Gorzyce (gmina w województwie śląskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gorzyce
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat wodzisławski
TERYT 2415062
Wójt Daniel Jakubczyk (od 2014)
Powierzchnia 64,58 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

20 992[1]
• gęstość 325,1 os./km²
Nr kierunkowy 32
Tablice rejestracyjne SWD
Adres urzędu:
ul. Kościelna 15
44-350 Gorzyce
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Gorzyce
Gorzyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gorzyce
Gorzyce
Ziemia49°58′N 18°24′E/49,959167 18,398611
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Gorzycegmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie katowickim.

Siedziba gminy to Gorzyce.

Według danych z 31 grudnia 2015[2] gminę zamieszkiwało 20 866 osób.

Historia[edytuj]

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszej gminy Gorzyce pochodzą z epoki kamienia (mezolitu i neolitu). Również liczne późniejsze znaleziska świadczą o pradawnym osadnictwie w regionie Gorzyc. Związane jest to niewątpliwie z bliskością Bramy Morawskiej, miejsca przez które od pradawnych czasów dokonywała się ekspansja ludności na północ. Również najstarsze zachowane wzmianki o istniejących skupiskach ludności świadczą o gęstej jak na owe czasy sieci osadniczej.

Większość wsi z terenu obecnej gminy Gorzyce wzmiankowanych jest już w połowie XIII wieku. Są to osady ujęte w wykazie miejscowości płacących dziesięcinę w kolegiacie w Opolu. Do miejscowości tych należały: Bełsznica, Bluszczów, Odra, Olza i Kamień. Część wsi płaciła dziesięcinę w kolegiacie w Tyńcu (Gorzyce, Uchylsko). Nie znaczy to, że pozostałe wsie w tym czasie jeszcze nie istniały. Przeprowadzone przez Ludwika Musioła analizy źródłowe podają przykład Rogowa, niewspomnianego w w/w wykazach, a prawdopodobnie istniejącego już w XIII wieku.

Ziemie obecnej gminy Gorzyce związane są z księstwem raciborskim i jego historią. Większość z nich poprzez nadania książęce stała się własnością prywatną-rycerską, przechodzącą szybko z rąk do rąk. W wieku XV i XVI część ziem księstwa raciborskiego została wydzielona uzyskując pewną samodzielność. I tak do ziem wodzisławskiego państwa stanowego należały: Czyżowice, Turza, Gorzyczki, Uchylsko (w 1532 również Gorzyce). Do państwa bogumińskiego należały: Gorzyce, Olza, Odra, Bełsznica; do ziem raciborskich: Rogów, Kamień, Bluszczów.

Wśród znaczniejszych właścicieli opisywanych terenów wymienić należy rodzinę Fragstein, Larisch (właściciele Gorzyczek, Rogowa), Arco (Gorzyce) czy Henckel von Donnersmarck. W 1741 roku przeprowadzony został nowy podział na powiaty. Wówczas ziemię wodzisławską i bogumińską włączono do powiatu pszczyńskiego, pozostałe do raciborskiego. W 1816 roku utworzono powiat rybnicki w skład którego weszły: Czyżowice i Turza. Gorzyce, Gorzyczki, Uchylsko i Olza weszły w skład powiatu raciborskiego. Po roku 1922 do powiatu rybnickiego przyłączono Gorzyce, Gorzyczki, Uchylsko, Rogów, Bełsznicę, Bluszczów, Kamień, Odrę i Olzę.

W 1972 roku utworzona została gmina Gorzyce. Od 1 stycznia 1999 roku gmina jest częścią województwa śląskiego i powiatu wodzisławskiego. [3]

Struktura powierzchni[edytuj]

Według danych z roku 2010 gmina Gorzyce ma obszar 64,47 km², w tym:

  • użytki rolne: 65%
  • użytki leśne: 13%

Gmina stanowi 22,47% powierzchni powiatu.

Geografia[edytuj]

Gmina Gorzyce znajduje się na skraju Doliny Nadodrzańskiej i Wyżyny Śląskiej. Na zachodzie granicę gminy wyznacza Odra, na południu od Czech oddziela ją Olza. Teren gminy jest zróżnicowany pod względem wysokości terenu. Występują tereny nizinne w pobliżu rzek Odry i Olzy oraz tereny pagórkowate w rejonie północno-wschodnim. Średnia wysokość terenu wynosi ok. 260-280 m n.p.m. Na południu gminy na granicy Olzy i Uchylska znajduje się kilka jezior połączonych groblami. Spośród terenów leśnych gminy największe występują na pograniczu Czyżowic i Rogowa, tzw. Rogowski las.

Rzeki[edytuj]

Transport[edytuj]

Drogi[edytuj]

Przez gminę biegnie droga krajowa nr 78, która w kierunku południowym prowadzi do Chałupek, natomiast w kierunku północnym biegnie w kierunku Wodzisławia Śląskiego, Rybnika i Gliwic.

Na terenie gminy, w Gorzyczkach kończy się autostrada A1, tamże znajduje się też węzeł autostradowy Gorzyce.

Kolej[edytuj]

Na terenie gminy znajduje się linia kolejowa nr 158 Rybnik Towarowy – Chałupki, z przystankami osobowymi w Czyżowicach i Bełsznicy oraz stacją kolejową w Olzie z których odjeżdżają pociągi Kolei Śląskich.

Istniała również linia kolejowa nr 159, której fragment przebiegał przez Turzę Śląską, gdzie znajdowała się stacja. W 1997 roku zawieszono na tej linii przewozy pasażerskie, a w 1999 towarowe[4].

Demografia[edytuj]

Dane z 31 grudnia 2010:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 20 119 100 10 236 50,9 9 883 49,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
312,1 158,8 153,3
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Gorzyce w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Gorzyce Slaskie.png

Miejscowości w gminie[edytuj]

Nieistniejące:

Sąsiednie gminy[edytuj]

Godów, Krzyżanowice, Lubomia, Wodzisław Śląski. Gmina sąsiaduje z Czechami.

Przypisy

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Gorzyce_slaskie, w oparciu o dane GUS.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2016 r. Stan w dniu 31.12.2015 r. (pol.). Główny Urząd statystyczny. [dostęp 2016-10-13]. s. 137.
  3. P.P. Pawlica P.P., Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Gorzyce [w:] "U nas", wrzesień 2004.
  4. Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). www.kolej.one.pl. [dostęp 2012-02-17].