pozwoliła mu na występ w Godzilli: Ostatniej wojny. W książce Special Graphix Godzilla vs. Mothra opisano osobowość Gigana jako krwiożerczego, okrutnego bandytę kontrastując go z Królem Ghidorą jako dystyngowanym złoczyńcą i Mechagodzillą jako chłodnym, opanowanym profesjonalistą[12].

Jun Fukuda nie ukrywający swej niechęci do reżyserowanych przez siebie filmów z Godzillą, najbardziej nienawidził Godzilli kontra Gigana i Godzilli kontra Megalona, i w wywiadzie dla BBC wyrażał zdziwienie, że ktoś może je lubić. Doceniał jednak fakt popularności Godzilli wśród dzieci[13].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

  • Hiroshi Ishikawa – Gengo Kotaka
  • Tomoko Umeda – Machiko Shima
  • Minoru Takashima – Shōsaku Takasugi
  • Toshiaki Nishizawa – sekretarz Kubota / kosmita z Nebula M #1
  • Zan Fujita – prezes Fumio Sudō / kosmita z Nebula M #2
  • Yuriko Hishimi – Tomoko Tomoe
  • Kunio Murai – Takeshi Shima
  • Gen Shimizu – dowódca wojsk
  • Kuniko Ashihara – matka Fumio
  • Zekō Nakamura – mnich
  • Akio Murata – wydawca mangowy
  • Haruo Nakajima
    • Godzilla,
    • pracownik wydawnictwa mangowego,
    • członek Japońskich Sił Samoobrony
  • Kōetsu Ōmiya –
    • Anguirus
    • członek przy sekcji radaru obronnego
  • Kenpachirō Satsuma – Gigan
  • Kanta Ina – Król Ghidora

Odniesienia w kulturze popularnej[edytuj | edytuj kod]

  • W odcinku Urusei Yatsura pt. Matamata Tōjō! Ai no Kariudo Kurama Hime (jap. またまた登場!愛の狩人クラマ姫) Gigan zostaje jednym z kandydatów na partnera życiowego królewny Kuramy[14].
  • W odcinku Pucca pt. Tokyo a Go-Go gdy Pucca i jej przyjaciele odwiedzają Tokio widać Godzilę walczącego z Giganem[15].
  • Zymeer z amerykańskiej grupy hip-hopowej Monsta Island Czars wystąpił gościnnie w albumie Take Me to Your Leader pod pseudonimem Gigan[16].
  • W odcinku Laverne & Shirley pt. Lenny’s Crush Lenny informuje Laverne, że w kinie leci Godzilla on the Monster Island, co raduje Laverne będącą fanką Godzilli. Samo odniesienie jest anachronizmem, jako że akcja serialu dzieje się w latach 60., zaś film powstał dopiero w 1972 roku i miał amerykańską premierę w 1977 roku[17].
  • Głównym wątkiem drugiego numeru komiksu Planetary jest znajdująca się na japońsko-rosyjskim terytorium spornym Wyspa Zero zamieszkała przez gigantyczne potwory do ich wymarcia w latach 70. XX wieku. Ich pochodzenie jest oficjalnie objęte tajemnicą, a ich martwe ciała zostały ukazane jako ostrzeżenie, by nikt nie nadużywał możliwości technologicznych, które mogły stać za ich powstaniem[18].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d David Kalat: A Critical History and Filmography of Toho’s Godzilla Series. Jefferson (Kalifornia Północna): McFarland & Co., 1997, s. 121-122. ISBN 0-7864-0300-4. (ang.)
  2. a b c John LeMay: The Big Book of Japanese Giant Monster Movies: The Lost Films. Bicep Books, 2017, s. 42-44, 139-144. ISBN 978-1-5481-4525-5.
  3. Lost Project: Godzilla vs. the Space Monsters: Earth Defense Directive, Toho Kingdom [dostęp 2018-12-08] (ang.).
  4. a b Lost Project: The Return of King Ghidorah, Toho Kingdom [dostęp 2018-12-08] (ang.).
  5. Takayoshi Mizuki: 水氣隆義のデザインになる『ガイガン』。第一回 宇宙怪獣「ガイガン」原案デザインの誕生 (jap.). Visual Art Gallery. Takayoshi Mizuki Collection, listopad 2008. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-02-01)].
  6. 別冊映画秘宝 オール東宝怪獣大図鑑. Wyd. 4. Yosensha, wrzesień 2016, s. 171-172, 175. ISBN 978-4-8003-0362-2. (jap.)
  7. a b c Steve Ryfle: Japan’s Favorite Mon-star: The Unauthorized Biography of „The Big G”. ECW Press, 1998, s. 153, 175, 180. ISBN 1-55022-348-8. (ang.)
  8. Madeleine Fitzpatrick, Ted Thomas on his time in the spotlight, South China Morning Post, 28 września 2014 [dostęp 2018-12-17] (ang.).
  9. Godzilla vs. Gigan (1972) (ang.). IMDb. [dostęp 8 grudnia 2018].
  10. Gigan [Showa Series], Toho Kingdom [dostęp 2018-12-08] (ang.).
  11. Anthony Romero: Toho Champion Festival (ang.). Toho Kingdom, 2013-12-15. [dostęp 2020-09-12].
  12. Special Graphix Godzilla vs. Mothra, 1992, s. 75, ISSN 1542-7730 (jap.).
  13. Patrick Galvan: They Weren’t Fans: Godzilla Directors (ang.). Toho Kingdom, 2017-06-14. [dostęp 2020-09-25].
  14. またまた登場!愛の狩人クラマ姫. Mamoru Hamatsu, Kazuo Yamazaki (reż.), Shigeru Yanagawa (scen.). Urusei Yatsura. FNS. 1 sierpnia 1984. Odcinek 15, seria 3. [dostęp 25 września 2020].
  15. Tokyo a Go-Go. Jeff Wastila. Pucca. Jetix. 02 maja 2007. Odcinek 21a, sezon 1.
  16. King Geedorah (ang.). Genius Lyrics. [dostęp 2020-02-29].
  17. Lenny’s Crush. Carl Gottlieb (reż.), Judy Pioli (scen.). Laverne & Shirley. ABC. 13 lutego 1979. Odcinek 18, sezon 4.
  18. Wyspa. W: Warren Ellis, John Cassaday: Planetary. T. 1. Warszawa: Egmont Polska, 2018, s. 34-56, seria: DC Deluxe. ISBN 978-83-281-3455-3. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]