Gorzanów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gorzanów
Zamek w Gorzanowie
Zamek w Gorzanowie
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina Bystrzyca Kłodzka
Liczba ludności (III 2011) 941[1]
Strefa numeracyjna 74
Kod pocztowy 57-521
Tablice rejestracyjne DKL
SIMC 0851330
Położenie na mapie powiatu kłodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kłodzkiego
Gorzanów
Gorzanów
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Gorzanów
Gorzanów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gorzanów
Gorzanów
Ziemia50°21′07″N 16°37′56″E/50,351944 16,632222
Wiejski Ośrodek Kultury w Gorzanowie
Kościół św. Marii Magdaleny w Gorzanowie

Gorzanów (niem. Grafenort) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1945-1954 siedziba gminy Gorzanów. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

Historia[edytuj]

Początki Gorzanowa sięgają XII wieku, kiedy istniał tu gród obronny[2]. Na początku XIV wieku powstał tu zamek królewski, który został zniszczony w roku 1470 na skutek walk mieszczan wrocławskich z królem czeskim Jerzym z Podiebradów[2]. W XIV wieku były tu: szkoła, parafia, piekarnia, młyn wodny i kuźnica[2]. W czasie wojny trzydziestoletniej obu protestanckim właścicielom wsi skonfiskowano majątki, kilka lat później Gorzanów kupił hrabia von Annaberg[2]. Trzydzieści lat później wieś kupił Jan von Herberstein, którego rodzina posiadała Gorzanów aż do XX wieku[2]. Wiek XIX to okres dynamicznego rozwoju gospodarczego, kulturalnego i turystycznego wsi[2]. W Gorzanowie działały wtedy: szkoła, młyny wodne, tartaki i browar[2]. Na udostępnionym do zwiedzania zamku istniał zawodowy teatr, a we wsi była lokalna sekcja Kłodzkiego Towarzystwa Górskiego[2].

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty:

  • zespół zamkowy, z 1570 r., przebudowany w latach 1653-1657[3] i w XIX w.:
    • zamek w Gorzanowie – monumentalny, renesansowy zespół zamkowy z XVI-XVII wieku
    • ściana kurtynowa południowa
    • ściana kurtynowa północna
    • ściana kurtynowa zachodnia
    • park
    • zabudowania gospodarcze
    • oficyna mieszkalno-gospodarcza
    • oficyna, ul. Podzamcze 7/8
    • oficyna-browar, ul. Podzamcze 12
  • zespół kościoła parafialnego:
  • kaplica odpustowa pw. św. Antoniego Padewskiego zbudowana w pierwszej połowie XVIII w. na Górze Dębowej
  • dwór Muszyn, przy ul. Bystrzyckiej 8 z 1571 roku, przebudowany w 1821 roku
  • dwór Raczyn, ul. Polna, z 1573 roku, przebudowany w XX w.
  • dom przy ul. Bystrzyckiej 1 z połowy XVIII w., przebudowany w XIX wieku
  • dom przy ul. Kłodzkiej 1, z XIX w.[5].

Filia Groß-Rosen[edytuj]

W miejscowości znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Groß-Rosen[6]. Trzymani tu więźniowie pracowali w okolicznych zakładach przemysłowych i gospodarstwach rolnych[2].

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b c d e f g h i Waldemar Brygier, Tomasz Dudziak: Ziemia Kłodzka. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2010, s. 328, 329. ISBN 978-83-89188-95-3.
  3. Łuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, s. 108
  4. Adam Bałabuch, Stanisław Chomiak, Marek Korgul, Wiesław Mróz, Stanisław Szupieńko, Sławomir Wiśniewski, Jan Zyzak: Schematyzm Diecezji Świdnickiej. Świdnica: Świdnicka Kuria Biskupia, 2005. ISBN 83-921533-0-8.
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 7 sierpnia 2012]. s. 62-63.
  6. Abraham Kajzer: Za drutami śmierci. Wałbrzych, Muzeum Gross-Rosen: 2013.

Bibliografia[edytuj]