Gorzkowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł

51°12′56″N 19°35′36″E

- błąd

39 m

WD

51°13'0.1"N, 19°36'0.0"E, 51°12'N, 19°39'E

- błąd

14 m

Odległość

508 m

Gorzkowice
wieś
Ilustracja
Zamek w Gorzkowicach i panorama wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

piotrkowski

Gmina

Gorzkowice

Liczba ludności (2011)

3453

Strefa numeracyjna

44

Kod pocztowy

97-350[1]

Tablice rejestracyjne

EPI

SIMC

0539800

Położenie na mapie gminy Gorzkowice
Mapa konturowa gminy Gorzkowice, w centrum znajduje się punkt z opisem „Gorzkowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Gorzkowice”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Gorzkowice”
Położenie na mapie powiatu piotrkowskiego
Mapa konturowa powiatu piotrkowskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Gorzkowice”
Ziemia51°12′56″N 19°35′36″E/51,215556 19,593333
Strona internetowa
Panorama wsi
Fragment rynku

Gorzkowicewieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

Miejscowość jest siedzibą gminy Gorzkowice.

Gorzkowice uzyskały lokację miejską w 1494 roku, zdegradowane przed 1520 rokiem[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Gorzkowice położone są w południowej części powiatu piotrkowskiego w odległości 26 km od Piotrkowa Trybunalskiego, 23 km od Radomska i 31 km od Bełchatowa.

Przez miejscowość przebiega niewielka rzeka Prudka dopływ Luciąży.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Gorzkowice[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0539816 Leonów część wsi

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Gorzkowice należy do nazwań patronimicznych, powstała poprzez dodanie sufiksu -ice do staropolskiej nazwy osobowej Gorzek (potomkowie Gorzka)[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gorzkowice po raz pierwszy pojawiły się w źródłach pisanych w 1335 roku jako własność prywatna[6]. Wśród licznych właścicieli znajdowali się Kurozwęccy (koniec XV wieku), Myszkowscy herbu Jastrzębiec, Łascy, Koniecpolscy (początek XVII wieku), Walewscy i Zarębowie[7].

W latach 1494–1508 miejscowość posiadała prawa miejskie. W miejscowości zachował się miejski rynek.

Do 1895 roku istniał w miejscowości drewniany kościół, który spłonął od iskry parowozu kolejowego[8]. Natychmiast podjęto działania zmierzające do budowy nowej świątyni. Nowy murowany z cegły kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa wzniesiono w latach 1896–98[9].

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gorzkowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Przez wieś dwukrotnie przeszła trąba powietrzna: 15 sierpnia 2008 (zniszczeniu uległo wówczas wiele domów i gospodarstw) oraz 18 lipca 2009 (zerwane dachy i zniszczone budynki).

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[10] na listę zabytków wpisany jest obiekt:

Leon Konrad Gliński[edytuj | edytuj kod]

W roku 1870 w Gorzkowicach urodził się Leon Gliński, lekarz anatomopatolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor pierwszego opisu zmian w przebiegu choroby Glińskiego–Simmondsa (niedoczynności przysadki) (zm. 1918). 13 czerwca 2013 roku na zieleńcu Szkoły Podstawowej im. Henryka Sienkiewicza i Gimnazjum im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Gorzkowicach posadzono pamiątkową brzozę Leona Konrada Glińskiego i lipę Mikołaja Kopernika[11][12][13].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez Gorzkowice przechodzi droga Kamieńsk-Przedbórz. Znajduje się tu także stacja kolejowa Gorzkowice, a kiedyś znajdowała się tu także stacja Gorzkowice Wąskotorowe, obecnie rozebrana wraz z linią.

Sport[edytuj | edytuj kod]

  • GUKS Gorzkowice – Gminno-Uczniowski Klub Sportowy „Gorzkowice” w Gorzkowicach założony w 2001 roku po fuzji UKS Gorzkowice – KS Tulipan.
  • LZS Motor Bujniczki – Ludowy Zespół Sportowy “Motor” Bujniczki założony w 2002 roku.
  • GUKS STS Gorzkowice – Gminny Uczniowski Klub Sportowy Sekcja Tenisa Stołowego w Gorzkowicach założona w 1992 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 322 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 32–33.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Zakład Narodowy im.Ossolińskich Wydawnictwo Wrocław 1984, s. 100.
  6. Leszek Kajzer: Zamki i dwory obronne w Polsce Centralnej. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2004, s. 206. ISBN 83-7181-328-7.
  7. Leszek Kajzer: Leksykon zamków w Polsce. Warszawa: Arkady, 2003, s. 194. ISBN 83-213-4158-6.
  8. Parafia Gorzkowice – Rys historyczny, www.parafia-gorzkowice.pl [dostęp 2020-12-20].
  9. Cezary Graczykowski, Moje Gorzkowice, 2010, s. 87–99, ISBN 978-83-931963-0-2.
  10. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 2008-09-18].
  11. Gliński LK. Z kazuistyki zmian anatomo-patologicznych w przysadce mózgowej. Przegląd Lekarski, Kraków, 1913, 52: 13-14. Streszczenie w: Deutsche Medizinische Wochenschrift, 1913, 39: 473.
  12. Skoczylas Michał M. Historia medycyny a potencjał turystyczny Nadpilicza Środkowego. W: red. Magowska Anita, Pękacka-Falkowska Katarzyna, Owecki Michał. Wybrane problemy historii medycyny. W kręgu epistemologii i praktyki. Poznań: Wydawnictwo Kontekst, 2020, s. 53–75. ISBN 978-83-65275-95-0, treść on-line.
  13. https://hbpl.ptpk.org/kronika/ Kronika Sekcji Nauk o Człowieku (Sekcji Biologii Człowieka) Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]