Gospodarka Torunia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Toruń
Toruń2017.jpg
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Toruniu
Budynek dawnej fabryki Born i Schütze, dziś centrum handlowe
Biurowiec Kościuszko Business Point
Biurowiec Orbita Business Park Toruń
Nova Trading
Rynku Staromiejskim z pamiątkami z Torunia
Jarmark na ulicy Przedzamcze – maj 2015
Jarmark Bożonarodzeniowy na Rynku Staromiejskim – grudzień 2015
Jarmark Katarzyński na ulicy Różanej – czerwiec 2015

Gospodarka Toruniaprzemysł, przedsiębiorstwa z wieloletnią tradycją, otoczenie biznesu, strefa ekonomiczna, sektor IT, instytucje finansowe, handel, targi i jarmarki w Toruniu.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Rys historyczny lat 1945–1989[edytuj | edytuj kod]

Po 1945 roku do już istniejących zakładów przemysłowych działających na terenie miasta, Toruńskie Zakłady Chemii Nieorganicznej „Polchem”, Fabryka Born & Suchtze i inne, dołączyły kolejne duże zakłady produkcyjne, bardzo ważne dla rozwoju potencjału ekonomicznego miasta (Zakład Włókien Sztucznych „Elana”, Toruńska Przędzalnia Czesankowa „Merinotex”, Pomorskie Zakłady Wytwórcze Aparatury Niskiego Napięcia, Chłodnia Składowa, Zakłady Urządzeń Elektronowych „Toral”), sprawiając tym samym, że Toruń stał się dynamicznym ośrodkiem przemysłowym nie tylko o znaczeniu regionalnym, ale także i ogólnopolskim[1].

W latach PRL rozbudowie i modernizacji zostało poddanych szereg zakładów już istniejących (Toruńska Fabryka Wodomierzy „Metron”, Toruńskie Zakłady Urządzeń Okrętowych „Towimor”. Toruńskie Zakłady Nawozów Fosforowych, Toruńska Fabryka Kotłów, Fabryka Pierników „Kopernik”, Toruńska Fabryka Farb Graficznych „Atra”, Toruńskie Zakłady Urządzeń Młyńskich „Spomasz”, Toruńska Fabryka Budowy Urządzeń Przemysłu Nieorganicznego, Toruńskie Zakłady Ceramiki Budowlanej, Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych i inne)

Po 1989 roku wiele z tych zakładów nie przetrwało pierwszych lat przemian gospodarczych, z kolei inne sprywatyzowano i rozbudowano. Powstały również nowe zakłady pracy z kapitałem polskim i zagranicznym[2].

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

Dziś Toruń to regionalny ośrodek gospodarczy, biznesowy, a także siedziba władz lokalnych kluczowych organizacji gospodarczych. Jest siedzibą władz samorządowych województwa kujawsko-pomorskiego, a także ważnym węzłem komunikacyjnym (autostrada A1).

Miasto jest liderem w województwie pod względem liczby największych przedsiębiorstw, a także najwyższego w regionie wynagrodzenia za pracę[3] oraz niskiego bezrobocia. W maju 2018 roku stopa bezrobocia w Toruniu wynosiła 4,8%, w powiecie toruńskim 11%, a w województwie 9,1%[4][5][6]. Toruń przoduje również w pozyskiwaniu środków unijnych[7], co pozwala aktualnie na realizacje dużych inwestycji infrastrukturalnych. Jako jedyne miasto w województwie uzyskało klasę A, tzn. najwyższą atrakcyjność inwestycyjną dla wszystkich analizowanych sekcji gospodarki narodowej[8]. Miasto jest również drugim pod względem ważności ośrodkiem dojazdowym do pracy w regionie[9].

O silnej pozycji gospodarczej Torunia na tle innych ośrodków miejskich województwa kujawsko-pomorskiego może świadczyć wynik rankingów opublikowanych w kwietniu 2012 roku przez dwa czasopisma: „Rzeczpospolitą” i „Politykę”. Zestawiono w nim niezależnie 500 największych polskich firm działających w 2011 roku. Z całego regionu kujawsko-pomorskiego na listę trafiło 18 przedsiębiorstw, z których wg „Rzeczpospolitej” osiem pochodzi z Torunia, a wg publikacji „Polityki” aż 10. Co roku ten wskaźnik jest podobny[10][11].

Otoczenie biznesu[edytuj | edytuj kod]

Instytucje wspierające biznes[12][13]:

Przedsiębiorstwa[edytuj | edytuj kod]

Do największych przedsiębiorstw w Toruniu należą m.in.[16][17][18]:

Przedsiębiorstwa z wieloletnią tradycją[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta do dziś działają przedsiębiorstwa z wieloletnią tradycją:

Znane produkty produkowane w Toruniu[edytuj | edytuj kod]

Do najbardziej znanych toruńskich marek bez wątpienia należą:

  • toruńskie pierniki produkowane przez Fabrykę Cukierniczą „Kopernik”, są to m.in.: Toruńskie pierniki (pomarańczowe niebo, malinowe niebo, serca w czekoladzie, nuta cytrynowa, serduszka w czekoladzie z nadzieniem różanym, bursztynowe serca z nadzieniem brzoskwiniowym, serca toruńskie, flisaczki, uszatki, przekładaniec toruński, mieszanka firmowa), Katarzynki (katarzynki w czekoladzie, mini katarzynki), Wafle Teatralne (wafel teatralny w czekoladzie, wafel teatralny cytrynowy) i inne[40].
  • płatki śniadaniowe produkowane przez Cereal Partners Poland Toruń Pacific, są to m.in.: Nesquik, Nesquik Duo, Nesquik Alphabet, Cini Minis, Strawberry Minis, Cookie Crisp, Cookie Crisp Brownie, Chocapic, Chocapic Choco-Orzechowy, Cheerios, Kangus, Lion, Corn Flakes, Gold Flakes, Frutina owoce i błonnik, Fitness i inne[41].
  • materiały opatrunkowe produkowane przez Toruńskie Zakłady Materiałów Opatrunkowych, są to m.in.: Bella (podpaski higieniczne, wkładki, tampony), Dr Max (chemia gospodarcza), Happy (pieluszki i kosmetyki dla dzieci), Pollena Eva (kosmetyki do pielęgnacji ciała), Seni (pieluchomajtki dla dorosłych), Matopat (wyroby medyczne dla służby zdrowia – gazy, kompresy, opaski, plastry) i inne[42].

Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna[edytuj | edytuj kod]

Na północ od Torunia (ok. 2 km od granicy) znajduje się jeden z terenów Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Tak zwany „Crystal Park” powstał w 2006 roku i obejmuje 177,61 ha[43]. Jest on położony przy autostradzie A1 i drodze krajowej nr 91.

  • Początek: 12 kwietnia 2006 szef Sharp Corporation Katsuhiko Machida, premier Polski Kazimierz Marcinkiewicz oraz podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Andrzej Kaczmarek spotkali się w Kancelarii Premiera, by podpisać umowę na budowę fabryki modułów do monitorów ciekłokrystalicznych w podtoruńskim Ostaszewie (gmina Łysomice).
  • Stan na listopad 2009: czynne firmy: Sharp, Orion, Matsushita Chemicals, Sumika Electronic Materials Poland, Poland Tokai Okaya Manufacturing, NYK Logistics, Sohbi Craft Poland, Kimoto Poland, Tensho Poland, U-Tec Poland, Nissin Logistics Poland[44].

Kolejne firmy w budowie (PKP Cargo – Terminal Cargo). Główne firmy Sharp i Orion posiadają linie do produkcji telewizorów ciekłokrystalicznych oraz plazmowych.

  • Stan na sierpień 2014: czynne firmy: Apator, Boryszew Tensho Poland, For Nature Solutions, Katarzynki Akcesoria Meblowe, Kreis Pack, Orion Electric (Poland, PKP Cargo, Poland Tokai Okaya Manufacturing, Sohbi Craft Poland, Tioman, Vital[44].

Branża IT[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu znajdują się placówki wielu przedsiębiorstw z branży IT[45][46]. W grudniu 2015 były to m.in. OpusCapita (F&A), Telmon (Call Center), Atos (IT), Grant Thornton (HR, F&A), Contact Centre (Call Center), Grupa Allegro (IT), Cyfrowy Polsat (Call Center), Manpower (HR), Randstad (HR), CDTP (Call Center).

Instytucje finansowe[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu siedzibę mają oddziały, wydziały zamiejscowe, placówki i zespoły, takich służb jak:

i inne

Handel[edytuj | edytuj kod]

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

Dawniej funkcję centrum handlowego Torunia pełniło Stare Miasto, którego główny trakt stanowiły przekształcone w deptak ulice: Szeroka i Królowej Jadwigi, łączące Rynek Staromiejski z Rynkiem Nowomiejskim. Mieściły się tam dwa domy towarowe, delikatesy, Dom Pana, Dom Mody „Telimena”, Dom Dziecka, liczne reprezentacyjne sklepy (także firm dziś nieistniejących, np. salon Mody Polskiej czy sklepy Pewexu) oraz dziesiątki sklepów różnych branż – odzieżowych, obuwniczych, futrzarskich, księgarskich (te przetrwały do dzisiaj), zabawkarskich i sportowych.

Nagromadzenie tylu placówek handlowych na Starym Mieście ściągało do tej dzielnicy prawdziwe tłumy torunian, czego dowodem był wiecznie zatłoczony deptak.

Obecnie, zgodnie z panującym w całej Polsce zwyczajem, sklepy przenosi się do powstałych na przedmieściach tzw. galerii handlowych, co – na szczęście – nie doprowadziło do wyludnienia Starówki, jak to ma miejsce w wielu innych miastach. Toruńskie Stare Miasto nadal żyje dzięki nie tyle ostałym się sklepom, ile zlokalizowanym tu licznym klubom, pubom, restauracjom, pizzeriom i kawiarniom, których łączną liczbę w tej dzielnicy szacuje się na blisko 140. W historycznym centrum Torunia mają także siedzibę liczne banki, kancelarie prawne, biura instytucji samorządowych i państwowych, stowarzyszeń itd.[47][48]

Stan obecny[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu w 2015 roku znajdowało się 11 hipermarketówCastorama, Auchan, Kaufland, Carrefour, Leroy Merlin, OBI, Brico Depot i inne oraz blisko 50 supermarketówJysk, Lidl, Netto, Tesco, Intermarché, Stokrotka, Piotr i Paweł i inne. Istnieją również supermarkety specjalistyczne, takie jak: sportowy Decathlon czy elektroniczne, np Media Markt i Media Expert. W mieście działają również targowiska miejskie, z których największe mieści na Chełmińskim Przedmieściu[49].

W mieście aktualnie trwa budowa kilku supermarketów, są to m.in. Intermarche, Tesco, Aldi i Stokrotka[50]. Trwają także przygotowania do budowy dwóch centrów handlowych: Outlet Toruń[51] i Galeria Toruńska[52].

Największe centra handlowe[edytuj | edytuj kod]

  • Toruń Plaza – jest drugim co do wielkości centrum handlowo-rozrywkowym w mieście. Otwarto je w listopadzie 2011 roku. W obiekcie znajduje się ok. 120 sklepów polskich i zagranicznych marek, klub fitness Pure, centrum rozrywki Fantasy Park oraz multipleks z ośmioma salami kinowymi[53].
  • Galeria Atrium Copernicus – aktualnie największe centrum handlowo-rozrywkowe w Toruniu i w województwie. W centrum znajdują się punkty usługowe, gastronomiczne i rozrywkowe (145 sklepów + liczne punktów gastronomicznych). W latach 2014–2015 galeria handlowa została rozbudowana[54].
  • Centrum handlowe Kometa – otwarto je w 1999 roku i jest najstarszym centrum handlowym w Toruniu. Znajduje się w północnej części miasta. Oprócz 20 mniejszych sklepów mieści się tam wielkopowierzchniowy hipermarket.
  • Centrum handlowe Arpol – centrum otwarto w 2000 roku na terenie XIX-wiecznego zespołu pofabrycznego Born & Schütze. Na terenie kompleksu handlowego istnieje: hala targowa, 3-piętrowy budynek biurowy, galerie z asortymentem wyposażenia wnętrz, a także restauracje, sala fitness, siłownia i miejsce zabaw dla dzieci.
  • Centrum Handlowe Bielawy – zostało otwarte w 2002 roku. Na terenie centrum mieści się największy w mieście hipermarket oraz duża galeria handlowa, licząca prawie 75 sklepów, kawiarni, restauracji i punktów usługowych. W skład kompleksu handlowego wchodzi również market budowlany.
  • Powszechny Dom Towarowy – w obecnej, zmodernizowanej formie (po pożarze w 1984 roku starego PDT) został oddany do użytku w 2000 roku. Galeria handlowa położona jest w samym sercu Starego Miasta, w kwartale między Rynkiem Staromiejskim a ulicą Szeroką. Posiada 34 sklepy i punkty usługowe.
  • Arkady Kupieckie – centrum handlowe otwarto w 2012 roku. Funkcjonuje w nim 90 sklepów, butików i punktów gastronomicznych. Wyróżniają się tym, że nie należą do sieci handlowych, a oferują wyroby lokalnych przedsiębiorców.
  • Centrum Handlowe Twierdza – centrum handlowe otwarto w 2004 roku. Działa w nim 26 sklepów[55].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Toruń w 2017 roku zajął ex aequo z Białymstokiem pierwsze miejsce w rankingu „Wygodne zakupy”, przeprowadzonym przez serwis Otodom[56]

Targi Toruńskie[edytuj | edytuj kod]

Od 2005 roku firma Targi Toruńskie przystąpiła do organizowania imprez targowych. Do cyklu imprez targowych weszły między innymi: Targi Konserwatorskie, Kujawsko-Pomorskie Targi Inwestycyjne „INWEST-TOR”, Targi Budownictwa i Targi Mieszkaniowe „Od działki po dom”, Targi Metal Tools, oraz jarmarki na toruńskiej starówce[57]. W 2006 roku do użytku po generalnym remoncie została oddana hala targowa Centrum Targowe PARK. Zbudowana w 1928 roku jako najnowocześniejsza w Polsce hala wystawowa według projektu K. Ulatowskiego, służyła od 1958 roku celom przemysłowym[58].

Targi i jarmarki[edytuj | edytuj kod]

Lista targów i jarmarków cyklicznie odbywających się w Toruniu:

  • Targi Budownictwa i Targi Mieszkaniowe „Od działki po dom” (marzec)
  • Kujawsko-Pomorskie Targi Inwestycyjne „INWEST-TOR” (marzec)
  • Targi Metal Tools (kwiecień)
  • Targi Plast Tools
  • Targi Dziecięcy Świat
  • Dzień Akademii Piękności
  • Targi Motoryzacyjne MOTO-TOR
  • Targi Konserwatorskie
  • Targi Kościoły
  • Targi Turystyczne
  • Jarmark wielkanocny (wiosną, tydzień przed świętami)[59]
  • Jarmark Katarzyński (czerwiec)[60]
  • Targi Konserwatorskie (październik)[61]
  • Jarmark Bożonarodzeniowy (trwa ok. dwóch tygodni przed świętami)[62]

Organizatorami licznych jarmarków i kiermaszy są również inne instytucje w mieście, m.in. Muzeum Etnograficzne (jarmark żywności ekologicznej, kiermasz wielkanocny, kiermasz świąteczny, kiermasz adwentowy i wiele innych) i Centrum Kultury Zamek Krzyżacki (lokalne pyszności, średniowieczne specjały kulinarne i wyroby rękodzieła, wolny jarmark toruński i inne)[63][64].

Forum Gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu od kilku już lat odbywa się co roku kongres gospodarczy pod nazwą: Welconomy Forum in Toruń. Toruńskie spotkania ekonomiczno-gospodarcze należą do największych w Polsce. Zagadnienia podejmowane na Forum, takie jak: energetyka, odnawialne źródła energii, bankowość czy służba zdrowia dotyczą nie tylko Polski, ale także Europy i świata. W toruńskiej konferencji uczestniczy średnio ok. ponad dwa tysiące gości z kraju i zagranicy, wśród nich wybitne osobowości świata gospodarki, polityki, nauki i kultury. W roku 2015, podczas XXII edycji Forum, szczególne miejsce poświęcone zostanie tematyce innowacyjności w polskiej gospodarce[65][66].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • Toruń w 2017 roku zajął 3. miejsce (miasta od 150 do 299 tysięcy mieszkańców) w rankingu magazynu „Forbes” – „Miasta przyjazne dla biznesu”[67]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Przewodnik Toruń, 1971.
  2. Gospodarka, www.nasze.kujawsko-pomorskie.pl [dostęp 2016-01-26].
  3. Jak nam płacą w Toruniu? (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2013-12-16].
  4. Bezrobocie w Kujawsko-Pomorskiem spadło, ale ciągle wysokie (pol.). onet.pl. [dostęp 2014-12-31].
  5. Stopa bezrobocia w województwie | WUP Toruń, wup.torun.pl [dostęp 2015-12-22].
  6. Stopa bezrobocia w województwie | WUP Toruń, wup.torun.pl [dostęp 2018-07-10] (pol.).
  7. Toruń liderem wykorzystania unijnych pieniędzy (pol.). samorzad.lex.pl.
  8. Toruń atrakcyjny Inwestycyjne (pol.). torun.pl. [dostęp 2012-11-28].
  9. Największe firmy w regionie. Bydgoszcz w cieniu Torunia (pol.). torun.gazeta.pl. [dostęp 2014-04-29].
  10. Ranking okresu wschodzącego słońca w regionie (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2013-12-16].
  11. Centrum gospodarcze jest w Toruniu (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2013-12-16].
  12. wspierające przedsiębiorczość.
  13. wspierające biznes.
  14. Zapraszamy pod skrzydła inkubatora biznesowego w Toruniu (pol.). kujawsko-pomorskie.pl. [dostęp 2015-10-23].
  15. Poszukiwani młodzi wynalazcy – Wiadomości lokalne – Polskie Radio PiK, www.radiopik.pl [dostęp 2017-04-12] (pol.).
  16. Diamenty odkryte w Toruniu, czyli toruńskie firmy w prestiżowym rankingu (pol.). torun.naszemiasto.pl. [dostęp 2014-05-14].
  17. Lista 500 Największych polskich firm (pol.). lista500.polityka.pl.
  18. Biznes kwitnie w Toruniu | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-10-15].
  19. Historia Towimor (pol.). towimor.com.pl.
  20. Dawny Polmos już się podniósł po upadku. Co planuje? Cały tekst: http://torun.wyborcza.pl/torun/1,87119,17330547,Dawny_Polmos_juz_sie_podniosl_po_upadku__Co_planuje_.html#ixzz3VcS060VU (pol.). gazeta.pl. [dostęp 2015-01-30].
  21. Historia zakładu (pol.). metron.torun.pl.
  22. Historia (pol.). kopernik.com.pl.
  23. Historia Cergii SA (pol.). www.edftorun.pl.
  24. historia (pol.). mzk-torun.pl.
  25. OKRĘGOWA SPÓŁDZIELNIA MLECZARSKA W ŁOWICZU, ZAKŁAD MLECZARSKI W TORUNIU (pol.). mleczarnia.lowicz.pl.
  26. Apteka Pod Złotym Lwem (pol.). turystyka.torun.pl.
  27. Historia (pol.). pokojski.com.pl.
  28. Historia (pol.). lenkiewicz.net.
  29. Historia (pol.). mpo.torun.pl.
  30. Nasze korzenie (pol.). wodociagi.torun.com.pl.
  31. Hotel Pod Orłem (pol.). podorlemtorun.pl.
  32. Historia (pol.). torun.pl.
  33. Historia (pol.). polonia.torun.pl.
  34. O oddziale (pol.). energa-operator.pl.
  35. Podgórz (pol.). Turystyka.torun.pl.
  36. Historia firmy (pol.). piekarniabartkowscy.pl.
  37. Historia (pol.). elana.pl.
  38. Historia firmy (pol.). torseed.pl.
  39. historia (pol.). urbitor.pl.
  40. Nasze produkty (pol.). kopernik.com.pl.
  41. W tej toruńskiej fabryce produkują płatki kukurydziane Nestlé (pol.). strefabiznesu.pomorska.pl. [dostęp 2010-06-23].
  42. Nasze marki (pol.). tzmo.pl.
  43. Tereny Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej w województwie kujawsko-pomorskim.
  44. a b Źródło strona PSSE w Gdańsku.
  45. Cyfrowy Polsat otwiera w Toruniu centrum obsługi klienta. Jest szansa na pracę nawet dla kilkuset osób, pomorska.pl [dostęp 2015-12-04].
  46. Województwo Kujawsko-Pomorskie Centrum Obsługi Investora w Toruniu, www.coi.kujawsko-pomorskie.pl [dostęp 2015-12-04].
  47. Soboty handlowe na toruńskiej starówce (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2013-12-16].
  48. Toruń Restauracje (pol.). zomato.com.
  49. Zakupy w Toruniu (pol.). turystyka.torun.pl.
  50. Dobre wiadomości dla łowców promocji: wysyp nowych supermarketów w Toruniu (pol.). nowosci.com.pl.
  51. Outlet Toruń skomercjalizowany w 40 proc. (pol.). retailnet.pl. [dostęp 2015-05-26].
  52. Mallson Property Group – Toruń – Galeria Toruńska, www.mallson.pl [dostęp 2016-11-06].
  53. Plaza już nie jest taka dzika (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2010-09-03].
  54. Nowa galeria Atrium Copernicus na początku 2015 r. (pol.). torun.pl. [dostęp 2014-09-05].
  55. Najemcy – Centrum Handlowe Twierdza Toruń, „Centrum Handlowe Twierdza Toruń” [dostęp 2017-09-29] (pol.).
  56. Jak zakupy, to w Toruniu | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-07-17].
  57. http://www.targitorunskie.pl.
  58. Poznaj historię budynku, który „gra” Szpital Copernicus w serialu „Lekarze” (pol.). pomorska.pl. [dostęp 2012-10-20].
  59. Jarmark Wielkanocny w Toruniu (fotorelacja). (pol.). torunmiasto.pl. [dostęp 2014-04-20].
  60. Jarmark Katarzyński 2014 (pol.). torun.pl. [dostęp 2014-06-03].
  61. Targi konserwatorski 2014 (pol.). torun.pl. [dostęp 2014-12-21].
  62. Jarmark Bożonarodzeniowy (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2013-12-16].
  63. IMPREZY ZAMKU KRZYŻACKIEGO NA 2015 ROK (pol.). ckzamek.torun.pl.
  64. MUZEUM ETNOGRAFICZNE W TORUNIU (pol.). torun.pl.
  65. Forum Gospodarcze w Toruniu (pol.). torun.pl. [dostęp 2014-03-03].
  66. Forum Gospodarcze w Toruniu (pol.). forumgospodarcze.pl.
  67. Toruń wysoko w rankingu | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-06-21] (pol.).