Goryczka panońska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Goryczka panońska
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd goryczkowce
Rodzina goryczkowate
Rodzaj goryczka
Gatunek goryczka panońska
Nazwa systematyczna
Gentiana pannonica Duch.
Fl. Carniol. ed. 2, 1: 182 1771[2]
Synonimy

Coilantha pannonica G.Don
Gentiana punctata Jacq. (nom. illeg.)
Gentiana purpurea Schrank (nom. illeg.)
Gentiana semifida Hoffmanns. ex Rchb.[2]

Goryczka panońska (Gentiana pannonica Scop.) – gatunek rośliny z rodziny goryczkowate (Gentianaceae Juss.). Występuje naturalnie w Północnych Alpach Wapiennych (w Bawarii i Austrii)[3] oraz w Szumawie[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Bylina dorastająca do 15–60 cm wysokości. Łodyga wzniesiona i pusta w środku. Korzeń jest gruby i palowy. Sięga do głębokości 1 m[3].
Liście
Liście odziomkowe są ogonkowe, jajowate. Liście łodygowe są naprzeciwległe. Mają lancetowaty kształt. Wierzchołek jest ostry[3].
Kwiat w przybliżeniu
Kwiaty
Rozwijają się w kątach górnych liści (pojedynczo lub potrójnie) lub na szczycie łodygi (zebrane liczne kwiaty). Działki kielicha są zrośnięte. W górnej części zakończone są ząbkami wygiętymi na zewnątrz. Płatki są zrośnięte, przez co korona kwiatu ma dzwonkowaty kształt. Z zewnątrz mają barwę od czerwonej do fioletowej, natomiast wewnątrz są żółtawe z licznymi ciemnymi plamkami. Kwiat dorasta do 2,5–5 cm średnicy[3].
Gatunki podobne
Roślinę tą można pomylić tylko z goryczką purpurową (Gentiana purpurea), od której różni się dzwonkowaty kielichem i silnym podłużnym unerwieniem[3].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośnie na łąkach alpejskich, wśród wysokich bylin i w górskich lasach. Występuje na wysokości od 1300 do 2300 m n.p.m. Najlepiej rośnie na glebach wapiennych, bogatych w próchnicę. Kwitnie od czerwca do września[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawniej korzenie tego gatunku były używane w medycynie ludowej. Ponadto korzenie służyły do produkcji wódki goryczkowej. W wyniku tej działalności roślina wyginęła w wielu swoich naturalnych siedliskach. Obecnie w krajach alpejskich znajduje się pod ochroną[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
  2. a b Gentiana pannonica Scop. (ang.). The Plant List. [dostęp 7 lipca 2015].
  3. a b c d e f g Wolfgang Hensel: Rośliny Alp. Rozpoznać – Podziwiać – Chronić. Warszawa: Bauer-Weltbild Media, 2001, s. 40. ISBN 83-88729-72-1. (pol.)
  4. Gentiana pannonica – Maps (ang.). Encyclopedia of Life. [dostęp 7 lipca 2015].