Goraj (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Goraj
gmina miejsko-wiejska
Ilustracja
Urząd Miasta i Gminy Goraj
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat biłgorajski
TERYT 0602063
Burmistrz Antoni Łukasik (2014)
Powierzchnia 67,87 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

4180[1]
• gęstość 61,6 os./km²
Nr kierunkowy 84
Kod pocztowy 23-450
Tablice rejestracyjne LBL
Adres urzędu:
ul. Bednarska 1
23-450 Goraj
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Goraj
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Goraj
Goraj
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Goraj
Goraj
Ziemia50°43′N 22°39′E/50,716667 22,650000
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Gorajgmina miejsko-wiejska w województwie lubelskim, w północnej części powiatu biłgorajskiego.

Siedziba gminy to miasto Goraj.

Według danych z 31 grudnia 2006 gminę zamieszkiwały 4442 osoby.

Nadanie 1 stycznia 2021 praw miejskich Gorajowi, zmieniło typ gminy z wiejskiej na miejsko-wiejską[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gmina Goraj powstała 13 stycznia 1870[3] w powiecie zamojskim w guberni lubelskiej w związku z utratą praw miejskich przez miasto Goraj i przekształceniu go w wiejską gminę Goraj w granicach dotychczasowego miasta, z dołączeniem kilku wsi ze znoszonej gminy Abramów[4]. Gmina Goraj obejmowała miejscowości Andrzejówka, Bononia, Goraj, Hosznia Ordynacka, Majdan Abramowski, Radzięcin, Średniówka, Zagrody i Zastawie[5].

Po podziale powiatu zamojskiego spowodowanym utworzeniem guberni chełmskiej w 1912 gmina Goraj znalazła się w powiecie krasnostawskim, z czego miejscowa ludność była niezadowolona; w budżecie gminy z 1914 przewidziano wydatek na spowodowanie przyłączenia gminy do powiatu janowskiego[6]. Podczas okupacji austriackiej uchylono zmiany spowodowane utworzeniem guberni chełmskiej[7].

W 1919 gmina wraz z całym powiatem zamojskim weszła w skład woj. lubelskiego. Na skutek długotrwałych zabiegów mieszkańców[8] 1 stycznia 1923 gminę przyłączono do powiatu biłgorajskiego[9]. W okresie międzywojennym gmina dzieliła się na gromady Goraj, Hosznia Ordynacka, Jędrzejówka, Radzięcin, Średniówka, Wólka Abramowska i Zagrody[10].

1 kwietnia 1930 gmina Goraj została zniesiona, a jej obszar włączony do gminy Frampol[11]. Rozporządzenie to nie zostało wprowadzone w życie i zostało uchylone z dniem 29 lipca 1939[12].

Po II wojnie światowej gmina Goraj zachowała dotychczasową przynależność administracyjną. 29 października 1944 gmina liczyła sześć gromad (Goraj, Hosznia Ordynacka, Jędrzejówka, Radzięcin, Wólka Abramowska i Zagrody), a 1 lipca 1952 roku – 11 gromad[13].

Gmina Goraj została zniesiona 29 września 1954 wskutek reformy administracyjnej wprowadzającej gromady w miejsce gmin[14]. W toku tej samej reformy administracyjnej dokonano zmian terytorialnych między powiatem krasnostawskim a biłgorajskim związanych z terenem byłej gminy Goraj: z biłgorajskiego do krasnostawskiego wyłączono wieś Zagrody, a z krasnostawskiego do biłgorajskiego przyłączono wieś Gilów[15]. Tereny zniesionej gminy Goraj objęły gromady Goraj, Hosznia Ordynacka, Jędrzejówka i Teodorówka, a dawną gromadę Radzięcin zgodnie z zabiegami mieszkańców włączono do nowej gromady Frampol[16]. W zgodzie z ogólną tendencją likwidacji najmniejszych gromad w 1958 włączono gromadę Hosznia Ordynacka do gromady Goraj, a gromadę Jędrzejówka do gromady Teodorówka[17].

Gmina Goraj została przywrócona wraz z kolejną reformą administracyjną 1 stycznia 1973[18]. W porównaniu ze stanem z 1954 gmina została powiększona o wieś Gilów, natomiast wsie Radzięcin, Kolonia Helenowska, Kolonia Radzięcin, Kolonia Stanisławowska, Kolonia Zagródki i Kolonia Żelebsko znalazły się w gminie Frampol. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie zamojskim. Od 1999 gmina należy ponownie do powiatu biłgorajskiego w woj. lubelskim.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[19] gmina Goraj ma obszar 67,63 km², w tym:

  • użytki rolne: 76%
  • użytki leśne: 19%

Gmina stanowi 4,03% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[20]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób % osób % osób %
Populacja 4462 100 2224 49,8 2238 50,2
Gęstość zaludnienia
[mieszk./km²]
66 32,9 33,1
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Goraj w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Goraj.png

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Chrzanów, Dzwola, Frampol, Radecznica, Turobin

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Gmina Goraj w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-14] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1332) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2020 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedziby władz gminy
  3. 1 stycznia 1870 według kalendarza juliańskiego.
  4. Postanowienie z 19 (31) grudnia 1869, ogłoszone 1 (13) stycznia 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, s. 465).
  5. Zenon Łukasz Baranowski (red.) Dzieje Goraja, Gminny Ośrodek Kultury w Goraju, Lublin 2010, s. 156.
  6. Z.Baranowski Dzieje Goraja, s. 164.
  7. Władysław Ćwik, Jerzy Reder Lubelszczyzna. Dzieje rozwoju terytorialnego, podziałów administracyjnych i ustroju władz, Wydawnictwo Lubelskie, Lublin 1977, s. 116.
  8. Dorota Skakuj Zarys dziejów powiatu biłgorajskiego w latach 1867–1939, Muzeum Ziemi Biłgorajskiej w Biłgoraju, Biłgoraj 2005, s. 135.
  9. Dz.U. z 1922 r. nr 77, poz. 695.
  10. Z.Baranowski Dzieje Goraja, s. 221.
  11. Dz.U. z 1930 r. nr 23, poz. 215.
  12. Dz.U. z 1939 r. nr 66, poz. 449.
  13. Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1 VII 1952 r., GUS, Warszawa.
  14. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191.
  15. W. Ćwik, J. Reder Lubelszczyzna..., s. 160–161, 168–169.
  16. Z. Baranowski Dzieje Goraja, s. 284.
  17. Z.Baranowski Dzieje Goraja, s. 285.
  18. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312.
  19. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  20. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].