Gospodarka odpadami

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Gospodarowanie odpadami)
Skocz do: nawigacja, szukaj

Gospodarka odpadami – szereg procesów związanych ze zbieraniem, przetwarzaniem, nadzorem nad tego typu działaniami, jak również późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. Gospodarka odpadami jest jednym z najpoważniejszych problemów dotyczących współczesnej cywilizacji. Powstawanie odpadów to poważniejszy problem w skali światowej ze względu na rosnącą liczbę ludności, wraz z rozwojem gospodarczym i technicznym człowiek stał się największym producentem odpadów w przyrodzie. Ze względu na miejsce powstawania odpady dzielimy na odpady przemysłowe i komunalne.

Pojęcie gospodarki odpadami nie jest więc tożsame z gospodarowaniem odpadami lecz jest pojęciem szerszym i obejmuje dodatkowo wytwarzanie odpadów. Zgodnie z art. 3, ust. 1, pkt 3) ustawy "o odpadach", gospodarka odpadami to "wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami".

Samo gospodarowanie odpadami to według ustawy: zbieranie, transport, przetwarzanie, nadzór, unieszkodliwianie i obrót odpadami. Pierwsze zdanie niniejszego artykułu podaje więc definicję gospodarowania, a nie gospodarki odpadami.

Gospodarka odpadami w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce unieszkodliwianie odpadów odbywa się poprzez składowanie, sposób krzywdzący dla środowiska, w innych krajach odpady są w wielu dziedzinach życia wykorzystywane np.: w celu ogrzewania domów, produkcji energii.

To przyjęte prawo określa działania dotyczące rozwiązywania problemów wynikających z negatywnych wpływów odpadów wytwarzanych przez ludzi zarówno w jednostkach przemysłowych, jak również w gospodarstwach domowych. Działania związane z gospodarką odpadami są więc ograniczane przez rozporządzenia, ustawy i dyrektywy[1].

Rozwiązania i praktyki logistyczne[edytuj | edytuj kod]

Rozwiązania i praktyki logistyczne powinny służyć do wyznaczenia optymalnych warunków pracy całego układu. Logistyka jako dziedzina wiedzy wykorzystywana jest przy racjonalizacji przede wszystkim fizycznego przepływu dóbr materialnych, oraz związanych z tymi przepływami strumieni decyzyjno–informacyjnymii kapitałowymi[2]. Istotnym elementem logistyki w obszarze jednostki organizacyjnej jest ustalenie zadań, które muszą być dostosowane do rodzaju systemu gospodarczego, jego zakresu działań, miejsca funkcjonowania, warunków otoczenia bliższego i dalszego oraz czasu realizacji procesów. Organizacja struktury elementów dostosowana jest do układu, a nie odwrotnie. Struktura logistyki najczęściej sklasyfikowana jest według realizowanych:

  • funkcji – zaopatrzenia, produkcji, dystrybucji oraz zagospodarowania odpadów;
  • procesów – transportowych, magazynowych, gospodarki materiałowej i inne.

Często spotkać można układ mieszany, w którym główny podział np. funkcjonalny, uzupełniony jest klasyfikacją procesową[3][4]. Taką sytuacje mamy w systemach gospodarki odpadami. System ten jako odrębny moduł pełniący część funkcjonalną logistyki w przedsiębiorstwie oraz będący elementem logistyki miejskiej, może zostać pogrupowany według realizowanych procesów:

  • gromadzenia u źródła powstawania zgodnie z ustaloną formą;
  • uporządkowane
  • nieuporządkowane,
  • magazynowania odpadów,
  • transportu pozostałości,
  • procesów odzysku, unieszkodliwiania bądź przekazania innym jednostkom organizacyjnym,
  • składowania.

Każdy z wyżej wymienionych procesów będzie charakteryzował się swoistymi parametrami. Optymalizacji działań w obrębie systemu zagospodarowani odpadów w ogólnej postaci wyglądać będzie podobnie co w przypadku wyboru najkorzystniejszych parametrów dla głównych procesów logistycznych. Wykorzystywane dotychczas rozwiązania w obszarze logistyki, z powodzeniem mogą być stosowane w systemach gospodarki odpadami w celu minimalizacji nakładów finansowych.

Unia Europejska a problem odpadów[edytuj | edytuj kod]

Odnośnie problematyki odpadów Unia Europejska 15 lipca 1975 roku ustaliła podstawowe kierunki działań w zakresie gospodarki odpadami (dyrektywa 75/442/EWG kilkakrotnie nowelizowana). Do działań tych zaliczono:

  • ustanowienie ogólnych zasad kontroli usuwania odpadów w skali krajowej,
  • przyjęcie, że głównym celem jest minimalizacja powstawania odpadów, wprowadzanie „czystych technologii”, szerokie zastosowanie recyklingu oraz wykorzystywanie odpadów jako źródła energii,
  • wprowadzenie na rynek takich produktów, aby ich zastosowanie lub końcowe usuwanie nie miało żadnego wpływu lub miało wpływ minimalny na wzrost ilości i szkodliwości odpadów[5].

Kwestia zgodności terminologii stosowanej w gospodarce odpadami ze słownictwem przyjętym w Unii Europejskiej ma zasadnicze znaczenie dla zharmonizowania polskich uregulowań prawnych z wymaganiami obowiązującymi w krajach Unii. Obowiązująca od 1 stycznia 2002 roku, ustawa o odpadach uchwalona 27 kwietnia 2001 r. (Dz.U. nr 62 poz. 628)[6] wraz z pozostałymi ustawami obejmującymi zagadnienia „odpadowe”, opiera się na zmienionym, w porównaniu z wcześniejszymi przepisami, aparacie pojęciowym, który jest już zgodny z prawodawstwem unijnym.

Przypisy

  1. Szołtysek J.: Logistyka zwrotna. Reverse logistics, Poznań, ILiM, 2009.
  2. Niziński S., Żurek J. Liger K.: Logistyka dla inżynierów, Warszawa, WKŁ 2011.
  3. Kisiel P.: Wpływ zmian w systemie zarządzania produkcją na systemy transportu wewnętrznego i magazynowania, Kraków, Automatyka, 2011.
  4. Krawczyk S. (red.): Logistyka (tom I, II), Warszawa, Difin 2011.
  5. R. Fienko: „Gospodarka odpadami w obliczu integracji Polski z Unią Europejską” w Eko Technika, nr 3/15/2000.
  6. Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 628

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • USTAWA z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach Opracowano na podstawie Dz. U. z 2013 r. poz. 21, 888, 1238, z 2014 r. poz. 695, 1101. 1322.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]