Goryczuszka bałtycka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Goryczuszka bałtycka
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd goryczkowce
Rodzina goryczkowate
Rodzaj goryczuszka
Gatunek goryczuszka bałtycka
Nazwa systematyczna
Gentianella baltica (Murb.) Börner
Fl. Deut. Volk 543. 1912
Synonimy

Gentianella campestris ssp. baltica (Murb.) Tutin

Goryczuszka bałtycka (Gentianella baltica) – gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rośnie w Europie[2]. W Polsce występuje tylko na Pomorzu Zachodnim i Dolnym Śląsku, najliczniej w okolicach Gdańska[3]. W 2014 roku uznany za wymarły[4]. Przez Polskę przebiega północno-wschodnia granica jej zasięgu.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga 
Do 30 cm wysokości.
Liście 
Liścienie i najniższe liście zachowane w czasie kwitnienia. Liście jajowatolancetowate, ostre. Górne liście orzęsione na brzegu.
Kwiaty 
4-krotne. Kielich z wyraźną rurką, przylegający do korony. Łatki kielicha dłuższe od rurki. Zewnętrzne łatki szerokojajowate, wewnętrzne - lancetowate lub równowąskie. Korona kwiatu fioletowa lub biaława, do 25 mm długości. W gardzieli, poniżej nasady każdej łatki korony znajduje się orzęsiona łuska[5].
Owoc 
Torebka.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Rośnie na suchych łąkach. Kwitnie od sierpnia do września.

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną. Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006)[6] w grupie gatunków wymierających (kategoria zagrożenia: E). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię RE (wymarły na obszarze Polski)[7]. Znajduje się także w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin w kategorii EX (wymarły)[4]. Największym zagrożeniem dla tej rośliny jest osuszanie terenów na których występuje i zajmowanie ich pod uprawę[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2011-11-30].
  2. Mapa rozmieszczenia gatunku na Den virtuella floran [dostęp 2013-11-30].
  3. a b Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  4. a b Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  5. Szafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.
  6. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  7. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.