Gorzyce (gmina w województwie śląskim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gorzyce
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat wodzisławski
TERYT 2415062
Wójt Daniel Jakubczyk (od 2014)
Powierzchnia 64,58 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

20 992[1]
• gęstość 325,1 os./km²
Nr kierunkowy 32
Tablice rejestracyjne SWD
Adres urzędu:
ul. Kościelna 15
44-350 Gorzyce
Położenie na mapie powiatu wodzisławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wodzisławskiego
Gorzyce
Gorzyce
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Gorzyce
Gorzyce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gorzyce
Gorzyce
Ziemia49°58′N 18°24′E/49,959167 18,398611
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Gorzycegmina wiejska w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Siedziba gminy to Gorzyce.

Według danych z 31 grudnia 2015[2] gminę zamieszkiwało 20 866 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszej gminy Gorzyce pochodzą z epoki kamienia (mezolitu i neolitu). Również liczne późniejsze znaleziska świadczą o pradawnym osadnictwie w regionie Gorzyc. Związane jest to niewątpliwie z bliskością Bramy Morawskiej, miejsca przez które od pradawnych czasów dokonywała się ekspansja ludności na północ. Również najstarsze zachowane wzmianki o istniejących skupiskach ludności świadczą o gęstej jak na owe czasy sieci osadniczej.

Większość wsi z terenu obecnej gminy Gorzyce wzmiankowanych jest już w połowie XIII wieku. Są to osady ujęte w wykazie miejscowości płacących dziesięcinę w kolegiacie w Opolu. Do miejscowości tych należały: Bełsznica, Bluszczów, Odra, Olza i Kamień. Część wsi płaciła dziesięcinę w kolegiacie w Tyńcu (Gorzyce, Uchylsko). Nie znaczy to, że pozostałe wsie w tym czasie jeszcze nie istniały. Przeprowadzone przez Ludwika Musioła analizy źródłowe podają przykład Rogowa, niewspomnianego w w/w wykazach, a prawdopodobnie istniejącego już w XIII wieku.

Ziemie obecnej gminy Gorzyce związane są z księstwem raciborskim i jego historią. Większość z nich poprzez nadania książęce stała się własnością prywatną-rycerską, przechodzącą szybko z rąk do rąk. W wieku XV i XVI część ziem księstwa raciborskiego została wydzielona uzyskując samodzielność. I tak do ziem wodzisławskiego państwa stanowego należały: Czyżowice, Turza, Gorzyczki, Uchylsko (w 1532 również Gorzyce). Do państwa bogumińskiego należały: Gorzyce, Olza, Odra, Bełsznica; do ziem raciborskich: Rogów, Kamień, Bluszczów.

Wśród znaczniejszych właścicieli opisywanych terenów wymienić należy rodzinę Fragstein, Larisch (właściciele Gorzyczek, Rogowa), Arco (Gorzyce) czy Henckel von Donnersmarck. W 1741 roku przeprowadzony został nowy podział na powiaty. Wówczas ziemię wodzisławską i bogumińską włączono do powiatu pszczyńskiego, pozostałe do raciborskiego. W 1816 roku utworzono powiat rybnicki w skład którego weszły: Czyżowice i Turza. Gorzyce, Gorzyczki, Uchylsko i Olza weszły w skład powiatu raciborskiego. 1922 do powiatu rybnickiego przyłączono Gorzyce, Gorzyczki, Uchylsko, Rogów, Bełsznicę, Bluszczów, Kamień, Odrę i Olzę. W 1954 r. miejscowości te znalazły się w powiecie wodzisławskim.

W 1972 roku utworzona została gmina Gorzyce w powiecie wodzisławskim. Od 1 stycznia 1999 roku gmina jest częścią województwa śląskiego i powiatu wodzisławskiego. [3]

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2010 gmina Gorzyce ma obszar 64,47 km², w tym:

  • użytki rolne: 65%
  • użytki leśne: 13%

Gmina stanowi 22,47% powierzchni powiatu.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Gmina Gorzyce znajduje się na skraju Doliny Nadodrzańskiej i Wyżyny Śląskiej. Na zachodzie granicę gminy wyznacza Odra, na południu od Czech oddziela ją Olza. Teren gminy jest zróżnicowany pod względem wysokości terenu. Występują tereny nizinne w pobliżu rzek Odry i Olzy oraz tereny pagórkowate w rejonie północno-wschodnim. Średnia wysokość terenu wynosi ok. 260-280 m n.p.m. Na południu gminy na granicy Olzy i Uchylska znajduje się kilka jezior połączonych groblami. Spośród terenów leśnych gminy największe występują na pograniczu Czyżowic i Rogowa, tzw. Rogowski las.

Rzeki[edytuj | edytuj kod]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Drogi[edytuj | edytuj kod]

Przez gminę biegnie droga krajowa nr 78, która w kierunku południowym prowadzi do Chałupek, natomiast w kierunku północnym biegnie w kierunku Wodzisławia Śląskiego, Rybnika i Gliwic.

Na terenie gminy, w Gorzyczkach kończy się autostrada A1, tamże znajduje się też węzeł autostradowy Gorzyce.

Kolej[edytuj | edytuj kod]

Na terenie gminy znajduje się linia kolejowa nr 158 Rybnik Towarowy – Chałupki, z przystankami osobowymi w Czyżowicach i Bełsznicy oraz stacją kolejową w Olzie z których odjeżdżają pociągi Kolei Śląskich.

Istniała również linia kolejowa nr 159, której fragment przebiegał przez Turzę Śląską, gdzie znajdowała się stacja. W 1997 roku zawieszono na tej linii przewozy pasażerskie, a w 1999 towarowe[4].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2010:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 20 119 100 10 236 50,9 9 883 49,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
312,1 158,8 153,3
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Gorzyce w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Gorzyce Slaskie.png

Miejscowości w gminie[edytuj | edytuj kod]

Nieistniejące:

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Godów, Krzyżanowice, Lubomia, Wodzisław Śląski. Gmina sąsiaduje z Czechami.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Gorzyce_slaskie, w oparciu o dane GUS.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2016 r. Stan w dniu 31.12.2015 r. (pol.). Główny Urząd statystyczny. s. 137. [dostęp 2016-10-13].
  3. P. Pawlica, Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Gorzyce [w:] "U nas", wrzesień 2004.
  4. Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). www.kolej.one.pl. [dostęp 2012-02-17].